การมีชื่อเสียงของพระสงฆ์ต่อการสร้างคุณูปการและผลกระทบในวงการสงฆ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายและวิเคราะห์การมีชื่อเสียงของพระสงฆ์ต่อการสร้างคุณูปการและผลกระทบที่เกิดขึ้นในวงการสงฆ์และสังคมไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสำรวจความคิดเห็นเชิงนำร่อง เพื่อนำไปสู่การคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 รูป/คน ซึ่งเป็นพระสงฆ์และผู้เกี่ยวข้องที่มีบทบาทหรือประสบการณ์ตรงกับประเด็นการมีชื่อเสียงของพระสงฆ์ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิและทุติยภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นการสัมภาษณ์เชิงลึก และใช้วิธีวิทยาพรรณนาเชิงวิเคราะห์ เพื่อสะท้อนภาพรวมของปรากฏการณ์ดังกล่าวอย่างเป็นระบบ ผลการวิจัยพบว่า การมีชื่อเสียงของพระสงฆ์ส่งผลทั้งในเชิงคุณูปการและผลกระทบต่อวัดและพระพุทธศาสนาอย่างชัดเจน ในด้านคุณูปการ พบว่า 1) พระสงฆ์ที่มีชื่อเสียงสามารถขยายการเผยแผ่ธรรมะผ่านสื่อสมัยใหม่ ทำให้เข้าถึงประชาชน โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ได้อย่างกว้างขวาง 2) ช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้ประชาชนเกิดศรัทธาและมุ่งมั่นในการทำความดี 3) เสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีและความร่วมสมัยให้แก่พระพุทธศาสนา และ 4) กระตุ้นให้ประชาชนเข้าวัด ทำบุญ และมีส่วนร่วมกับกิจกรรมทางศาสนามากขึ้น ซึ่งส่งผลต่อการธำรงบทบาทของสถาบันสงฆ์ในฐานะสถาบันหลักของสังคมและการทำนุบำรุงมรดกทางวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม การวิจัย ยังพบว่า การมีชื่อเสียงของพระสงฆ์อาจเกิดผลกระทบในทางลบ หากมีพฤติกรรมไม่เหมาะสมหรือกระทำการขัดต่อพระธรรมวินัยและวัตรปฏิบัติของสงฆ์ ได้แก่ 1) การบั่นทอนบทบาท หน้าที่ และความน่าเชื่อถือของพระสงฆ์ และ 2) การลดทอนศรัทธาของประชาชนต่อสถาบันสงฆ์และพระพุทธศาสนาโดยรวม ซึ่งสะท้อนภาพลักษณ์และการประพฤติปฏิบัติของพระสงฆ์ที่มีชื่อเสียงต่อสังคม