การศึกษาเปรียบเทียบเชิงนโยบายการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มประเทศอาเซียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สถานการณ์บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มประเทศอาเซียน 2) นโยบายการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มประเทศอาเซียน และ 3) เปรียบเทียบนโยบายการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มประเทศอาเซียน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสาร จากรายงานการสำรวจและบทความวิชาการเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า นโยบายและมาตรการป้องกันการใช้บุหรี่ไฟฟ้า กฎหมาย ระเบียบ และสื่อออนไลน์ท้องถิ่นที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์และนโยบายการควบคุมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มประเทศอาเซียน 10 ประเทศ ประกอบด้วย บรูไน กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย เมียนมาร์ ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย และเวียดนาม ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์การบริโภคบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มประเทศอาเซียนแทบทุกประเทศเพิ่มขึ้นเรื่อยมา ช่วงวัยที่ใช้บุหรี่
ไฟฟ้าพบมากในวัยรุ่นและวัยทำงาน เลือกใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อเป็นทางเลือกในการเลิกบุหรี่ และความน่าดึงดูดของผลิตภัณฑ์ และพบมาในเพศชายสูงกว่าเพศหญิง ยกเว้นสิงคโปร์ที่ไม่ปรากฏความชุกและประชาชนมีความตระหนักรู้เกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า ด้านมาตรการควบคุมจำแนกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) กฎหมายควบคุมยาสูบที่ครอบคลุมการบริโภคของประชาชน รวมถึงผู้ประกอบการที่จัดจำหน่าย 2) กฎหมายอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับภาษี คือ ภาษีศุลกากร และภาษีสรรพสามิต ที่ควบคุมผู้ประกอบการด้านการนำเข้าและจัดจำหน่าย ทำให้สามารถจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้าได้โดยเสียภาษีตามที่กฎหมายกำหนด และ 3) กฎหมายอื่น ๆ เช่น กฎหมายท้องถิ่น กฎหมายอิสลาม หรือมาตรการควบคุมอื่นของรัฐ สิงคโปร์เป็นประเทศที่บังคับใช้มาตรการทางกฎหมายเข้มงวดที่สุด รองลงมา คือ กัมพูชา ส่วนเมียนมาร์ไม่พบกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับบุหรี่ไฟฟ้าส่งผลให้ตลาดบุหรี่ไฟฟ้าเติบโตและความชุกของผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่อายุน้อยมีสูง ขณะที่อินโดนีเซียเป็นประเทศที่ส่งเสริมอุตสาหกรรมบุหรี่ไฟฟ้า
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลพร ยศนันท์. (2563). มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า. วารสารบัณฑิตศึกษานิติศาสตร์, 13(4), 443-457.
คำสั่งคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค. (2558). รื่อง ห้ามขายหรือห้ามให้บริการสินค้า “บารากู่ บารากู่ไฟฟ้าหรือบุหรี่ไฟฟ้า หรือตัวยาบารากู่ น้ำยาสำหรับเติมบารากู่ไฟฟ้าหรือบุหรี่ไฟฟ้า”. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนพิเศษ 39 ง หน้า 28-29 (18 กุมภาพันธ์ 2558) .
จัสมีน รึ้กก์. (2565). การจัดเก็บภาษีสรรพสามิตจากบุหรี่ไฟฟ้า. วารสารนิติ รัฐกิจ และสังคมศาสตร์, 6(1), 47-67.
เจาะลึกระบบสุขภาพ. (2565). ศจย. เผยผลวิจัยกว่า 7,000 ชิ้นยืนยันผลกระทบบุหรี่ไฟฟ้า. เรียกใช้เมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.hfocus.org/content/2022/12/26661
ประกาศกระทรวงพาณิชย์. (2559). เรื่อง สินค้าต้องห้ามนำผ่านราชอาณาจักร พ.ศ. 2559. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 133 ตอนพิเศษ 40 ง หน้า 7-8 (11 กุมภาพันธ์ 2559).
พรทิพา สุวัฒภิญโญ และคณะ. (2564). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสุขศึกษา, 44(2), 88-101.
พระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ. (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 39 ก หน้า 27-47 (4 เมษายน 2560) .
พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค (ฉบับที่ 4). (2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 69 ก หน้า 96-114 (27 พฤษภาคม 2562) .
พระราชบัญญัติศุลกากร. (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 53 ก หน้า 75-75 (17 พฤษภาคม 2560).
ไพศาล ลิ้มสถิตย์ และจุมพล แดงสกุล. (2567). ประเด็นกฎหมายในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าและกรณีศึกษาต่างประเทศ. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 53(1), 178-213.
ภัณฑิรา ปริญญารักษ์ และคณะ. (2565). อิทธิพลของข้อมูลข่าวสารต่อพฤติกรรมและการตัดสินใจสูบบุหรี่ไฟฟ้า. วารสารควบคุมโรค, 48(3), 539-550.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). การสำรวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564. เรียกใช้เมื่อ 20 มกราคม 2567 จาก https://www.trc.or.th/th/attachments/article/618/สถิติบุหรี่%202564.pdf
เอื้อมพร สุ่มมาตย์ และกิติพงษ์ เรือนเพ็ชร. (2565). ปัจจัยพยากรณ์การสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชายอาชีวศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 28(2), 39-52.
