ปัญหาน้ำและแนวทางการแก้ไขปัญหาในพื้นที่บ้านห้วยซลอบ ตำบลห้วยผา อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน

บทคัดย่อ

ปัญหาการขาดแคลนน้ำจะทวีความรุนแรงขึ้นทุกปี เพราะป่าต้นน้ำถูกทำลาย และประชากรเพิ่มขึ้น ส่งผลต่อความต้องการใช้น้ำมีมากขึ้นไปด้วย จากปัญหาที่กล่าวมาทำให้ผู้เขียนแสดงทัศนะเพื่อนำเสนอปัญหาทรัพยากรน้ำ และองค์ประกอบเชิงพื้นที่และสังคม ตลอดจนแนวทางการแก้ไขปัญหาทรัพยากรน้ำ บ้านห้วยซลอบตั้งอยู่ในพื้นที่ป่าสักนวมินทรราชินีเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ เป็นหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาน้ำ และในพื้นที่ยังเกิดปัญหาซ้ำซ้อนด้วยสภาพของพื้นที่เป็นภูเขา ในฤดูแล้งประสบปัญหาน้ำไม่เพียงพอ ถึงแม้ในภาพรวมของชุมชนจะมีความอุดมสมบูรณ์ในด้านทรัพยากรป่าไม่ก็ตาม และน้ำท่วมฉับพลันในฤดูฝน ตลอดจนอ่างเก็บน้ำบางจุดอยู่ไกล และต่ำกว่าชุมชนจึงทำให้การดึงน้ำมาใช้มีปัญหาเพราะไม่สามารถนำน้ำขึ้นบนที่สูงได้ และปัญหาอีกประการหนึ่งคือความสะอาดของน้ำใช้ในการอุปโภคบริโภค ถึงแม้แต่ละครัวเรือนมีที่กรอกน้ำ แต่ไม่สามารถกรองตะกอนดินที่ปะปนมากับน้ำได้มากนัก ทำให้คนในชุมชนเกิดปัญหาสุขภาพ เช่น เกิดโรคนิ้ว โรคผิวหนัง และโรคฟันหินปูน เป็นต้น และแนวทางแก้ไขปัญหาโดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสนับสนุนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนเป็นหลักและให้มีการมีส่วนร่วมกำหนดแนวทางอย่างเป็นองค์รวมโดยคำนึงถึงการบูรณาการร่วมกันใน 3 ลักษณะคือ 1) การบูรณาการทรัพยากร 2) การบูรณาการองค์กรหน่วยงาน และ 3) บทบาทหน้าที่และการบูรณาการด้านปัญหาแผนงานโครงการและวิชาการ