ELEVATING AND INCREASING THE VALUE OF GMELINA ARBOREA FLOWER TEA THROUGH CREATIVE PACKAGING DESIGN OF THE TAI LUE LOCAL FOOD COMMUNITY ENTERPRISE GROUP, BAN HAT BAI, RIM KHONG SUBDISTRICT, CHIANG RAI PROVINCE
Main Article Content
Abstract
The research objective was to upgrade and add the value of Gmelina arborea flower tea products through creative packaging design for the Tai Lue Local Food Community Enterprise Group. This study adopted a Participatory Action Research (PAR) methodology and combined qualitative and quantitative data from 94 accidentally sampled consumers, 3 experts and 12 purposefully selected community leaders and members. Data collection involved in-depth interviews, questionnaires, focus groups, and workshop-based activities, which were subsequently analyzed through content analysis and descriptive and inferential statistics, specifically means, standard deviations, and t-tests. The research results showed that the community had key cultural identities for the design, including the Gmelina arborea flower, Tai Lue weaving patterns, the Mekong River, the “Tai Lue Noi” mascot, “Hai Hom Hak” branding, pavilions, and the century-old tree stump. The “Hai Hom Hak” logo was designed to relate to the linguistic identity, landscape, local wisdom, and artistic elements. There are two forms of packaging: the sachet and a gift box with a lid lined with Tai Lue hand-woven fabric. The designs used a systematic integration of cultural capital, food labelling standards, and storytelling and were rated as most appropriate by both experts and the community. Furthermore, a statistically significant increase in overall consumer satisfaction was observed for all dimensions, and trial sales showed high market acceptance for premium souvenirs. Finally, the transfer of tea packaging production technology allowed the community to scale up these manufacturing skills to other local products in a sustainable way.
Article Details
References
คณะวิทยาการจัดการ และคณะสังคมศาสตร์. (2566). โครงการธนาคารออมสินกับมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายร่วมเสริมสร้างและพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่น (โครงการยุวพัฒน์รักษ์ถิ่น). ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
จักรพันธ์ วงศ์ฤกษ์ดี และคณะ. (2568). ความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำมันนวดกัญชงของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปสมุนไพรบ้านเสรีราษฏร์ ตำบลช่องแคบ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 7(3), 299-310.
ณรงค์ โพธิ์พฤกษานันท์ และพิมพ์พัชชา หยิมการุณ. (2567). การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสมุนไพรคลองบางบอน กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 3(1), 21-39.
ทรัพย์ อมรภิญโญ. (2564). การยกระดับผลิตภัณฑ์เชิงสร้างสรรค์โดยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านกองนาง อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 3(6), 103-121.
ไทยพีบีเอส. (2563). ชา จ.เชียงราย คว้ารางวัลระดับโลก. เรียกใช้เมื่อ 28 มีนาคม 2567 จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/297076
นิรัช สุดสังข์. (2559). ระเบียบวิธีวิจัยทางการออกแบบ. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตส์.
บุญชม ศรีสะอาด. (2561). การแปลผลเมื่อใช้เครื่องมือรวบรวมข้อมูลแบบมาตราส่วนประมาณค่า. วารสารการวัดผลทางการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 2(1), 64-70.
ปธาน สุวรรณมงคล. (2561). การออกแบบการวิจัย ใน ประมวลชุดสาระชุดวิชาวิทยานิพนธ์ชั้น 1 หน่วยที่ 4 (พิมพ์ครั้งที่ 4). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ปิยาภรณ์ เชื่อมชัยตระกูล. (2566). เชียงรายเมืองแห่งชาและกาแฟ แม้แต่โอบามายังถามหา. เรียกใช้เมื่อ 28 มีนาคม 2567 จาก https://www.thaipost.net/education-news/414494/
พรรณธิภา เพชรบุญมี. (2569). การพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรพื้นถิ่นเพื่อยกระดับมูลค่าผลิตภัณฑ์ในเชิงพาณิชย์ ของชุมชนบ้านป่าคาใหม่ ตำบลคีรีราษฎร์ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 14(1), 21-30.
ไพบูรณ์ คะเชนทรพรรค์. (2561). การสร้างและการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัย. ใน ประมวลชุดสาระชุดวิชาวิทยานิพนธ์ชั้น 2 หน่วยที่ 6 (พิมพ์ครั้งที่ 4). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
มธุรส ชาวไร่ปราณ และคณะ. (2568). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่ส่งผลต่อความรู้สึกของผู้บริโภคต่อความเป็นเอกลักษณ์ของแบรนด์ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกาแฟและผลไม้ยางหัก อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันอก, 14(2), 142-154.
