การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1

Main Article Content

ปรีนาภา ชูรัตน์
ชญาณิน สลีมิน

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการนิยามความหมายและรูปแบบการประกอบสร้างอัตลักษณ์ด้านการดูแลจิตใจตนเองของนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1 โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยแบบตีความ ภายใต้กรอบแนวคิดทฤษฎีปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์และแนวคิดการสวมบทบาท โดยคัดเลือกผู้ร่วมวิจัยแบบวิธีเฉพาะเจาะจง ได้แก่ นักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1 จำนวน 14 คน ซึ่งมีคะแนนการประเมิน Psychological Self-care Competency Scale อยู่ในระดับสูง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างสำหรับการสัมภาษณ์เชิงลึก ซึ่งได้ผ่านการประเมินคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิด้านจิตวิทยาและการพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญด้านการวิจัยเชิงคุณภาพ จำนวน 3 ท่าน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์แก่นสาระสำคัญ ผลการศึกษาพบประเด็นหลักของการนิยามอัตลักษณ์ด้านการดูแลจิตใจตนเอง จำนวน 6 ประการ ได้แก่ การพึ่งพาและจัดการชีวิตตนเอง การควบคุมและจัดการอารมณ์เชิงลบ การสื่อสารอย่างใส่ใจต่อสัมพันธภาพ การแก้ไขปัญหาโดยไม่สะสมความค้างคา การมุ่งสู่ความสำเร็จตามเป้าหมายทางการศึกษา และการเว้นระยะเพื่อลดความขัดแย้ง นอกจากนี้ ยังค้นพบรูปแบบการประกอบสร้างอัตลักษณ์ด้านการดูแลจิตใจตนเอง 5 รูปแบบ ได้แก่ ผู้เรียนรู้ที่รับสื่อเกี่ยวกับการดูแลจิตใจตนเอง ผู้เข้ารับการปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านจิตใจ สมาชิกครอบครัวที่เปิดใจรับฟังปัญหา เพื่อนที่ได้รับแรงสนับสนุนจากเพื่อน และศาสนิกชนที่ใช้หลักศาสนาเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ดังนั้น สถาบันการศึกษาควรพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างอัตลักษณ์ด้านการดูแลจิตใจตั้งแต่ชั้นปีที่ 1 พร้อมจัดระบบสนับสนุนด้านสุขภาพจิตที่เชื่อมโยงกับเครือข่ายทางสังคมและวัฒนธรรมของนักศึกษา และส่งเสริมเครือข่ายสนับสนุนจากครอบครัว สังคม และจิตวิญญาณ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชูรัตน์ ป., & สลีมิน ช. (2026). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(2), 233–249. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/291372
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

แก้วตา. (25 ม.ค. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

ใจดี. (8 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

ชญาณิน สลีมิน และคณะ. (2567). ผลของการโค้ชจิตวิทยาเชิงบวกต่อศักยภาพการดูแลใจตนและทุนจิตวิทยาเชิงบวก ของนักศึกษาพยาบาล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 30(1), 88-108.

น้ำ. (18 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

น้ำตาล. (11 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

นุช. (18 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

แนน. (12 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

บอย. (13 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

แป้ง. (13 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

ผลิดา หนุดหละ และคณะ. (2565). การรับรู้เป้าหมายชีวิตของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 4. วารสารวิจัยทางการพยาบาล การผดุงครรภ์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 42(1), 1-10.

พรชัย นาคสีทอง. (2568). สารานุกรมวัฒนธรรม (ไทย) ภาคใต้: ตัวแบบสถาปนาความเป็นคนใต้ในบริบทความเป็นไทย. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(5), 48-60.

พอใจ. (14 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

มีใจ. (16 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

มีนา. (15 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

ใส่ใจ. (17 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

เอ. (25 ม.ค. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

เอก. (15 ก.พ. 2568). การประกอบสร้างอัตลักษณ์การดูแลจิตใจตนเองนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 1. (ชญาณิน สลีมิน, ผู้สัมภาษณ์)

Alsararatee, H. H. et al. (2025). A systematic review of burnout among nursing students: Impact on academic performance, psychological well-being, and prevention strategies. British Journal of Hospital Medicine. Advance online publication, 1-24. https://doi.org/10.12968/hmed.2025.0145.

Auttama, N. et al. (2021). Factors associated with self-esteem, resilience, mental health, and psychological self-care among university students in Northern Thailand. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 14, 1213-1221. https://doi.org/10.2147/JMDH.S308076.

Blumer, H. (1969). Symbolic interactionism: Perspective and method. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.

Brown, A. et al. (2024). Effects of support systems on the mental health of nursing students during the COVID-19 pandemic. PLOS Ment Health, 1(7), e0000189. https://doi.org/10.1371/journal.pmen.0000189.

Carlson, E. (2012). Precepting and symbolic interactionism– a theoretical look at preceptorship during clinical practice. Journal of Advanced Nursing, 69(2), 457-464 https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2012.06047.x.

Creswell, J. W. & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. (4th ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.

Department of Mental Health. (2024). Annual report of the Department of Mental Health, fiscal year 2024 (B.E. 2567). Nonthaburi, Thailand: Ministry of Public Health. Retrieved January 15, 2025, from https://shorturl.asia/TjOec

Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: W. W. Norton & Company.

Hill, L. & Smith, N. (1990). Self-care: Nursing promotion of health. (2nd ed.). Norwalk: Appleton & Lange.

Hughes, L. et al. (2023). Who is responsible for nurse wellbeing in a crisis? A single-centre perspective. Psych, 5(3), 650-661. https://doi.org/10.3390/psych5030041.

Kim, K. et al. (2023). Effects of emotional regulation, resilience, and distress disclosure on post-traumatic growth in nursing students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 2782. https://doi.org/10.3390/ijerph20042782.

Kuven, B. M. & Giske, T. (2019). Talking about spiritual matters: First year nursing students’ experiences of an assignment on spiritual conversations. Nurse Education in Practice, 75, 53-57. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2019.01.012.

Lemana, B. et al. (2024). Conflicts and conflict management styles of student nurses in a revived face-to-face learning modality. International Research Journal of Science, Technology, Education, and Management, 4(2), 135-157. https://doi.org/10.5281/zenodo.12730811.

Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Thousand Oaks: SAGE Publications.

Llewellyn, S. et al. (2024). Self-care integration into a prelicensure nursing curriculum. Teaching and Learning in Nursing, 19(3), 236-240. https://doi.org/10.1016/j.teln.2024.03.001.

Maben, J. et al. (2022). “You can’t walk through water without getting wet”: UK nurses’ distress and psychological health needs during the COVID-19 pandemic: A longitudinal interview study. International Journal of Nursing Studies, 131, 104242. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2022.104242.

Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society from the standpoint of a social behaviorist. Chicago: University of Chicago Press.

Mrayyan, M. T. et al. (2024). Professional autonomy in nursing: A concept analysis. SAGE Open, 14(4), 1-17. https://doi.org/10.1177/21582440241302129.

Oliver, C. (2012). The relationship between symbolic interactionism and interpretive description. Qualitative Health Research, 22(3), 409-415. https://doi.org/10.1177/1049732311421177.

Sawatsky, A. P. et al. (2024). Identity work: A qualitative study of residents’ experiences navigating identity struggles. Perspectives on Medical Education, 13(1), 540-552. https://doi.org/10.5334/pme.1549.

ten Hoeve, Y. et al. (2014). The nursing profession: Public image, self-concept and professional identity: A discussion paper. Journal of Advanced Nursing, 70(2), 295-309. https://doi.org/10.1111/jan.12177.

Wang, N. & Cadena, J. M. F. (2022). Self-efficacy, resilience, and professional identity among nursing students. Journal of Higher Education Research, 10, 32-60. https://doi.org/10.70228/YJHER2024012.