การพัฒนานวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์สืบสานพระพุทธศาสนายุคทวารวดี จังหวัดนครปฐม

Main Article Content

พระครูพิศาลบุญญากร (เฟื่อง สมบูญบัติ)

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) รวบรวมข้อเสนอและเนื้อหาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนายุคทวารวดี 2) พัฒนานวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์สืบสานพระพุทธศาสนายุคทวารวดี และ 3) ถ่ายทอดเผยแพร่นวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์สืบสานพระพุทธศาสนายุคทวารวดี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ วิเคราะห์เอกสาร สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 คน นำข้อมูลที่ได้มาใช้ประกอบการพัฒนาสื่อออนไลน์เผยแพร่และการลงพื้นที่โบราณสถานเพื่อจัดกิจกรรมสืบสานพระพุทธศาสนายุคทวารวดี มีนักเรียนเข้าร่วม จำนวน 30 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ตีความ ประมวลผลข้อมูลและเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) การรวบรวมองค์ความรู้พระพุทธศาสนายุคทวารวดีเกี่ยวกับความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาในเมืองนครปฐมโบราณจากร่องรอยโบราณสถาน โบราณวัตถุ พุทธศิลปกรรมที่ขุดค้นพบในพื้นที่จังหวัดนครปฐม ได้แก่ จุลประโทณเจดีย์ ซึ่งเชื่อว่าเป็นศาสนสถานที่ตั้งอยู่ใจกลางเมืองทวารวดีในอดีต เนินพระ (เนินยายหอม) เชื่อว่าเป็นศาสนสถานนอกเมืองทวารดีติดท่าเรือในอดีต และศาสนวัตถุที่พบมาก ได้แก่ ธรรมจักร จารึกคาถาเยธัมมา 2) การพัฒนานวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ นำข้อมูลที่ได้มาใช้สร้างเนื้อหาและพัฒนาเป็นนวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ในรูปแบบออนไลน์ จำนวน 3 ตอน คือ 2.1) เสนอประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาที่เนินพระ (เนินยายหอม) 2.2) เสนอเกี่ยวกับธรรมจักร จารึกคาถาเยธัมมา และ 2.3) เสนอเนื้อหาพุทธศิลปกรรมสำคัญยุคทวารวดี และ 3) นำสื่อที่สร้างขึ้นถ่ายทอดเผยแพร่ผ่านช่องทางออนไลน์ เฟซบุ๊ก ยูทูบ ติ๊กต๊อก และการจัดกิจกรรมสืบสานพระพุทธศาสนายุคทวารวดี ผลการประเมินโดยการสะท้อนคิดภายหลังจากการจัดกิจกรรม เยาวชนกลุ่มเป้าหมายมีความพึงพอใจการจัดกิจกรรมเชิงพื้นที่ทำให้เกิดการเสริมสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่สมจริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
(เฟื่อง สมบูญบัติ) พ. (2025). การพัฒนานวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์สืบสานพระพุทธศาสนายุคทวารวดี จังหวัดนครปฐม. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(1), 1–14. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/279009
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฤษมันต์ วัฒนาณรงค์. (2554). นวัตกรรมและเทคโนโลยีเทคนิคศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ผลิตตำราเรียน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.

คณะกรรมการการพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์แห่งชาติ. (2564). แผนพัฒนาด้านการพัฒนาสื่อ ปลอดภัยและสร้างสรรค์ ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2563 - 2565). กรุงเทพมหานคร: กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์.

ประภัสสร โพธิ์ศรีทอง. (2542). พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.

ผาสุข อินทราวุธ. (2526). รายงานการขุดค้นที่ตำบลพระประโทน อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม. กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พงศ์พันธ์ อนันต์วรณิชย์. (2564). นวัตกรรม - สื่อ (Media-Innovation) การสร้างนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาสื่อ ปลอดภัยและสร้างสรรค์. กรุงเทพมหานคร: กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์.

พรทิพย์ กิมสกุล. (2563). “พฤติกรรมการใช้ยูทปและประเด็นจริยธรรมทางข้อมูลข่าวสารของผู้ใช้ยูทูบในประเทศไทย”. ใน วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสารสนเทศ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระเจริญพงษ์ วิชัย และคณะ. (2566). การพัฒนากิจกรรมวิถีพุทธเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะจิตของผู้สูงอายุชุมชนวัด บางหลวง อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 5(2), 56-77.

ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2562). ศิลปะทวารวดี วัฒนธรรมทางศาสนายุคแรกเริ่มในดินแดนไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). นนทบุรี: สำนักพิมพ์เมืองโบราณ.

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2546). ตำนานพุทธเจดีย์. กรุงเทพมหานคร: มติชน.

สฤษดิ์พงศ์ ขุนทรง. (2553). “พัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองนครปฐมโบราณในช่วงก่อนพุทธศตวรรษที่ 19”. ใน วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อิสรีย์ ธีรเดช และคณะ. (2563). ปกิณกศิลปวัฒนธรรม เล่ม 26 จังหวัดนครปฐม. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.