การสื่อสารในการเทศน์มหาชาติเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ประเด็นเนื้อหาสาร 2) วิธีการนำเสนอสาร 3) แนวทางการพัฒนาประเด็นเนื้อหาสารและวิธีการนำเสนอสารเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยผ่านการเทศน์มหาชาติ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ พระนักเทศน์มหาชาติ คฤหัสถ์ และนักวิชาการ จำนวน 20 รูป/คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสนทนากลุ่ม เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์และสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณา ผลการวิจัย พบว่า 1) ประเด็นเนื้อหาสาร มี 4 มิติ คือ 1.1) ด้านกาย ทำให้เกิด การเปลี่ยนแปลงความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมที่สอดคล้องกับการปฏิบัติตนผ่านกัณฑ์นครกัณฑ์ 1.2) ด้านสังคม แสดงเนื้อหาด้านอุดมการณ์ กฎหมาย และความซื่อสัตย์ผ่านกัณฑ์ทศพร 1.3) ด้านจิตใจ สำนึกความเป็นพลเมืองไทย ความยุติธรรม เพื่อประโยชน์สุขของส่วนรวมผ่านกัณฑ์หิมพานต์ 1.4) ด้านปัญญา เน้นคิดวิเคราะห์ข้อเท็จจริงเพื่อแก้ไขปัญหาอย่างมีเหตุผล มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครองโดยสันติวิธีผ่านกัณฑ์จุลพน 2) วิธีการนำเสนอสาร ใช้เทคนิคการจัดลำดับเนื้อหา คือ 2.1) การเปิดเรื่องเล่าที่มาของเรื่องเป็นทำนองต้อนรับผู้มาฟังเทศน์มหาชาติ 2.2) นำเสนอเนื้อหาผ่านมุมมองการเล่าเรื่องใช้ลีลา น้ำเสียง ทำนอง เป็นตัวดำเนินเรื่องแสดงถึงลักษณะของบุคคล การจรรโลงใจให้สัมผัสถึงธรรมะ เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ 2.3) การสรุปประเด็น แสดงความคิดรวบยอดด้วยการสร้างคำใหม่ให้จดจำ 3) แนวทางการพัฒนาเนื้อหาและวิธีการผ่านการเทศน์มหาชาติ เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย ควรดำเนินการตามแผนพัฒนาอย่างมีระบบ ควรมุ่งเป้าหมายให้ความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับหลักพระพุทธศาสนา บูรณาการสื่อใหม่ และการใช้ประโยชน์จากบทบาทของวัดในฐานะเป็นศูนย์กลางของชุมชน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จันทิมา อังคพณิชกิจ. (2561). การวิเคราะห์ข้อความ. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณัฐนันท์ ศิริเจริญ. (2552). การใช้สื่อบูรณาการเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองกับอนาคตประชาธิปไตยไทย. Veridian E-Journal, 5,(1), 150-162.
ถวิลวดี บุรีกุล และรัชวดี แสงมหะหมัด. (2555). ความเป็นพลเมืองในประเทศไทย เผยแพร่ในการประชุมวิชาการสถาบันพระปกเกล้า ครั้งที่ 13. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ.
ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2555). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง พัฒนาการเมืองไทยโดยสร้างประชาธิปไตยที่คน. กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์.
พงษ์พันธ์ พงษ์โสภา. (2544). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: พัฒนาศึกษา.
พชร บัวเพียร. (2537). นิเทศศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: บริษัทสกายบุกส์จำกัด.
พระครูวินัยธรมานพ ปาละพันธ์ (กนฺตสีโล). (2553). สืบสานการเทศน์มหาชาติ. กรุงเทพมหานคร: เอดิสัน เพรสโพรดักส์.
พระครูโสภณปริยัตยานุกิจ (อาทิตย์) และคณะ. (2564). ทักษะการใช้ชีวิตในสถานการณ์โควิด 19 ตามหลักพุทธจิตวิทยา. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 7(2), 399-411.
พระมหาโพธิวงศาจารย์. (2563). วิถีชีวิตใหม่ New Normal. เรียกใช้เมื่อ 10 กรกฎาคม 2564 จาก https://siamrath.co.th/n/166631
พระราชธรรมวาที (ชัยวัฒน์ ธมมวฑฒโณ). (2549). ลีลาวาทีธรรม. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
พระอัครเดช ญาณเตโช (โลภะผล). (2557). พุทธปรัชญาการศึกษา. วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวัตกรรม, 4(2), 49-62.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รัชเกล้า กองแก้ว. (2559). ความเป็นพลเมืองไทย: แนวคิดพื้นฐานในการขับเคลื่อนสังคม ในหลักสูตรการปกครองกันราชอาณาจักรุ่นที่ 59 ประจำปีการศึกษา พุทธศักราช 2559-2560. กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิชาการครองกันประเทศ.
วรากรณ์ สามโกเศศ. (21 เมษายน 2564). “การจัดการศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองในประชาคมอาเซียน.”. มติชน, หน้า 2.
สถาบันพระปกเกล้า. (2555). ความเป็นพลเมืองกับอนาคตประชาธิปไตยไทย ใน เอกสารประกอบการประชุมวิชาการสถาบันพระปกเกล้า ครั้งที่ 13 ประจำปี 2554 เล่ม 2. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.
สายชล สัตยานุรักษ์. (2555). วิถีไทยกับการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองไท. ใน สรุปการประชุมวิชาการสถาบันพระปกเกล้า ครั้งที่ 13 เรื่อง ความเป็นพลเมืองกับอนาคตประชาธิปไตยไทย. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2558). ความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย. กรุงเทพมหานคร: สำนักการพิมพ์สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
เสฐียร พันธรังษี. (2516). ศาสนาเปรียบเทียบ. กรุงเทพมหานคร: ผดุงวิทยาการพิมพ์.
องค์การเผยแผ่วัดประยุรวงศาวาส. (2548). ศิลปะการเทศนา. กรุงเทพมหานคร: หจก.สามลดา.
องค์การเผยแผ่วัดประยุรวงศาวาส. (2549). วิชาการเทศนา. กรุงเทพมหานคร: หจก.สามลดา.
อเนก เหล่าธรรมทัศน์. (2554). การเมืองภาคพลเมือง. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักประชาสัมพันธ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อภิชาติ ดำดี. (2549). หลักพระพุทธศาสนากับการส่งเสริมวิถีชีวิตประชาธิปไตย. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์การพิมพ์แก่นจันทร์.
อรวรรณ ปิลันธน์โอวาท. (2549). การสื่อสารเพื่อการโน้มน้าวใจ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุบลวรรณ เปรมศรีรัตน์. (2558). การเล่าเรื่องทางนิเทศศาสตร์: ศึกษาจากงานวิจัย. วารสารนิเทศศาสตร์และนวัตกรรม นิด้า, 2(1), 31-58.
Clevenger, T. J. R. (1959). A synthesis of experimental research in stage fright. Quarterly journal of speech, 45(1), 134-145.
Dominick, J. R. (2005). Dynamics of mass communication: Media in the digital age. (8th ed.). Boston: MA: McGraw-Hill.
Jantawan, N. (2016). Democratic Citizenship: A Case Study of Undergraduates at the Main Campus of Ramkhamhaeng University. Academic Journal Phranakhon Rajabhat University, 7(1), 103-113.
Jensantikul, N. (2013). Social structure, role and public policy with the citizenship. Journal of Liberal Arts Prince of Songkla University Hat Yai, 5(1), 49-62.
Tubbs, S. L. & Moss, S. (2000). Human communication. Boston: MA: McGraw-Hill.
