มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการจำหน่ายสินค้า ในที่หรือทางสาธารณะของชุมชนเมืองสงขลา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาทฤษฎี แนวคิด และกรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการจำหน่ายสินค้าในที่หรือทางสาธารณะของเทศบาลนครสงขลา 2) วิเคราะห์สภาพปัญหาและอุปสรรคในการบังคับใช้กฎหมายดังกล่าว 3) ศึกษาเปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมายกับกรณีสาธารณรัฐสิงคโปร์ และ 4) เสนอแนวทางเชิงนโยบายเพื่อปรับปรุงเทศบัญญัติและกลไกการบังคับใช้ในระดับท้องถิ่นอย่างเป็นระบบ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหาเชิงกฎหมาย (Doctrinal Analysis) ควบคู่กับการวิเคราะห์บริบทเชิงพื้นที่ (Contextual Analysis) โดยศึกษากฎหมายระดับพระราชบัญญัติและเทศบัญญัติที่เกี่ยวข้อง สัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 13 ท่าน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ นายกเทศมนตรี 1 ท่าน กองสาธารณสุขเทศบาล 2 ท่าน เทศกิจ 2 ท่าน สาธารณสุขจังหวัด 2 ท่าน ผู้ประกอบการ 2 ท่าน ตำรวจจราจร 2 ท่าน ผู้ได้รับผลกระทบ 2 ท่าน ทั้งนี้เลือกกรณีศึกษาสาธารณรัฐสิงคโปร์ เนื่องจากมีมาตรการทางกฎหมายที่มีเอกภาพและประสิทธิภาพสูง ซึ่งผลการวิจัยพบว่า ในบริบทเมืองเก่าอย่างเทศบาลนครสงขลาที่มีพื้นที่จำกัด โดยเฉพาะบริเวณถนนราชอุทิศ 1 ที่มีผู้ประกอบการมากกว่า 100 ราย การบังคับใช้กฎหมายนั้นเผชิญกับปัญหาสำคัญ คือ การขาดกลไกบูรณาการระหว่างหน่วยงานรัฐด้วยกันและภาคประชาชน จำนวนเจ้าพนักงานในการรักษามาตรฐานสุขาภิบาล รวมถึงปัญหาการบังคับโทษ ส่งผลให้มาตรฐานการจัดระเบียบพื้นที่และสุขาภิบาลไม่สม่ำเสมอ เมื่อเปรียบเทียบกับสิงคโปร์ ซึ่งใช้ระบบการให้เกรดความสะอาด และระบบตัดคะแนนเพื่อการควบคุม งานวิจัยจึงเสนอให้พัฒนาเทศบัญญัติให้มีกลไกคณะกรรมการบูรณาการ ระบบโทษทางปกครอง ระบบแต้มความประพฤติ และมาตรการจูงใจให้ปฏิบัติตามกฎหมาย เพื่อการบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับบริบทของเทศบาลนครสงขลา