การศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์เพื่อกำหนดกลยุทธ์ การบริหารงานวิชาการโรงเรียนคุณภาพประจำตำบลขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารงานวิชาการในโรงเรียนคุณภาพประจำตำบลขนาดเล็ก 2) วิเคราะห์สภาพแวดล้อมการบริหารงานวิชาการ และ 3) ศึกษาพหุกรณีตัวอย่างโรงเรียนที่ประสบความสำเร็จ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ใช้วิธีวิจัยแบบผสานวิธี ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารและครูผู้รับผิดชอบงานวิชาการ จำนวน 360 คน สุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่า IOC 0.60 - 1.00 และค่าความเชื่อมั่น 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น (PNI Modified) ร่วมกับการวิเคราะห์ SWOT และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.74) ส่วนสภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.68) มีค่า PNI Modified เท่ากับ 0.25 แสดงถึงความจำเป็นต้องพัฒนาในทุกด้าน โดยด้านสภาพสังคมไทยมีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNI = 0.32) รองลงมา คือ ด้านเทคโนโลยี (PNI = 0.28) และด้านมาตรการ (PNI = 0.25) สะท้อนช่องว่างระหว่างสภาพจริงกับเป้าหมาย โดยเฉพาะการปรับตัวต่อบริบทสังคมและเทคโนโลยี 2) การวิเคราะห์ SWOT พบจุดแข็ง คือ การจัดการเรียนรู้สอดคล้องบริบทท้องถิ่น ภาวะผู้นำทางวิชาการเข้มแข็ง และการดำเนินงาน PLC ต่อเนื่อง จุดอ่อน คือ การใช้ข้อมูลสารสนเทศยังไม่เป็นระบบและการติดตามประเมินผลขาดประสิทธิภาพ โอกาสมาจากนโยบายรัฐและสังคมดิจิทัล ขณะที่อุปสรรค คือ ข้อจำกัดด้านงบประมาณ บุคลากร และความเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี และ 3) พหุกรณีศึกษา พบว่า โรงเรียนที่ประสบความสำเร็จมีการบริหารเชิงกลยุทธ์ พัฒนาหลักสูตรเชื่อมโยงชุมชน จัดการเรียนรู้เชิงรุก นิเทศภายในต่อเนื่อง และสร้างเครือข่ายความร่วมมือ แม้ยังมีข้อจำกัดด้านทรัพยากรและภาระงานครูที่กระทบต่อความต่อเนื่องของการพัฒนา
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). ข้อมูลสารสนเทศระบบการจัดการศึกษาข้อมูลนักเรียนรายบุคคล ณ วันที่ 10 มิถุนายน 2566 (สถิติจำนวนโรงเรียนคุณภาพประจำตำบลและขนาดของโรงเรียน). กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2568). สถานการณ์ความเหลื่อมล้ำ ทางการศึกษาปี 2567 และ ทิศทางสำคัญในปี 2568. เรียกใช้เมื่อ 28 ตุลาคม 2568 จาก https://www.eef.or.th/wp-content/uploads/2025/02/Inequality-situation-report.pdf?utm_source=chatgpt.com
จิณณภัทร พิบูลวิทิตธำรง. (2564). กลยุทธ์การบริหารความเป็นเลิศของโรงเรียนมัธยมศึกษาสู่โรงเรียนเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาภาวะผู้นำและนวัตกรรมการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยสยาม.
พธู วิรัชวัฒนะ. (2566). การบริหารเชิงกลยุทธ์กับคุณภาพผู้เรียนในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา สมุทรสาคร สมุทรสงคราม. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2557). นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ 2558. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). ฐานข้อมูลโรงเรียนคุณภาพประจำตำบล ประจำปีงบประมาณ 2566. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). การจัดการศึกษาเพื่อความเท่าเทียมในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
CORDIS. (2023). Education improvement through collaborative networks: European project documentation. Brussels: European Commission.
Ebot Ashu, F. (2013). Effectiveness of school leadership and management development in Cameroon. In Doctor of Philosophy Educational Leadership and Management. University of Birmingham.
Fullan, M. (2021). Leading in a culture of change. (2nd ed.). New Jersey: Jossey-Bass.
Lathapipat, D. & Goyal, S. (2022). Optimizing educational resource allocation through school network reorganization in Thailand. Bangkok: The World Bank & Equitable Education Fund (EEF).
Mintzberg, H. (2017). Managing the myths of health care: Bridging the separations between care, cure, control, and community. California: Berrett-Koehler Publishers.
Reezigt, G. J. (2001). Effective School Improvement (ESI) Project. GION Institute for Educational Research. Groningen: University of Groningen.
Shanko, S. S. & Kabtyimer, M. T. (2024). Examining the status of school improvement program implementation in primary schools: A case study in South Ethiopia region. Frontiers in Education, 9, 1394637. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1394637.
Tiwong, K. et al. (2025). Development of education administration model towards excellence in the 21st century for Thailand’s primary schools. International Education Studies, 18(2), 36-46. https://doi.org/10.5539/ies.v18n2p36.
Verano, V. et al. (2024). Strategic planning and management practices on quality education enhancement. International Journal of Research and Innovation in Social Science (IJRISS), VIII(IIIS), 2358-2366. https://doi.org/10.47772/IJRISS.2024.803173S.
