การศึกษาองค์ประกอบสมรรถนะดิจิทัลของครูในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสกลนคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาองค์ประกอบสมรรถนะดิจิทัลของครูในโรงเรียนประถมศึกษา การดำเนินการวิจัยเป็นการวิจัยเอกสาร ผู้วิจัยดำเนินการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวกับองค์ประกอบสมรรถนะดิจิทัล จำนวน 10 แหล่ง เพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบสมรรถดิจิทัลของครูในโรงเรียนประถมศึกษาจากแนวคิดและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และคัดสรรองค์ประกอบที่มีค่าความถี่ร้อยละ 50 ขึ้นไป มาเป็นองค์ประกอบสมรรถนะดิจิทัลของครู สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ และค่าร้อยละ ผลการศึกษาพบว่า องค์ประกอบสมรรถนะดิจิทัลของครูในโรงเรียนประถมศึกษา มีจำนวน 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การรู้ดิจิทัล ประกอบด้วย 5 ตัวชี้วัด ได้แก่ เข้าใจและเข้าถึงแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ เลือกวิธีการหรือเครื่องมือที่เหมาะสมกับข้อมูลที่ต้องการสืบค้นข้อมูลหรือเข้าถึง คิดวิเคราะห์ แยกแยะข้อเท็จจริงของสื่อและสารสนเทศที่หลากหลาย ติดต่อสื่อสารผ่านอุปกรณ์ดิจิทัลด้วยความมั่นคงปลอดภัยโดยไม่ละเมิดสิทธิผู้อื่น และจรรยาบรรณในการใช้สื่อในการแสดงความคิดเห็นบนโลกดิจิทัลอย่างเหมาะสม 2) การใช้ดิจิทัล ประกอบด้วย 5 ตัวชี้วัด ได้แก่ ใช้เครื่องมือดิจิทัลในการออกแบบการสอนและประเมินผู้เรียนอย่างมีประสิทธิภาพ ใช้โปรแกรมประมวลผลคำ โปรแกรมตารางคำนวณและโปรแกรมนำเสนอในการทำงาน สร้างสรรค์ผลงานด้วยโปรแกรมหรือแอปพลิเคชัน ใช้เครื่องมือออนไลน์เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และทำงานร่วมกันแบบออนไลน์ และเผยแพร่แบ่งปันข้อมูลผ่านอุปกรณ์ดิจิทัล 3) การแก้ปัญหาด้วยเครื่องมือดิจิทัล ประกอบด้วย 2 ตัวชี้วัด ได้แก่ ระบุปัญหาและการตัดสินใจใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ดิจิทัลที่หมาะสมในการแก้ปัญหา และตัดสินใจเลือกสื่อรวมถึงเทคโนโลยีที่เหมาะสมมาใช้ในการจัดการเรียนรู้ได้ตรงตามวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้ และ 4) การปรับตัวสู่การเปลี่ยนแปลงดิจิทัล ประกอบด้วย 2 ตัวชี้วัด ได้แก่ รู้เท่าทันสื่อดิจิทัลและเทคโนโลยี และอีกหนึ่งตัวชี้วัดคือ สร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อการจัดการเรียนรู้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กชพร มั่งประเสริฐ. (2564). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะครูยุค Thailand 4.0 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบุรี. Rangsit Graduate Research Conference: RGRC, 7(1), 406-417.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. เรียกใช้เมื่อ 10 มีนาคม 2567 จาก https://www.moe.go.th/backend/wp-content/uploads/2020/11/จุดเน้น2564.pdf
กิ่งแก้ว ภูทองเงิน. (2561). รูปแบบการพัฒนาครูตมแนวคิดชุมชนการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างจิตสาธารณะของนักเรียนระดับประถมศึกษา. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ประยุทธ์ จันทร์โอชา. (2562). คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี. เรียกใช้เมื่อ 20 มีนาคม 2567. เรียกใช้เมื่อ 20 มีนาคม 2567 จาก https://www.thaigov.go.th/uploads/document/66/2019/07/pdf/Doc_20190725085640000000.pdf.
พระราชบัญญัติการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 10 ก หน้า 23 (24 มกราคม 2560).
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. (2553). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 127 ตอนที่ 45 ก หน้า 13 (22 กรกฎาคม 2553).
พิไลวรรณ อินทรรักษา. (2560). การดำเนินงานในส่วนงานการฝึกอบรม. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
รุ่งนภา จิตรโรจนรักษ์. (2556). เปิด 6 อุปสรรคการทำงานของครูไทย สอนหนัก ขาดจิตวิญญาณ ไร้ทักษะICT. เรียกใช้เมื่อ 20 มีนาคม 2567 จาก http://www.enn.co.th/5942
วันทนา สิงห์นา. (2560). ผลการจัดการเรียนรู้รูปแบบซิปปาเสริมด้วยชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ต่อมโนมติ ลม ฟ้า อากาศของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเชีย, 7(ฉบับ พิเศษ), 80-93.
วิจารณ์ พานิช. (2556). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ ตถาตา พับลิเคชั่น.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2563). ประกาศกรอบแนวทางการพัฒนาทักษะด้านดิจิทัลสำหรับครู. เรียกใช้เมื่อ 18 มีนาคม 2567 จาก https://otepc.go.th/th/content_page/item/2928-4-2563.html
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รายงานการศึกษา เรื่อง แนวปฏิบัติของการสร้างและส่งเสริมการรู้ดิจิทัลสำหรับครู. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สุไม บิลไบ. (2558). สมรรถนะทักษะ และบทบาทของครูไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยฝึกหัดครู มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.