การวิเคราะห์สถานการณ์: สภาวะสุขภาพจิตประชาชนจังหวัดมหาสารคาม ที่เป็นผลกระทบมาจากการระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ คือ วิจัยเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์สุขภาพจิต เก็บข้อมูลระดับทุติยภูมิจากเครื่องมือตรวจเช็คสุขภาพใจ (พลังใจ, เบื่อหน่ายงาน, เครียด, ซึมเศร้า, เสี่ยงฆ่าตัวตาย) ในระยะที่ 1 ช่วงเริ่มระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พ.ศ. 2563 ระยะที่ 2 ช่วงการระบาดหนักของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พ.ศ. 2564 และระยะที่ 3 ช่วงหลังการระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พ.ศ. 2565 กลุ่มตัวอย่างจากตาราง Krejcie & Morgan สุ่มแบบตารางเลขสุ่ม ผลการศึกษาระยะที่ 1 ทดสอบสถิติ Chi-square test จากตัวอย่าง 536 คน พบ อายุ, ลักษณะครอบครัว, เศรษฐกิจ, การเจ็บป่วย มีความสัมพันธ์กับสภาวะสุขภาพจิต อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ระยะที่ 2 ทดสอบสถิติ Spearman Rank Correlation จากตัวอย่าง 400 คน พบ     อายุเพิ่มขึ้นจะส่งผลให้พลังใจลดลง, เบื่องานมากขึ้น, เครียดลดลง, ซึมเศร้าลดลง และมีแนวโน้มฆ่าตัวตายลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ระยะที่ 3 ทดสอบสถิติ Odds Ratio จากตัวอย่าง 460 คน พบ 1) ผู้รายได้น้อย มีหนี้สินเป็นโรคเรื้อรัง ป่วยติดเตียง มีแนวโน้มฆ่าตัวตาย 56.25 เท่า, ภาวะเครียด 49.88 เท่า, ซึมเศร้า 44.80 เท่าเมื่อเปรียบเทียบกับบุคคลทั่วไป และ 2) ผู้มีรายได้น้อย/หนี้สิน จะมีภาวะเสี่ยงด้านพลังใจ 22.05 เท่า, ภาวะเครียด 18.85 เท่า, ซึมเศร้า 16.46 เท่า, มีแนวโน้มฆ่าตัวตาย 11.14 เท่า เมื่อเปรียบเทียบกับบุคคลทั่วไป สรุปปัจจัยเสี่ยงด้านรายได้ โรคเรื้อรัง ป่วยติดเตียง สัมพันธ์กับการเกิดภาวะสุขภาพจิต อย่างต่อเนื่อง ดังนั้น การกำหนดนโยบายและกลยุทธ์เพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพจิตแบบครบวงจรจึงเป็นสิ่งสำคัญ