การสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ผ่านสื่อวัฒนธรรมเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร ในชุมชนท้องถิ่นอีสานใต้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวัฒนธรรมท้องถิ่นในพิธีเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร ชุมชนท้องถิ่นอีสานใต้ ในฐานะซอฟต์พาวเวอร์ของชุมชน 2) ศึกษารูปแบบการสื่อสารในการถ่ายทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นในพิธีเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร และผลการศึกษานำไปสู่แนวทางการพัฒนาการสื่อสาร เพื่อถ่ายทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นในฐานะซอฟต์พาวเวอร์ของชุมชน ที่เป็นพลังการสร้างความสามัคคีและส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการท่องเที่ยว โดยศึกษาในพื้นที่อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ ซึ่งเป็นชุมชนพื้นถิ่นที่มีอัตลักษณ์เฉพาะตัวในด้านวัฒนธรรมและความเชื่อ รวมถึงมีศาสนสถานอันเป็นประจักษ์พยานทางวัตถุ ผู้วิจัยใช้แนวคิดการสื่อสารและแนวคิดเศรษฐกิจวัฒนธรรมชุมชนเป็นกรอบในการศึกษา ศึกษาเอกสารและสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 คน โดยเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยพบว่า พิธีเซ่นสรวงปู่ตาเป็นวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นที่เป็นซอฟต์พาวเวอร์ มีเฒ่าจ้ำเป็นผู้สื่อสารหลัก เป็นพลังและเครื่องมือสำคัญที่ช่วยสร้างความสามัคคี ความช่วยเหลือเกื้อกูลให้เกิดขึ้น ซอฟต์พาวเวอร์ที่ถูกถ่ายทอดโดยเฒ่าจ้ำในพิธีเซ่นสรวงปู่ตา ทำหน้าที่เหมือนกฎหมายจารีตที่มีข้อบัญญัติกำหนดพฤติกรรมในการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับคน คนกับธรรมชาติ เป็นพลังที่ไร้การบังคับข่มขู่ นำไปสู่การปฏิบัติด้วยความเต็มใจ ซอฟต์พาวเวอร์ที่ถูกสื่อสารในพิธีเซ่นสรวงปู่ตา จึงนำความสงบมาสู่ชุมชน การอยู่ร่วมกันภายใต้ความช่วยเหลือเกื้อกูลกัน การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของชุมชนร่วมกัน อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กวี วงศ์พุฒ. (2535). ภาวะผู้นำ. กรุงเทพมหานคร: บี. เค. อินเตอร์ปรินท์.
งามพิศ สัตย์สงวน. (2543). ความเชื่อ ประเพณี พิธีกรรมและคติชาวบ้านเกี่ยวกับข้าว. ใน ข้าวกับวิถีชีวิตไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.
เจริญ ไวรวัจนกุล. (2544). วัฒนธรรมอินโดจีน. สุรินทร์: อาศรมภูมิปัญญา สถาบันราชภัฏสุรินทร์.
ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2543). ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชนะใจ ต้นไทรทอง. (2565). กลยุทธ์การสร้างซอฟต์พาวเวอร์ในภาพยนตร์ไทยเพื่อส่งเสริมจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยว. ดุษฏีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการจัดการท่องเที่ยว โรงแรมและอีเวนต์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ฐณยศ โล่พัฒนานนท์. (2021). ความสอดคล้องของโครงสร้างอุตสาหกรรมการผลิตภาพยนตร์ไทยกับยุทธศาสตร์การส่งเสริมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2560-2564) วารสารนิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิตย์. 13 (1), 43-79
ฐิตาภา บำรุงศิลป์ และคณะ. (2564). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวชุมชนบ้านวังรี จังหวัดนครนายก. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 3(3), 1-14.
ดวงพร คำนูญวัฒน์. (2555). การสื่อสารชุมชน. กรุงเทพมหานคร: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.
นิฌามิล หะยีซะ. (2566). อะไร ๆ ก็ “ซอฟต์พาวเวอร์”. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
นิติ ภวัครพันธุ์. (2022).‘Soft power’ ไทย: ฝันลม ๆ แล้ง ๆ ของคนใช้แต่อำนาจ. เรียกใช้เมื่อ 24 มิถุนายน 2566 จาก https://www.the101.world/why-soft-power-is-not-successful-in-thailand/
ปรีชา ตั้งสุขขีย์ศิริ และคณะ. (2565). แนวทางส่งเสริมการท่องเที่ยวบนพื้นฐานของซอฟต์พาวเวอร์ด้านอาหารพื้นถิ่นจังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 4(2),77-89.
ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 1. (3 มีนาคม 2566). การสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ผ่านสื่อวัฒนธรรมเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร ในชุมชนท้องถิ่นอีสานใต้. (อรัญญา พงศ์สะอาด, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 2. (3 มีนาคม 2566). การสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ผ่านสื่อวัฒนธรรมเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร ในชุมชนท้องถิ่นอีสานใต้. (อรัญญา พงศ์สะอาด, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 3. (12 เมษายน 2566). การสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ผ่านสื่อวัฒนธรรมเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร ในชุมชนท้องถิ่นอีสานใต้. (อรัญญา พงศ์สะอาด, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 4. (12 เมษายน 2566). การสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ผ่านสื่อวัฒนธรรมเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร ในชุมชนท้องถิ่นอีสานใต้. (อรัญญา พงศ์สะอาด, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 5. (3 มีนาคม 2566). การสื่อสารซอฟต์พาวเวอร์ผ่านสื่อวัฒนธรรมเซ่นสรวงปู่ตาของชุมชนกูย-เขมร ในชุมชนท้องถิ่นอีสานใต้. (อรัญญา พงศ์สะอาด, ผู้สัมภาษณ์)
พีระ เจริญวัฒนนุกูล. (2565). SOFT POWER ที่เป็นมากกว่าการขายของ มุมมองฉบับรัฐศาสตร์. เรียกใช้เมื่อ 24 มิถุนายน 2566 จาก https://tu.ac.th/thammasat-020565-soft-power
ไพฑูร มีกุศล. (2533). การศึกษากลุ่มชาติพันธ์ในประเทศไทย: กรณีศึกษาไทยกูย. กรุงเทพมหานคร: สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย.
ภูมิจิต เรืองเดช. (2542). คติชนวิทยา. บุรีรัมย์: มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์.
รุยาภรณ์ สุคนธทรัพย์. (2561). การบริหารจัดการทรัพยากร Soft Power ของไทย. วารสารรัฏฐาภิรักษ์, 60(3), 47-55.
วรนัย พงศาชลากร. (2550). เนะแขมร์ อินไทยแลนด์: หลากหลายมุมมองและเรื่องราวของปราสาทเขมรในเมืองไทย ตามใจ ตามอารมณ์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มิวเซียมบุคส์.
วิริยะ สว่างโชติ. (2561). อุตสาหกรรมกับเศรษฐกิจทางวัฒนธรรมสร้างสรรค์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ภาพพิมพ์.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2556). ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติศาสตร์ของสังคมที่หายไป. ใน ปฏิบัติการประวัติศาสตร์ท้องถิ่น. ค่ายริมขอบฟ้า: เมืองโบราณ สมุทรปราการ.
สำนักงานพัฒนาวิทยศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). (2564). วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. ปทุมธานี: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาตสำนักงาน.
สุภัทรดิศ ดิศกุล. (2539). ท่องอารยธรรม: การค้นคว้าเกี่ยวกับโบราณคดีในประเทศไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธุรกิจก้าวหน้า
อิงอร เนตรานนท์. (2563). พลังอำนาจแห่งชาติซอฟต์พาวเวอร์ของไทยในศตวรรษที่ 21. วารสารสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, 11(1),33-47.
แอมอนิเย, เอเจียน. (Etienne Aymonier ) (2539). บันทึกการเดินทางในลาวภาคหนึ่ง พ.ศ. 2438. (แปลโดยทองสุมทร โดเรและสมหมาย เปรมจิตต์). เชียงใหม่: สถาบันวิจัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Copper, R. (2004). Hard Power Soft Power and the Foals of Diplomacy. In Held, D. & Koening-Archibugi, M. (Eds.), American Power in the 21th Century. U.K.: Cambridge.
Huse, E. F. (1978). The Modern Manager. St. Paul, Minnesota: West Publishing.
Inglehart, R. & Welzel, C. (2005). Modernization, cultural change, and democracy: The human development sequence. Cambridge: Cambridge University Press.
Kropotkin, P. (1902). Mutual Aid: A Factor of Evolution. New York: McClure PHILLIPS & Co.,
Lock, E. (2010). Soft power and strategy. in Parmar, I., & Cox, M. (Eds.). Soft power and US foreign policy: theoretical, historical and contemporary perspectives. Oxfordshire: Routledge.
Nye, J. S. (1990). Soft Power. Foreign Policy. 80(Autumn), 153-171.
Nye, J. S. (2021). Soft power: the evolution of a concept. Journal of Political Power, 14(1), 196-208.
Nye, J. S., Jr. (2004). Soft Power: The Means to Success in World Politics. New York: Basic Books.
Roselle, L., et al. (2014). Strategic narrative: A new means to understand soft power. Media, war & conflict, 7(1), 70-84.
Ruiz-Real, J., et al. (2020). Destination branding: Opportunities and new challenge. Journal of Destination Marketing and Management 17(1), 1-13
Smith, A.G. (Ed). (1996). Communication and Culture: Reading in the codes of human interaction. New York: Holt, Rinehart & Winston.
Tylor, E.B. (2016). Primitive Culture: Researches into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Language, Art and Custom. New York: Dover Publications, Inc.
Wilson III, E. J. (2008). Hard power, soft power, smart power. The annals of the American academy of Political and Social Science, 616(1), 110-124.
Yulk, G.A. (2006). Leadership in Organizations. (6th ed.) NJ: Pearson Prentice-Hall.
Zaharna, R.S. (2007). The soft power differential: Network communication and mass communication in public diplomacy. The Hague journal of diplomacy, 2(3), 213-228.
Zamorano, M. M. (2016). Reframing cultural diplomacy: the instrumentalization of culture under the soft power theory. Culture Unbound, 8(2), 165-186.
