การฟื้นฟูตำราพระโอสถพระนารายณ์ เพื่อการส่งเสริม และศึกษาศิลปวัฒนธรรมอย่างบูรณาการ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง การฟื้นฟูตำราพระโอสถพระนารายณ์ เพื่อการส่งเสริมและศึกษาศิลปวัฒนธรรมอย่างบูรณาการ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและฟื้นฟูตำราโอสถพระนารายณ์ และศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย ที่เป็นการบูรณาการระหว่างองค์ความรู้ทางสังคมศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ โดยศึกษาในพื้นที่ ตำบลโพธิ์ตรุ อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี ซึ่งมีผลิตภัณฑ์โอทอปที่สำคัญของตำบลได้แก่ผลิตภัณฑ์ทางด้านการดูแลสุขภาพ เช่น ยาหม่องสมุนไพร ประคบสมุนไพร ยาหอม โดยนำเอาตำราโอสถพระนารายณ์มาประยุกต์ปฏิบัติจริง ผู้วิจัยใช้แนวคิดการพัฒนาเชิงพื้นที่ทางวัฒนธรรม (Cultural Area) แนวคิดผู้ประกอบการทางวัฒนธรรม แนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นกรอบในการศึกษา จากการศึกษาจากเอกสาร สัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างจำนวน 6 คน และวิจัยเชิงปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) พบว่า ตำราโอสถพระนารายณ์ นำมาใช้ในชีวิตประจำวันในปัจจุบันมีมากที่สุด 4 ตำรา ได้แก่ ยาทาพระเส้น พระอังคบพระเส้นตึงให้หย่อน น้ำมันมหาจักร ยาหอมดุม ซึ่งบทความนี้ได้จำแนก ในมิติวัตถุดิบ ปรุงยา และสรรพคุณ เพื่อการฟื้นฟู ร่วมกับการศึกษาการดำเนินงานของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ปลูกสมุนไพรตำบลโพธิ์ตรุ ในการสืบสานภูมิปัญญาด้านสมุนไพรตามตำราโอสถพระนารายณ์ ซึ่งพบว่ามีศักยภาพเพียงพอที่จัดเป็นผู้ประกอบการทางวัฒนธรรมด้านการแพทย์แผนไทย ดังนั้นเพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุด บุคลากรด้านการแพทย์ นักการตลาด และสำนักวัฒนธรรม ควรเข้ามาร่วมมือกันทำงานในทุกมิติอย่างบูรณาการ เพื่อการสร้างให้เป็นพื้นที่ที่มีความเข้มแข็งยิ่งขึ้น รวมไปถึงการสร้างการรับรู้และการวิจัยด้านการตลาดเกี่ยวกับผลตอบแทนทางสังคมในลำดับต่อไป