รูปแบบการบริหารตามทฤษฎีเชิงระบบร่วมกับการมีส่วนร่วมของจตุภาคี เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้อาชีพและเสริมสร้างทักษะที่จำเป็นสำหรับการประกอบอาชีพของนักเรียนโรงเรียนโป่งกลางน้ำประชาสรรค์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและแนวทางการบริหาร 2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบ 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบ และ 4) ประเมินรูปแบบ โดยวิธีวิจัยและพัฒนา 4 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพและแนวทางการบริหาร โดยศึกษาบริบทโรงเรียน ประชุมรับฟังความคิดเห็น ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และสัมภาษณ์ผู้บริหารโรงเรียนที่มีแนวปฏิบัติที่ดี 3 โรงเรียน ขั้นตอนที่ 2 สร้างและตรวจสอบรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ 7 คน ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาผลการใช้รูปแบบจากการลงมือปฏิบัติจริงในปีการศึกษา 2565 และ 4) ประเมินรูปแบบ โดยจตุภาคีของโรงเรียน 45 คน สะท้อนคิดจากครูผู้รับผิดชอบกิจกรรม 10 คน ความพึงพอใจของนักเรียน 76 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบสรุปข้อมูล และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพและแนวทางการบริหาร คือ จัดการศึกษาโดยการมีส่วนร่วมของจตุภาคี ได้แก่ หน่วยงานการศึกษา ชุมชน หน่วยงานภาครัฐ หน่วยงานภาคเอกชนในการร่วมวางแผน ร่วมดำเนินงาน ร่วมติดตามตรวจสอบ ร่วมสรุปและรายงานผล ร่วมขยายผล 2) รูปแบบมี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ เป้าหมาย ปัจจัยนำเข้าในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้อาชีพ กระบวนการบริหาร และผลผลิต 3) โรงเรียนมีแหล่งเรียนรู้อาชีพ 10 แหล่งเรียนรู้ มีสารสนเทศการมีส่วนร่วมของจตุภาคี นักเรียนได้ฝึกประสบการณ์อาชีพ 10 อาชีพ และมีทักษะที่จำเป็นสำหรับการประกอบอาชีพโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก และ 4) ผลการประเมินรูปแบบตามความคิดเห็นของจตุภาคีโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด จุดเด่น คือ มีแหล่งเรียนรู้ให้นักเรียนได้เรียนรู้วัสดุอุปกรณ์ การประกอบอาชีพ สร้างรายได้ และนักเรียนมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ทองอินทร์ วงศ์โสธร และโสภนา สุดสมบูรณ์. (2564). ทฤษฎีระบบ หน่วยที่ 2 ใน ประมวลสาระชุมวิชา ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารการศึกษา หน่วยที่ 1 - 5. (พิมพ์ครั้งที่ 4). นนทบุรี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
นิคม ชมภูหลง. (2550). แนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ (ฉบับปรับปรุง). มหาสารคาม: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม เขต 1.
ปริยาภรณ์ ตั้งคุณานันต์. (2563). การจัดการห้องเรียนและแหล่งเรียนรู้. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพมหานคร: มีน เซอร์วิส ซัพพลาย.
พรกานต์ กลมเกลียว และคณะ. (2564). รูปแบบการมีส่วนร่วมของภูมิปัญญาท้องถิ่นในการพัฒนาทักษะอาชีพของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ในโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(4), 138-151.
โรงเรียนโป่งกลางน้ำประชาสรรค์. (2564). ข้อมูลสรุปจากเอกสารการประชุมโรงเรียนโป่งกลางน้ำประชาสรรค์. เชียงราย: โรงเรียนโป่งกลางน้ำประชาสรรค์ .
วรรัตน์ ปทุมเจริญวัฒนา และคณะ. (2565). รวมบทความวิชาการ การศึกษานอกระบบโรงเรียนเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิทยา จันทร์ศิลา. (2561). การบริหารสถานศึกษาบนพื้นที่สูงในถิ่นทุรกันดาร. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์ 3.
ศุภโชค ปิยะสันต์. (2558). รูปแบบการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกอบอาชีพสำหรับโรงเรียนในพื้นที่สูงและถิ่นทุรกันดารบทเรียนจากโรงเรียนที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี. วารสารการวิจัยกาสะลองคำ, 9(2), 175-189.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). สพฐ. ประชุมชี้แจงการส่งเสริม สนับสนุน ภารกิจเกี่ยวกับการจัดการศึกษาในระดับชั้น ม.1 - 3 ในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัด สพฐ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานโครงการสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. (2560). แผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ฉบับที่ 5 พ.ศ. 2560 - 2569. กรุงเทพมหานคร: แอคทีฟ พริ้นท์.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานการศึกษาไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สุรชัย สุขสกุลชัย และคณะ. (2560). สื่อและแหล่งเรียนรู้ทางอาชีวศึกษาและการงานอาชีพ หน่วยที่ 11 ใน ประมวลสาระชุดวิชา สารัตถะและวิทยวิธีการทางวิชาชีพ หน่วยที่ 9 - 15. นนทบุรี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.