การพัฒนาและการเสริมสร้างเครือข่ายการจัดการขยะของชุมชน ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในจังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาการจัดการขยะโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนในจังหวัดสงขลา และ 2) เสริมสร้างเครือข่ายการจัดการขยะของชุมชนที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในจังหวัดสงขลา เป็นวิจัยเชิงคุณภาพร่วมกับเชิงปฏิบัติการ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการอบรมเชิงปฏิบัติการ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจง ได้แก่ ผู้บริหาร นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ ตัวแทนภาคเอกชนในพื้นที่ ผู้นำชุมชนและประชาชนในพื้นที่ จำนวน 25 คน และกลุ่มเป้าหมายเชิงปฏิบัติการ ได้แก่ กลุ่มผู้นำชุมชน คณะกรรมการชุมชนประชาชน
ในชุมชนและผู้มีส่วนได้เสียในเรื่องขยะชุมชนจาก 27 ชุมชนในจังหวัดสงขลา จำนวน 30 คน และผู้ทรงคุณวุฒิสำหรับการสนทนากลุ่มเฉพาะ จำนวน 8 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 63 ราย เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์และสนทนากลุ่ม ชุดกิจกรรมและกระบวนการจัดการขยะที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แบบประเมินกิจกรรม และแบบการประเมินแบบสังเกตการณ์ วิเคราะห์ข้อมูลแบบอุปนัย (Analytic Induction) โดยเน้นความรู้ กระบวนการและผลลัพธ์ของการดำเนินการ ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาการจัดการขยะโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนภาครัฐ
ใช้แผน “จังหวัดสะอาด” เน้นใช้หลัก 3Rs เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ขับเคลื่อนร่วมกับจัดตั้งกองทุนธนาคารขยะนำร่องชุมชนแรก และหลักการ 7Rs ซึ่งเพิ่มเติมจาก 3Rs เพื่อขยายขอบเขตการจัดการขยะในเชิงลึก และ 2) การเสริมสร้างเครือข่ายการจัดการขยะของชุมชนที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ในการจัดการขยะของชุมชนเทศบาลเมืองสะเดามี 3 เครือข่าย คือ เครือข่ายภาครัฐ ในการออกนโยบายวางแนวทางการขับเคลื่อนการจัดการขยะ เครือข่ายภาคเอกชนในการสนับสนุนในการบริหารจัดการขยะ และเครือข่ายภาคประชาชนในการเป็นหูเป็นตาให้กับชุมชน ดังนั้น การทำงานร่วมกันทุกฝ่ายจะส่งผลดีต่อชุมชนในภาพรวม