รูปแบบกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในโรงเรียนผู้สูงอายุหาดกรวดชวนชื่น ตำบลหาดกรวด อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์

Main Article Content

หทัยรัตน์ กระต่ายน้อย
วาสนา บุณยมณี

บทคัดย่อ

การศึกษาแบบผสมผสมผสาน มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารูปแบบกิจกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ และ 2) ศึกษาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในโรงเรียน ผู้สูงอายุตำบลหาดกรวด อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเฉพาะเจาะจง คือ ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานโรงเรียนผู้สูงอายุ 12 คน ผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ 155 คน ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และ แบบสอบถามคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย ตรวจสอบ ความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่นของแบบสัมภาษณ์ ค่าความเชื่อมั่น 0.83 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพแบบอุปนัย และข้อมูลเชิงปริมาณโดยสถิติเชิงพรรณนา หาค่าความเชื่อมั่น ของเครื่องมือโดยวิธีสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบราค (Cronbach’s Alpha) ได้ ค่า 0.89 ผลการศึกษาพบว่า โรงเรียนผู้สูงอายุหาดกรวดชวนชื่น จัดรูปแบบการเรียนการสอนโดยความร่วมมือจากเครือข่าย ตำบลหาดกรวดและอำเภอเมืองอุตรดิตถ์ ตามหลักสูตรโรงเรียนผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ 4 ด้าน ได้แก่ 1) กลุ่มวิชาสังคม 2) กลุ่มวิชาสุขภาพ 3) กลุ่มวิชาเศรษฐกิจ และ 4) กลุ่มวิชาสภาพแวดล้อม วิชาชีวิต วิชาชีพ วิชาการ คลอบคลุม ด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ กิจกรรมจัดทุกวันพุธ สัปดาห์ที่ 1 และ 3 ของเดือน จำนวน 5 เดือน และพบว่า ระดับคุณภาพชีวิต โดยรวมอยู่ในระดับดี ทั้ง 4 ด้าน โดยเรียงตามลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย คือ ด้านจิตใจ (M = 4.89, S.D. = 0.32) ด้านร่างกาย (M = 4.8, S.D. = 0.34) ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม (M = 4.77, S.D. = 0.44) และด้านสิ่งแวดล้อมของบุคคล (M = 4.75, S.D. = 0.46) จากผลการศึกษา ผู้ที่เกี่ยวข้องในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ สามารถนำรูปแบบของกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิต ไปประยุกต์ใช้กับกลุ่มผู้สูงอายุทุกพื้นที่ เพื่อส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงอายุอย่างยั่งยืนตลอดไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กระต่ายน้อย ห., & บุณยมณี ว. (2026). รูปแบบกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในโรงเรียนผู้สูงอายุหาดกรวดชวนชื่น ตำบลหาดกรวด อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(2), 71–85. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/290959
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2559). คู่มือผู้สูงอายุ. กรุงเทพมหานคร: กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ.

กรมสุขภาพจิต. (2564). เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย. เรียกใช้เมื่อ 20 ธันวาคม 2568 จาก https://dmh.go.th/test/whoqol/

กองสุขศึกษา อาคารกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2566). การคัดกรองผู้สูงอายุ 9 ด้าน. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2568 จาก https://hed.hss.moph.go.th/

กิตติวรรณ จันทร์ฤทธิ์. (2566). การศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่เข้ารับการศึกษาและไม่ได้เข้ารับการศึกษา ในโรงเรียนผู้สูงอายุ ตำบลป่าเซ่า อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น), 18(2), 85-94.

ขนิษฐา ตรากลาง. (2564). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในท้องถิ่นโดยใช้โรงเรียนผู้สูงอายุเป็นฐาน. เรียกใช้เมื่อ 10 ธันวาคม 2568 จาก https://ebooks.m-society.go.th/researchs/detail/77

ขวัญสุดา เชิดชูงาม. (2563). ปัจจัยความสำเร็จของการดำเนินงานโรงเรียนผู้สูงอายุในสังกัดของกรุงเทพมหานครและสถาบันการศึกษา. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 14(3), 357-373.

คณะพยาบาลศาสตร์. (2566). หลักสูตรพยาบาลบัณฑิตหลักสูตรใหม่พุทธศักราช 2566. อุตรดิตถ์: แบงก์ซีรอกซ์.

จันทนา สารแสง. (2561). คุณภาพชีวิตและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ ตำบลทุ่งข้าวพวง อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่. ใน วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสาธารณสุขศาสตร์. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

เจษฎา นกน้อย และวรรณภรณ์ บริพันธ์. (2560). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในจังหวัดสงขลา. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 9(3), 94-105.

ธัญญาลักษณ์ ใจเที่ยง. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนในชุมชนเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ต่อการพัฒนาทักษะเยาวชนไทย 4.0. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(12), 330-346.

นันทิตา กุณราชา และคณะ. (2565). การประเมินคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. เชียงรายเวชสาร, 14(3), 155-166.

นิทัศน์ วงศ์วังเพิ่ม. (2564). การกำหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่างในงานวิจัย. วารสารบัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 18(83), 1-9.

เนติยา แจ่มทิม. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาความสุข 5 มิติในผู้สูงอายุ ตำบลสนามชัย อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. The Journal of Boromarjonani College of Nursing Suphanburi, 5(2), 140-150.

พรพิรุณภัทร บุญก้อน (จิตเมโธ). (2564). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลตำบลท่าขอนยาง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พัชราภรณ์ พัฒนะ. (2560). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่เข้าโรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดสระบุรี. ใน สารนิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสาธารณสุขศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

มิ่งขวัญ คงเจริญ และกัมปนาท บริบูรณ์. (2564). การพัฒนารูปแบบโรงเรียนผู้สูงอายุโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 22(1), 135-149.

ศันสนีย์ โอ ถาวรวงษ์. (2565). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหัวกุญแจ อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. มหาวิทยาลัยบูรพา.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์. (2566). รายงานประจำปี สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์ 2566. อุตรดิตถ์: ออซีร็อกซ์.

เอกรินทร์ ทิพนี. (2562). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่เข้าศึกษาในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลตำบลป่าไผ่ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.