ตำนานศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกง อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี: ความเชื่อและบทบาท

Main Article Content

ภากร นพฤทธิ์
เธียรณพัฒน์ เมืองหลวง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับตำนาน 2) วิเคราะห์ความเชื่อของศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกง และ 3) วิเคราะห์บทบาทของศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกง โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลัก 3 กลุ่ม คือ ปราชญ์ชุมชน คนในชุมชนและนักท่องเที่ยว รวม 30 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกร่วมกับการรวบรวมข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกง เป็นเทวสถานเก่าแก่อายุกว่า 106 ปี ที่สร้างขึ้นจากความศรัทธาในองค์เทพเจ้าเล่าเอี๊ยะกงของชาวจีนที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในสายบุรี เมืองปัตตานี มีบทบาทต่อความเชื่อของผู้คนที่ศรัทธา 4 ด้าน คือ 1) ความเชื่อเรื่องสุขภาพ การบันดาลปัดเป่าความเจ็บป่วย 2) ความเชื่อเรื่องครอบครัว ช่วยบันดาลให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุข เด็กแรกเกิดเติบโตอย่างสมวัย 3) ความเชื่อเรื่องโชคลาภ โดยเฉพาะในด้านการงาน ความก้าวหน้าในอาชีพ และความสำเร็จในการประกอบอาชีพ และ 4) ความเชื่อเรื่องการแก้ปีชง ในส่วนของบทบาทของศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกง พบว่า มี 3 ประการ คือ บทบาทที่มีต่อปัจเจกชน ในด้านของขวัญและกำลังใจในการใช้ชีวิตสำหรับชุมชนในพื้นที่และชุมชนใกล้เคียง บทบาทที่มีต่อชุมชนโดยศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกงเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับคนไทยเชื้อสายจีน เป็นการแสดงให้เห็นถึงความสามัคคีภายในชุมชน และบทบาทที่มีต่อการท่องเที่ยวที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาเรียนรู้ รับชมประเพณีและเข้าร่วมพิธีกรรมสำคัญที่จัดขึ้นซึ่งสามารถช่วยสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชนและศาลเจ้าได้เป็นอย่างมาก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
นพฤทธิ์ ภ., & เมืองหลวง เ. (2025). ตำนานศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกง อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี: ความเชื่อและบทบาท. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(3), 355–366. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/281531
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชิว หายเฟิง และธีรโชติ เกิดแก้ว. (2564). ความเชื่อ พิธีกรรม และบทบาทศาลเจ้าหลีตีเมี้ยวของชาวจีนฮากกา เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการสื่อภาษาไทยเป็นภาษาที่สอง. มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.

ธีรพงศ์ แซ่โค้ว. (2566). คุณูปการ สู่ความศรัทธา “เล่าเอี๊ยะก๋ง” เทพเจ้าเมืองสายบุรี. วารสารรูสมิแล, 44(2), 43-48.

บัญชา เตส่วน. (2566). พิธีแซยิดตี่ฮู้อ่องเอี๋ยและเลี้ยงทหาร “คุณค่าความศรัทธาและความกตัญญู” ศาลเจ้าจ่ายเฮงเกียง ตี่ฮู้อ่องเอี๋ย เล่าเอี้ยกงสายบุรี. วารสารรูสมิแล, 44(2), 19-28.

พุมรี อรรถรัฐเสถียร. (2555). ศาลเจ้าเล่าเอี๊ยะกง ณ เมืองสายบุรี. วารสารรูสมิแล, 33(2), 71-77.

วสันต์ ชีวะสาธน์. (2531). รายงานการวิจัยสถาปัตยกรรมจีนในเมืองปัตตานี. วารสารรูสมิแล, 2(1), 52-57.

สมบูรณ์ สุขสำราญ. (2529). ความเชื่อทางศาสนาและพิธีกรรมของชุมชนจีน. กรุงเทพมหานคร: โครงการเผยแพร่ผลงานวิจัย จุฬาลงกรมหาวิทยาลัย.

อรนรินทร์ และอิมธิรา อ่อนคำ. (2564). ความเชื่อและพิธีกรรมของศาลเจ้าพ่อพระเพลิงในสังคมไทยกรณีศึกษาฝั่งธนบุรี. วารสารภาษาและวัฒนธรรมไทยในวิถีโลกใหม่, 2(1), 457-478.

อรวรรณ สวัสดี. (2559). ศาลเจ้ากับชุมชน: บทบาทของศาลเจ้าที่มีต่อชุมชนบ้านปากน้ำท่าทอง ตำบลท่าทอง อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. ใน รายงานการวิจัย. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Eisinga, R. et al. (2012). The reliability of a two-item scale: Pearson, Cronbach, or Spearman-Brown? National Library of Medicine, 58(4), 37-42.

Long, G. (2557b). ศาลเจ้าหน่าจาซาไท้จื้อ : ความเชื่อ รูปเคารพ และบทบาท. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาไทยศึกษา. มหาวิทยาลัยบูรพา.

Long, G. (2557a). ศาลเจ้าหน่าจาซาไท้จื้อ : ความเชื่อ รูปเคารพ และบทบาท. วารสารศิลปศาสตร์ปริทัศน์, 9(17), 62–73.

Su, S. (2562). ความเชื่อและบทบาทของศาลเจ้า: กรณีศึกษา ตลาดน้อยเขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการสื่อภาษาไทยเป็นภาษาที่สอง. มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.