Thai PBS. (2566). คนไทย สูบ “บุหรี่ไฟฟ้า” เกือบ 8 หมื่นคน พบกลุ่มเด็กเยาวชนเพิ่มขึ้น. เรียกใช้เมื่อ 13 มกราคม 2567 จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/328379
The Active. (2565). บ.บุหรี่ รุกหนักตลาดอาเซียน แนะคุมเข้ม สกัดเด็ก - เยาวชนจาก “บุหรี่ไฟฟ้า”. เรียกใช้เมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://theactive.thaipbs.or.th/news/publichealth-20240514-2
wresearch. (2020). Philippines E-Cigarette Market (2020-2026) | Analysis, Growth, Companies, Value, Revenue, Industry, Share, Outlook, COVID-19 IMPACT, Size, Trends & Forecast. Retrieved January 20, 2024, from https://www.6wresearch.com/industry-report/philippines-e-cigarette-market-2020-2026
Federal Government Gazette. (2020). Excise Duties (Amendment) Order 2020. Retrieved January 18, 2024, from https://www.customs.gov.my/en/pg
Government Gazette. (2005). Tobacco Order. Retrieved December 22, 2023, from https://assets.tobaccocontrollaws.org/uploads/legislation/Brunei%20Darussalam/Brunei-Darussalam-TO-2005.pdf
IHSN Survey Catalog. (2019). Global Youth Tobacco Survey 2019. Retrieved January 18, 2024, from https://datacatalog.ihsn.org/catalog/12116
Jakartaglobe. (2023). Equally Bad as Regular Cigs: Gov't Told to Get Tough on Vapes. Retrieved August 1, 2023, from https://jakartaglobe.id/news/equally-bad-as-regular-cigs-govt-told-to-get-tough-on-vapes,
Le, H. T. T. et al. (2022). E-Cigarette Use among University Students from One University in Hanoi, Vietnam, and Associated Factors. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP, 23(11), 3649-3655.
Lian, T. Y. & Dorotheo, U. (2021). The Tobacco Control Atlas: ASEAN Region, Fifth Edition. Retrieved December 22, 2023, from https://seatca.org/dmdocuments/SEATCA%20ASEAN%20Tobacco%20Control%20Atlas_5th%20Ed.pdf
Ling, M. Y. et al. (2023). Prevalence and Associated Factors of E-Cigarette Use among Adolescents in Southeast Asia: A Systematic Review. International journal of environmental research and public health, 20(5), 3883. https://doi.org/10.3390/ijerph20053883.
Maglalang, D. D. et al. (2023). Social Influence of E-cigarette Use among Asian Americans in California. American journal of health behavior, 47(1), 173-181.
Ministry of Health Singapore. (2020). Minimum legal age for smoking raised to 21 from Jan 1. Retrieved January 25, 2024, from https://www.moh.gov.sg/news-highlights/details/
minimum-legal-age-for-tobacco-raised-to-21-years-old-from-1-january-2021.
Nguyen, N. B. et al. (2020). Change in Compliance of Staff at 4 Vietnam Universities after the Enactment of Smoke-free Environment Decree. Environmental health insights, 14, 1-8 https://doi.org/10.1177/1178630220972957
Phạm Thanh Hữu. (2022). Điều kiện kinh doanh sản phẩm thuốc lá điện tử. Retrieved May 23, 2023, from https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/tu-van-phap-luat/39596/dieu-kien-kinh-doanh-san-pham-thuoc-la-dien-tu
Phyo, Y. et al. (2020). Prevalence of e-cigarette use among tobacco smokers in six states and regions of Myanmar. Addictive behaviors reports, 11, 1-5 https://doi.org/10.1016/j.abrep.2020.100248
Richard, J. W. et al. (2021). E-Cigarette Use and Adult Cigarette Smoking Cessation: A Meta-Analysis. Am J Public Health, 111(2), 230-246.
Schmid, T. (2022). Vape Stance Softens in Southeast Asia. Retrieved May 23, 2023, from https://www.tobaccoasia.com/features/vape-stance-softens-in-southeast-asia/.
Singapore Statutes. (2014). Tobacco (Control of Advertisements and Sale) (Prohibited Tobacco Products) Regulations 2014. Retrieved January 22, 2024, from https://sso.agc.gov.sg/SL/TCASA1993-S70-2018?DocDate=20180131
Song, Y. & Zhao, A. (2023). Into Indonesia. Retrieved May 23, 2023, from https://tobaccoreporter.com/2023/01/02/into-indonesia/
Tobacco Control Law (Laos PDR). (2021). Tobacco Control Law (Amended). Retrieved November 13, 2023, from https://assets.tobaccocontrollaws.org/uploads/legislation/Lao%20PDR/Lao-PDR-TC-Law-Amended.pdf
Tobacco Control Laws. (2023). Main Policies. Retrieved November 13, 2023, from https://www.tobaccocontrollaws.org/legislation/viet-nam/e-cigarettes/main-policies
World Health Organization. (2003). World Health Organization Framework Convention on Tobacco Control. Retrieved January 24, 2024, from https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/42811/9241591013.pdf
World Health Organization. (2022). Oral Health Country Profile. Retrieved January 12, 2024, from https://cdn.who.int/media/docs/default-source/country-profiles/oral-health/oral-health-brn-2022-country-profile.pdf?sfvrsn=d96435cb_17
World Vapers Alliance. (2023). Vapeless Nation: Finding harm reduction products in Cambodia. Retrieved March 9, 2023, from https://worldvapersalliance.com/eu/vapeless-nation-finding-harm-reduction-products-in-cambodia/#:~:text=Cambodia%20.
Yusof, M. Z. (2021). Vaping on the rise in Singapore: Harder to thwart illicit trade as e-vaporisers are easier to hide. Retrieved January 25, 2024, from https://www.straitstimes.com/singapore/harder-to-thwart-illicit-trade-as-e-vaporisers-are-easier-to-hide-0
