แนวทางการประเมินความสุขมวลรวมชุมชนในการขับเคลื่อนงานพัฒนาเชิงพื้นที่ในมิติครัวเรือนยากจนและผู้ด้อยโอกาส

Main Article Content

ซูลฟีกอร์ มาโซ
เซียนทิพย์ รัตนทอง
ยุทธนา กาเด็ม
สุพัตรา รุ่งรัตน์

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาแบบประเมินความสุขมวลรวมชุมชน และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการประเมินความสุขมวลรวมชุมชนในการขับเคลื่อนงานพัฒนาเชิงพื้นที่ในมิติครัวเรือนยากจนและผู้ด้อยโอกาส เป็นการวิจัยและพัฒนาใช้วิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการ ใช้เครื่องมือเป็นการจัดเสวนาและสนทนากลุ่มและการจัดเวทีระดมความคิดเห็นโดยเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง ได้แก่ นักวิชาการพัฒนาชุมชนในพื้นที่ตำบลที่ได้ทำบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในการดำเนินงานพัฒนาท้องถิ่นของมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา จำนวน 31 คน ตัวแทนจากกองสวัสดิการสังคมในองค์การบริหารส่วนตำบล เทศบาล จำนวน 31 คน และตัวแทนบัณฑิตอาสาประจำตำบล จำนวน 31 คน รวมทั้งสิ้น 93 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการสรุปความ การศึกษาพบว่า เครื่องมือวัดระดับความสุขมวลรวมชุมชนของครัวเรือนยากจนและผู้ด้อยโอกาสมี 6 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการมีสุขภาวะ 2) ด้านเศรษฐกิจชุมชนเข้มแข็งเป็นธรรม 3) ด้านครอบครัวอบอุ่น 4) ด้านการบริหารจัดการชุมชนดี 5) ด้านการมีสภาพแวดล้อมดีมีระบบนิเวศที่สมดุล และ 6) ด้านเป็นชุมชนประชาธิปไตยที่มีธรรมาภิบาลและมีแนวทางที่สำคัญ 2 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การเตรียมจัดประชุม ต้องทำความเข้าใจในกระบวนการ ขั้นตอนการจัดการประชุม รวมทั้งต้องศึกษารายละเอียด ความหมายของตัวชี้วัด ประเด็นคำถามและการใช้เครื่องมือประเมิน มีการกำหนดบทบาทของทีมวิทยากรด้วย และ 2) ขั้นจัดการประชุมเพื่อประเมิน วิทยากรต้องอธิบายตัวชี้วัดให้กลุ่มเป้าหมายเข้าใจความหมายและระดับคะแนน โดยหนึ่งคนสามารถยกมือได้แค่ระดับเดียวเท่านั้นและนับจำนวนผู้ยกมือในแต่ละครั้งแล้วนำมาหาค่าเฉลี่ยในแต่ละองค์ประกอบซึ่งค่าเฉลี่ยสามารถเทียบเคียงกับระดับความสุขที่กำหนด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มาโซ ซ., รัตนทอง เ., กาเด็ม ย., & รุ่งรัตน์ ส. (2025). แนวทางการประเมินความสุขมวลรวมชุมชนในการขับเคลื่อนงานพัฒนาเชิงพื้นที่ในมิติครัวเรือนยากจนและผู้ด้อยโอกาส. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(1), 189–200. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/278910
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กัมลาศ เยาวะนิจ. (2565). องค์ประกอบของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ และประสิทธิผลของรัฐบาลที่มี อิทธิพลต่อความสุขมวลรวมประชาชาติ. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 12(2), 151-161.

ต้องรัก จิตรบรรเทา. (2565). รูปแบบกิจกรรมการจัดการเรียนรู้เพื่อการเสริมสร้างความสุขมวลรวมชุมชน ด้วยภูมิปัญญาของพระราชา ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. วารสารวิจัยราชภัฏเชียงใหม่, 23(1), 18-36.

ธงชัย สมบูรณ์. (2567). สังคมโลก: มุมมองเชิงปฎิพัทธ์การศึกษาตลอดชีวิต. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 16(1), 91-105.

ธนกฤต ทุริสุทธิ์ และชาตรี นาคะกุ. (2556). ดัชนีชี้วัดความสุขมวลรวมชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 39(1), 209-220.

ธาระ วานิช และทวีวัฒน์ ปิตยานนท์. (2556). การวิเคราะห์ปัจจัยพหุระดับที่ส่งผลต่อความสุขมวลรวมของผู้เรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษาเอกชน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชียฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 6(1), 148-160.

นูรไอนี เด่นบุรณะ และธนวิทย์ บุญสิทธิ์. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างดัชนีการพัฒนามนุษย์และดัชนีความสุขของประเทศทั่วโลก. วารสารวิชาการนอร์ทเทิร์น, 8(4), 95-109.

มนรัตน์ ใจเอื้อ. (2563). การประเมินความสุขจากการท่องเที่ยวโดยชุมชน: เกาะโหลน ตําบลราไวย์ จังหวัดภูเก็ต. วารสารศิลปศาสตร์ มทร. กรุงเทพ, 5(2), 88-98.

รุ่งรัตน์ หัตถกรรม และคณะ. (2560). การพัฒนาองค์ประกอบและตัวชี้วัดความสุขมวลรวมของการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน. วารสารสหวิทยาการจัดการ, 1(1), 99-108.

วรรณวดี พูลพอกสิน. (2561). หลักประกันสุขภาพเพื่อการคุ้มครองแรงงานต่างด้าว: มุมมองจากต้นทุนของสังคมไทย. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 26(1), 1-33.

อาภาศิริ จันทร์แจ่ม และธนวิทย์ บุญสิทธิ์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะสุขภาพกับการ เจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ. วารสารวิชาการคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 1(1), 1-24.

Zhang, Y. & Wildermuth, B. M. (2005). Qualitative Analysis of Content. Psychology. Retrieved August 5, 2024, from https://www.ischool.utexas.edu/~yanz/Content_analysis.pdf