ความผูกพันในองค์การของบุคลากรในสายงานด้านสุขภาพของไทย

Main Article Content

วิรุทธิ์ เอี่ยมสหเกียรติ
นิติพล ธาระรูป
สถาพร เริงธรรม
สมชาย ปัญญเจริญ
ศิรภัสสรศ์ วงศ์ทองดี

บทคัดย่อ

บุคลากรในสายงานด้านสุขภาพ อาทิ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักกายภาพบำบัด และผู้ช่วยทางการแพทย์ ล้วนมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในระบบสุขภาพของทุกประเทศ ซึ่งปัจจุบันบุคลากรในสายงานสุขภาพต้องเผชิญกับความกดดันในขณะปฏิบัติงานที่สูง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของเวลาการปฏิบัติงานที่ยาวนาน ประเด็นความเสี่ยงต่อสุขภาพ และความคาดหวังทั้งจากผู้ป่วย ญาติผู้ป่วย และจากหน่วยงานต้นสังกัด ทำให้บุคลากรในสายงานสุขภาพเกิดภาระทางร่างกายและจิตใจที่อาจนำไปสู่อาการหมดไฟ และการตัดสินใจลาออกจากงานได้ในที่สุด ความผูกพันในองค์การจึงมีความสำคัญต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน ความพึงพอใจในงาน และอัตราการคงอยู่ของบุคลากรในสายงาน ความพึงพอใจในงาน และอัตราการคงอยู่ของบุคลากรในสายงานดังกล่าวจากการสังเคราะห์ข้อมูล พบว่า 1) แนวคิดที่เกี่ยวข้องกับความผูกพันในองค์การ เป็นปัจจัยสำคัญที่สามารถส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน ความพึงพอใจในงาน และอัตราการคงอยู่ของบุคลากร 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันในองค์การของบุคลากรสายงานด้านสุขภาพ การสนับสนุนจากผู้นำและผู้บริหาร วัฒนธรรมองค์การที่เหมาะสม ความสมดุลระหว่างงานและชีวิตส่วนตัว (Work-life Balance) โอกาสในการพัฒนาและการยอมรับผลงาน และความสัมพันธ์ในทีมเป็นสิ่งสำคัญ และ 3) แนวทางการสร้างความผูกพันในองค์การของบุคลากรสายงานด้านสุขภาพ ได้แก่ การส่งเสริมภาวะผู้นำที่มีความเห็นอกเห็นใจ การพัฒนาทักษะและศักยภาพบุคลากร การสร้างสมดุลระหว่างงานและชีวิตส่วนตัว การสร้างวัฒนธรรมองค์การที่เอื้ออาทร และการยอมรับผลงานและการให้รางวัล สามารถใช้เป็นแนวทางในการสร้างความผูกพันในองค์การที่ยั่งยืนได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เอี่ยมสหเกียรติ ว., ธาระรูป น., เริงธรรม ส., ปัญญเจริญ ส., & วงศ์ทองดี ศ. (2025). ความผูกพันในองค์การของบุคลากรในสายงานด้านสุขภาพของไทย. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(4), 68–78. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/281675
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กันติพิชญ์ ใจบุญ. (2567). ชำแหละปัญหา - ผลกระทบ ขาดแคลน “นักกายภาพบำบัด” กับ “ศ.ดร. ประวิตร เจนวรรธนกุล”. เรียกใช้เมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.thecoverage.info/news/content/780

จีรวัฒน์ ไพใหล. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระยอง. ใน วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารทั่วไป. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ชรินทร์รัตน์ ปัทมาพสุทธิ์. (2565). ความยึดมั่นผูกพันต่อองค์การของเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่. ใน สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง.

ธัญญา ทองสมบัติ. (2563). บทบาทของความสัมพันธ์ในทีมงานต่อประสิทธิภาพการทำงานในโรงพยาบาล. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(2), 89-102.

บัญชา พร้อมดิษฐ์. (2567). ความสมดุลระหว่างชีวิตการทำงานและชีวิตส่วนตัวของบุคลากรสาธารณสุขในจังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยและการพัฒนาด้านสุขภาพ, 10(1), 38-53.

เบญจลักษณ์ ศรีดี และหทัยกาญจน์ เชาวนพูนผล. (2564). ความเหนื่อยล้าในการทำงานและความผูกพันต่อองค์การของเภสัชกรโรงพยาบาลเอกชนในประเทศไทย. วารสารเภสัชกรรมไทย, 13(2), 45-55.

ปณิธาน บุญสม. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างความผูกพันในองค์การและประสิทธิภาพการทำงานในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารการบริหารงานสาธารณสุข, 8(2), 45-58.

มติชนออนไลน์. (2566). สหภาพโอด น.ศ.เภสัชฯ จบเกือบ 2 พัน เข้าระบบแค่ 200 ชี้ภาระงานเยอะ. เรียกใช้เมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.matichon.co.th/local/news_4058590

มยุรี รัตนมณี. (2564). ผลกระทบของการพัฒนาศักยภาพบุคลากรต่อความผูกพันในองค์การ. วารสารมหาวิทยาลัยมหิดล, 19(1), 67-78.

รัตนากรณ์ ภู่เจนจบ. (2567). อิทธิพลของความผูกพันต่อองค์การที่มีต่อความตั้งใจอยู่ในงาน: หลักฐานเชิงประจักษ์ของพยาบาลวิชาชีพ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(9), 74-88.

สิทธิ์ชัย ชูจีน. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันองค์การของบุคลากรสังกัดสำนักงานสาธารณสุข อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 3(2), 51-71.

สุรเชษฐ์ เล็กสุวงศ์ และสวัสดิ์ เที่ยงธรรม. (2562). ความผูกพันต่อองค์การของพนักงานกระทรวงสาธารณสุขกรณีศึกษา โรงพยาบาลจิตเวชนครราชสีมาราชนครินทร์. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา, 7(2), 27-38.

สุรีย์วาสณ์ ศรีขวัญ. (2562). ความยึดมั่นผูกพันต่อองค์การของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลกรุงเทพคริสเตียน. ใน สารนิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

อรรถพล เกิดอรุณสุขศรี. (2565). แรงจูงใจและวัฒนธรรมองค์การที่มีผลต่อความคงอยู่ในการทำงานของ. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์, 18(1), 36-50.

BBC News. (2023). Open the record of lessons learned from the situation of “Work without Balance” in the Thai medical sector. Retrieved February 25, 2025, from https://www.bbc.com/thai/articles/cnd9yrwknxyo

Dehaghi, M. R. (2012). “Happiness as an effective factor in Organizational Commitment of Managers.”. African Journal of Business Management, 6(3), 9460-9468.

Meyer, J. P. & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.

Meyer, J. P. (2016). Handbook of Employee Commitment. Cheltenham, United Kingdom: Edward Elgar Publishing.

Steers, R. M. (1977). Antecedents and Outcomes of Organizational Commitment. Administrative Science Quarterly, (22), 46-56. doi: http://dx.doi.org/10.2307/2391745