เมดไทย. (2563). ซ้อ. เรียกใช้เมื่อ 28 มีนาคม 2567 จาก https://medthai.com/ซ้อ/
รัชฎาพร ใจมั่น. (2565). การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ผลไม้อบแห้งด้วยการออกแบบบรรจุภัณฑ์. วารสารวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 13(2), 169-195.
วิไลลักษณ์ ขาวสะอาด และคณะ. (2567). การพัฒนาศักยภาพเครือข่ายเพื่อยกระดับมาตรฐานและแปรรูปข้าวอินทรีย์ ของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวอินทรีย์ จังหวัดอุดรธานี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(3), 163-175.
สนอง จันต๊ะคาด. (13 มี.ค. 2566). ประเพณีวัฒนธรรมไทลื้อ ภูมิปัญญาดอกช้อ กระบวนการผลิตชาดอกซ้อ. (ธงชัย ลาหุนะ, ผู้สัมภาษณ์)
สนอง จันต๊ะคาด. (28 ส.ค. 2568). เวทีการสะท้อนผลการยกระดับและเพิ่มมูลค่าชาดอกซ้อผ่านการออกแบบเชิงสร้างสรรค์บนบรรจุภัณฑ์. (ธงชัย ลาหุนะ, ผู้สัมภาษณ์)
สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์. (2567). แนวทางการส่งเสริมสินค้าโอทอป. เรียกใช้เมื่อ 17 ตุลาคม 2568 จาก https://www.tpso.go.th/document/2404-0000000002
สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์. (2568). เกาะกระแสชาโลก ดันสินค้าชาไทยโกอินเตอร์. เรียกใช้เมื่อ 17 ตุลาคม 2568 จาก https://tpso.go.th/news/2509-0000000011
สุชีรา สินทรัพย์ และศุภกฤต ปิติพัฒน์. (2568). การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และโลโก้เพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ชาบัวแดง: กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนกลุ่มโฮมสเตย์เชิงอนุรักษ์บ้านเชียงแหว. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 7(5), 74-92.
สุทธิศักดิ์ กลิ่นแก้วณรงค์. (2558). การออกแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อผลักดันผลิตภัณฑ์ OTOP. วารสารกรมวิทยาศาสตร์บริการ, 63(199), 19-21.
สุนิตย์ เหมนิล และคณะ. (2568). การออกแบบบรรจุภัณฑ์สินค้าวัฒนธรรมบนฐานอัตลักษณ์ชุมชน กรณีศึกษา กลุ่มทอผ้าไหมบ้านแบง. วารสารพัฒนศาสตร์ วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์, 8(1), 27-52.
สุรภา วงศ์สุวรรณ. (2568). การพัฒนาบรรจุภัณฑ์โดยใช้ทุนทางวัฒนธรรมในท้องถิ่นเป็นฐานสำหรับผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปของชุมชนผู้สูงอายุบ้านหนองขาว จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก, 14(1), 93-104.
สุรภา วงศ์สุวรรณ และธานี สุคนธะชาติ. (2559). การศึกษาอัตลักษณ์ชุมชนสู่การออกแบบนวัตกรรมบรรจุภัณฑ์สมุนไพรแปรรูป เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: กรณีศึกษาชุมชนบ้านถ้ำเสือ จังหวัดเพชรบุรี. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.
องค์การบริหารส่วนตำบลริมโขง. (2564). สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน. เรียกใช้เมื่อ 17 ตุลาคม 2568 จาก https://www.rimkhong.go.th/v/document/404
อภิสรา กฤตาวาณิชย์. (2564). การสื่อสารอัตลักษณ์ชุมชนสู่การออกแบบบรรจุภัณฑ์กาแฟอาข่าปางขอน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีกาแฟ. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(43), 197-210.
อภิสรา กฤตาวาณิชย์ และคณะ. (2568). นวัตกรรมการพัฒนาและเล่าเรื่องชาดอกซ้อตามแนวทางอาหารปลอดภัยของวิสาหกิจชุมชนอาหารท้องถิ่นไทลื้อบ้านหาดบ้าย จังหวัดเชียงราย. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
Gu, W. et al. (2013). Acylated iridoid glycosides and acylated rhamnopyranoses from Gmelina arborea flowers. Phytochemistry Letters, 6 (2013), 681-685. http://dx.doi.org/10.1016/j.phy tol.2013.08.016.