ปฏิบัติการของภาคประชาสังคมกับการสร้างพื้นที่กลาง เพื่อขับเคลื่อน “พัทลุงมหานครแห่งความสุข”

บทคัดย่อ

บทความวิจัยปฏิบัติการของภาคประชาสังคมกับการสร้างพื้นที่กลางเพื่อขับเคลื่อน “พัทลุงมหานครแห่งความสุข” ฉบับนี้ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการ “นวัตกรรมทางสังคมเพื่อสร้างชุมชนเข้มแข็งพื้นฐานของประชาธิปไตยอัตลักษณ์ไทย” ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ และใช้วิธีวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตและปฏิบัติการของภาคประชาสังคมกับการสร้างพื้นที่กลางเพื่อขับเคลื่อน “พัทลุงมหานครแห่งความสุข” มีการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์แกนนำภาคประชาสังคม จำนวน 5 คน และจัดเวทีสนทนากลุ่ม แกนนำขับเคลื่อนพัทลุงมหานครแห่งความสุข จำนวน 4 ครั้ง ผลการศึกษาพบว่า พลวัตของความเคลื่อนไหวภาคประชาชนสังคมในจังหวัดพัทลุง ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง 4 ยุค ได้แก่ ยุคที่ 1 การก่อตัวของขบวนองค์กรชุมชนเกิดขึ้นหลังปี พ.ศ. 2523 ซึ่งมีการสนับสนุนให้ชุมชนก่อตั้งกลุ่มต่าง ๆ ยุคที่ 2 การเข้ามาของกองทุนเพื่อการลงทุนทางสังคม ในช่วงปี พ.ศ. 2540 จนเกิดการกระจายตัวของพื้นที่ที่ใช้แผนชุมชนเป็นเครื่องมือของการพัฒนา ยุคที่ 3 การเชื่อมร้อยขบวนเครือข่ายองค์กรชุมชน มีการตั้งคณะประสานงานองค์กรชุมชนจังหวัด ในปี พ.ศ. 2544 และ ยุคที่ 4 การสร้างขบวนจังหวัดให้เป็นเอกภาพในปี พ.ศ. 2562 โดยมี “สภาขับเคลื่อนแผนชุมชนสู่การพัฒนาท้องถิ่นแบบบูรณาการจังหวัดพัทลุง” เป็นพื้นที่กลางในการขับเคลื่อน ทั้งนี้ ผลของการขับเคลื่อน “พัทลุงมหานครแห่งความสุข” ทำให้เกิด 1) การร่วมสร้างพื้นที่กลางเพื่อมุ่งสู่ “พัทลุงมหานครแห่งความสุข” 2) การเชื่อมร้อยเครือข่ายของภาคประชาสังคมข้ามพื้นที่จังหวัด และ 3) เกิดการขับเคลื่อนและสร้างพื้นที่กลางบนบริบทที่แตกต่าง ได้อย่างชัดเจน