รูปแบบการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ 1) เพื่อศึกษาเนื้อหาสาระในหลักสูตรการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาหลักสูตรการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) แบบภาคสนาม (Field Research) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาจำนวน 18 คน สนทนากลุ่มเฉพาะ 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัยพบว่า 1) เนื้อหาสาระในหลักสูตรการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาเปรียบเทียบจำนวนตัวชี้วัดกับสาระอื่นๆ พบว่าสาระศาสนาศีลธรรมจริยธรรมมีจำนวนตัวชี้วัดมากที่สุด ส่งผลให้เนื้อหาในหลักสูตรของสถานศึกษาในรายวิชาพระพุทธศาสนามีจำนวนมาก และหลักธรรมที่อยู่ในหลักสูตรเป็นหลักธรรมที่ค่อยข้างยาก เนื้อหาบางหน่วยการเรียนรู้เรียนซ้ำกันในระดับช่วงชั้นที่ต่างกัน 2) สภาพปัญหาหลักสูตรการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา ความยากของเนื้อหาต้องท่องจำมาก ผู้สอนต้องนำหลักธรรมมาตีความต้องใช้เวลาในการเตรียมตัวในบทเรียนวิชานี้มาก ส่วนมากสอนโดยการบรรยายเป็นส่วนใหญ่เด็กไม่ชอบ วิชาพระพุทธศาสนาก็กลายเป็นวิชาที่น่าเบื่อสำหรับนักเรียน3) นำเสนอรูปแบบการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาควรสอนแบบเน้นการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน รูปแบบการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา แบบ Active Learning โดยที่รูปแบบการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาที่ผู้วิจัยได้นำเสนอคือ WCICC MODEL ซึ่งผู้วิจัยได้พัฒนาขึ้นโดยนำเทคนิคหรือลีลาการสอนของพระพุทธเจ้ามาใช้ในการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา