การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อม กลุ่มสีมายา บ้านหน้าถ้ำ จังหวัดยะลา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบททั่วไป ปัญหาอุปสรรคในการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์และเพื่อพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมกลุ่มสีมายา บ้านหน้าถ้ำ จังหวัดยะลา เป็นรูปแบบการวิจัยและพัฒนา วิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการใช้เครื่องมือเป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก และสนทนากลุ่ม โดยเลือกแบบเจาะจง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 47 คน ได้แก่ ตัวแทนกลุ่มสีมายา ชาวบ้านในชุมชนบ้านหน้าถ้ำ และนักท่องเที่ยวบริเวณบ้านหน้าถ้ำเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและสรุปภาพรวมได้ ดังนี้ กลุ่มสีมายา บ้านหน้าถ้ำ จังหวัดยะลาเกิดจากการรวมตัวกันของคนในชุมชน เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยนำเรื่องราวประวัติศาสตร์ และภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำผ้า
มัดย้อม มาทำเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชน ใช้วัตถุดิบจากในท้องถิ่น ได้แก่ ดินมายา ที่อยู่ในถ้ำภูเขากำปั่น และภูเขาวัดถ้ำมีสีเฉพาะเป็นสีดินโคลนน้ำตาลที่สวยและติดทน เดิมรูปแบบผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเริ่มต้นจากการผลิตผ้าอเนกประสงค์จากสีมายา สำหรับนำไปตัดเย็บเป็นเครื่องแต่งกายตามความชอบส่วนบุคคล ต่อมาได้พัฒนาเป็นกระเป๋าแฟชั่น
ขนาดต่าง ๆ แต่ยังไม่มีการพัฒนาด้านรูปแบบของเสื้อผ้า เนื่องจากสมาชิกในกลุ่มส่วนใหญ่เป็นวัยสูงอายุ ทำให้มีข้อจำกัดในการออกแบบและตัดเย็บเครื่องแต่งกายให้เข้ากับยุคสมัยปัจจุบัน จึงได้มีการนำเสนอแนวทางการพัฒนารูปแบบผลิภัณฑ์จากการสนทนากลุ่มร่วมกับสมาชิกกลุ่มสีมายา สรุปผลในการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ ผู้วิจัยได้ทำผลิตภัณฑ์ต้นแบบ ได้แก่ เสื้อสูทแขนยาว และกางเกงขายาวขนาดฟรีไซส์ ผลิตภัณฑ์ทั้งสองมัดย้อมด้วยสีดินมายา และมีการออกแบบการจัดวางลวดลายอัตลักษณ์กลุ่มสีมายาให้มีความสวยงามน่าสนใจ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลรส โมฆรัตน์. (2556). ทฤษฎีทางด้านมานุษยวิทยา. เรียกใช้เมื่อ 5 มิถุนายน 2567 จาก https://www.gotoknow.org/posts/206330
เฉลิมพร ทองพูน. (2559). การพัฒนาสีย้อมธรรมชาติสำหรับฝ้ายและไหม จากเปลือกต้นกระท้อน. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.
ชนาธินาถ ไชยภู. (2556). การออกแบบพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายมัดย้อมสีธรรมชาติจากเปลือกสะตอกรณีศึกษากลุ่มมัดย้อมสีธรรมชาติบ้านคีรีวง อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช. ใน วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชานวัตกรรมการออกแบบ. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ชัชพงศ์ เพชรกล้า และเนาวรัตน์ น้อยพงษ์. (3 มิ.ย. 2567). ประวัติความเป็นมาและการสนับสนุนจากภาครัฐ ในการทำผ้ามัดย้อมกลุ่มสีมายา บ้านหน้าถ้ำ จังหวัดยะลา. (จตุรงณ์ หลวงพนัง, ผู้สัมภาษณ์)
ชุตินุช สุจริต. (2566). การยกระดับผู้ประกอบการและกระบวนการผลิตพริกไทยตรังโดยใช้อัตลักษณ์ภูมิปัญญาสู่มาตรฐานการผลิตสินค้าระดับพรีเมียม. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย.
ณภัทร ยศยิ่งยง. (2557). การพัฒนาความคงทนของสีและเฉดสีของผ้าฝ้ายที่ย้อมด้วยวัสดุสีธรรมชาติ. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ.
ทีมงานทรูปลูกปัญญา. (2565). บทเรียนออนไลน์ วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เรื่อง วัฒนธรรมและภูมิปัญญา. เรียกใช้เมื่อ 6 มกราคม 2568 จาก https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/31709
เนาวรัตน์ น้อยพงษ์. (2 มิ.ย. 2567). ประวัติความเป็นมาและการทำผ้ามัดย้อมกลุ่มสีมายา บ้านหน้าถ้ำ จังหวัด ยะลา. (จตุรงณ์ หลวงพนัง, ผู้สัมภาษณ์)
ประพาฬภรณ์ ธีรมงคล. (2561). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตกแต่งบ้านด้วยการย้อมสีธรรมชาติจากใบคูณ. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.
ปวีณา ผาแสง. (2560). การสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผ้าทอพื้นเมืองน่าน กรณีศึกษา: กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเฮี้ยตำบลศิลาแลง อำเภอปัว จังหวัดน่าน. ใน รายงานการวิจัย. วิทยาลัยชุมชนน่าน สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา.
พอหทัย ซุ่นสั้น. (2564). การออกแบบลายผ้ามัดย้อมแลพัฒนาแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกเพื่อสร้างอัตลักษณ์ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวตพบลภูเขาทอง. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ภัทรานิษฐ์ สิทธินพพันธ์. (2557). การพัฒนาลวดลายผลิตภัณฑ์ต้นแบบผ้ามัดย้อมด้วยการย้อมจากสีธรรมชาติ. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ.
ภาริทธิ์ อมรรัตนปัญญา. (2564). กิจกรรมการเรียนรู้สู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs). เรียกใช้เมื่อ 6 มกราคม 2568 จาก https://www.nxpo.or.th/th/8081/
สมชาย วงษ์สุริยศักดิ์. (2567). แนวคิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน. เรียกใช้เมื่อ 10 สิงหาคม 2567 จาก https://media.stou.ac.th/view_video.php?act=e_learning/1000&vid=28353
สามารถ จันทร์สูรย์. (2533). ความรู้เกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น. เรียกใช้เมื่อ 6 มกราคม 2568 จาก https://www.kratoke.go.th/info.php?cg=2&ct=18
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). เศรษฐกิจสร้างสรรค์. เรียกใช้เมื่อ 5 มิถุนายน 2567 จาก https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=3788
สุภางค์ จันทวานิช. (2553). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 18). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อโนดาษ์ รัชเวทย์. (2561). การเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติโดยใช้สารช่วยย้อมด้วยน้ำแร่ธรรมชาติและภูโคลน จังหวัดแม่ฮ่องสอน. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
อาทิตยา ใคร่นุ่น. (2556). การออกแบบลวดลายผ้ามัดย้อมด้วยสีธรรมชาติจากแก่นฝาง ใบเพกา ใบแก้ว และใบขมิ้น. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
