มุมมองของผู้คนที่มีต่อธรรมชาติ: พื้นฐานการกำหนดนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนําเสนอแนวความคิดของผู้คนที่มองธรรมชาติอันเป็นพื้นฐานของการกำหนดนโยบายทางด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการทรัพยากร โดยนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมเป็นผลผลิตทางการเมืองเพราะว่าผู้คนรับรู้ว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมและการจัดการทรัพยากรนั้นเกี่ยวข้องกับหลายฝ่าย มีผู้ได้รับผลกระทบมากและปัญหาต้องได้รับการแก้ไข โดยฝ่ายการเมืองจะเป็นผู้ตัดสินใจในการดำเนินการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมนั้น บทความนี้ได้รวบรวมแนวคิดจากเอกสารที่เกี่ยวข้องในประเด็นที่ผู้คนในสังคมมีมุมมองต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 3 แนวคิดหลัก คือ แนวทางนิเวศเป็นศูนย์กลางหรือหลักคิดสีเขียวเชิงลึก แนวทางมนุษย์เป็นศูนย์กลางหรือหลักคิดสีเขียวเชิงตื้น และแนวทางเทคโนโลยีเป็นศูนย์กลางหรือใช้เทคโนโลยีแก้ปัญหา จากการศึกษาพบว่าทั้งสามแนวทางมีความเชื่อมโยงกับนโยบายที่ผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมในลักษณะต่าง ๆ 3 รูปแบบ ได้แก่ แบบจำลองมาลธูเซียนใหม่ การทำให้ทันสมัยแบบมีมิติของนิเวศวิทยา และเศรษฐศาสตร์การเมือง/ทฤษฎีระบบโลก รวมทั้งมีรูปแบบการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมด้วยการจัดการทรัพยากรตามทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์ โดยใช้เหตุผลในทางเศรษฐศาสตร์ของบุคคลและการจัดการร่วมกันของกลุ่ม ที่จะได้ประโยชน์มากกว่าและไม่เป็นการทำลายทรัพยากร การแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมตามทฤษฎีเศรษฐศาสตร์เกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรมี 3 รูปแบบ คือ แบบโศกนาฏกรรมของทรัพย์ส่วนรวม แบบทฤษฎีเกมในการเลือก และแบบการกระทำร่วมกัน การเมืองเรื่องสิ่งแวดล้อมมีกรอบแนวคิดที่หลากหลายเพราะมีพื้นฐานจากความสัมพันธ์และมุมมองของผู้คนกับสภาพแวดล้อมธรรมชาติ แต่ละแนวทางต่างมีคุณค่าและข้อบกพร่องอยู่ ซึ่งแต่ละสังคมจะเป็นผู้เลือกใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของตน และผลักดันให้เกิดนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมที่ต้องการ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จุฬาพัฒน์ กีรติภูมิธรรม. (2561). กรอบกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของธรรมชาติหรือสิทธิของแม่ธรณี. ใน วิทยานิพนธ์นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต คณะนิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
ธรรมนิตย์ สุมันตกุล. (2562). การจัดการทรัพยากรร่วม (Common-Pool Resources : CPRs) กับข้อเสนอของ Elinor Ostrom : การใช้และการดูแลรักษาภายใต้กฎเกณฑ์ร่วมกัน. เรียกใช้เมื่อ 24 พฤศจิกายน 2565 จาก https://www.labai.or.th/การจัดการทรัพยากรร่วม-common-po/
นิรมล นิรมลมณฑล และปรุตม์ บุญศรีตัน. (2561). การอนุรักษ์ป่าต้นน้ำของชุมชนแม่เอาะใต้ด้วยแนวคิดนิเวศวิทยาเชิงลึกของอาร์เน เนสส์. วารสารปณิธาน, 14 (2 ), 260-283.
รังสรรค์ สุคำภา. (2560). จริยศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อมกับการเมืองเรื่องสิ่งแวดล้อม: จากแนวคิดสู่การปฏิบัติ. วารสารเอเชียตะวันออกและอาเซียนศึกษา, 17(1), 137-169.
สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2552). กระบวนการตัดสินใจทางการเมืองเรื่องสิ่งแวดล้อม. การประชุมวิชาการสถาบันพระปกเกล้า ครั้งที่ 10 ประจำปี 2551. นนทบุรี: สำนักวิจัยและพัฒนา สถาบันพระปกเกล้า.
สุภาสินี ตันติศรีสุข. (2555). การพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน. เรียกใช้เมื่อ 24 พฤศจิกายน 2565 จาก https://www.stou.ac.th/schools/sec/ejournal6-2/file/1-2-1.pdf
อภิสม อินทรลาวัณย์. (2565). บริการจากระบบนิเวศ พื้นที่ชุ่มน้ำ โครงการจัดตั้งสำนักงานเศรษฐกิจชายแดนและโลจิสติกส์. เรียกใช้เมื่อ 24 พฤศจิกายน 2565 จาก http://rs.mfu.ac.th/obels/?p=1693
Brulle, R. (2010). Politics and the environment. Retrieved February 29 , 2555, from DOI: 10.1007/978-0-387-68930-2_21
Garner, R. (2000). Environmental politics: Britain, Europe, and the global environment. (2nd ed.). New York: St. Martin’s Press, INC.
Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons. Science, 162(13),1243-1248.
Millennium Ecosystem Assessment. (2005). Ecosystems and human well-being: A framework for assessment. Washington DC: Island Press.
National Oceanic and Atmospheric Administration. (2020). Exxon Valdez. Damage assessment, remediation, and restoration program. Retrieved November 10, 2022, from https://darrp. noaa.gov/oil-spills/exxon-valdez
Nuclear Regulatory Commission. (2022). Chernobyl nuclear power plant accident. Retrieved November 10, 2022, from https://www.nrc.gov/reading-rm/doc-collections/fact-sheets/chernobyl-bg.html
Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. U.K.: Cambridge University Press.
