กลยุทธ์การเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ในเขตพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น

Main Article Content

พระพจนันท์ กุมพล
พระมหาสมบัติ ทวีคูณ
พระจรัญ สะทัน
พระครูสังฆรักษ์ทวี ข่ายมณี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพปัญหาสุขภาวะของพระสงฆ์ฯ สร้างกลยุทธ์การเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ฯ และถ่ายทอดกลยุทธ์การเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ในเขตพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พระภิกษุที่จำพรรษาในเขตอำเภอเมืองขอนแก่น ไม่น้อยกว่า 1 เดือน จำนวน 395 รูป เลือกโดยใช้สูตรคำนวณทาโร่ ยามาเน่ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ เจ้าคณะจังหวัด เจ้าคณะอำเภอเมือง ผู้ช่วยเจ้าอาวาสพระอารามหลวง จำนวน 12 รูป ผู้ร่วมสนทนากลุ่ม ได้แก่ พระสังฆาธิการ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบล พยาบาลวิชาชีพเชี่ยวชาญพิเศษ จำนวน 6 ราย เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการบันทึกจากการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้วิจัย ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัญหาสุขภาวะของพระสงฆ์ฯ ส่วนใหญ่มีปัญหาสุขภาวะที่เป็นโรคประจำตัวอื่น ๆ สถานที่รักษา ส่วนใหญ่รักษาที่โรงพยาบาลขอนแก่น สิทธิการรักษา ส่วนใหญ่ใช้สิทธิบัตรทอง 30 บาท ความต้องการด้านสุขภาพฯ ส่วนใหญ่ต้องการตรวจสุขภาพประจำปี มีห้องปฐมพยาบาลไว้ที่วัด/มหาวิทยาลัยและมีผู้ปฏิบัติงาน การสร้างกลยุทธ์การเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ฯ ส่วนใหญ่มีความรู้ความเข้าใจในกลยุทธ์การเสริมสร้างสุขภาวะเชิงองค์รวมทั้ง 4 ด้านอยู่ในระดับมาก ด้านปัญญา มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านจิตใจ และด้านร่างกายมีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด ตามลำดับ การถ่ายทอดกลยุทธ์การเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ฯ มี 4 ด้าน ได้แก่ การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกัน การรักษาพยาบาล การฟื้นฟูสภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กุมพล พ., ทวีคูณ พ., สะทัน พ., & ข่ายมณี พ. (2025). กลยุทธ์การเสริมสร้างสุขภาวะของพระสงฆ์ในเขตพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(3), 405–418. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/282460
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค. (2561). ข้อมูลโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. นนทบุรี: กรมควบคุโรคติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข.

ณัฐวดี จิตรมานะศักดิ์. (2556). พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพสำหรับพระสงฆ์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 3(3), 8-11.

ดวงกมล ศักดิ์เลิศสกุล. (2560). แผนธุรกิจของสถานบริการสุขภาพแบบองค์รวม. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ธรรมนูญสุขภาพพระสงฆ์แห่งชาติ. (2560). ธรรมนูญสุขภาพพระสงฆ์แห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส. พริ้น ติ้ง เฮ้าส์.

พระครูสุวิธานพัฒนบัณฑิต เเละคณะ. (2558). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพองค์รวมของพระสงฆ์ใน

จังหวัดขอนแก่นโดยเน้นการมีส่วนร่วมของเครือข่าย. วารสารสำนักงานสาธารณสุขที่ 6 จังหวัดขอนแก่น, 22(2), 1-13.

พระธรรมโมลี (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ). (2551). การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิถีชีวิต พฤติกรรมสุขภาพและการดูแลรักษาสุขภาพแบบองค์รวมของพระสงฆ์ตามที่ปรากฏในพระไตรปิฎก. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพระพุทธสาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสุริยา ฐิตสีโล เเละคณะ. (2565). การดูแลสุขภาพแบบองค์รวมของ พระสงฆ์ในเขตพื้นที่อำเภอนาบอนจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(5), 226-239.

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2536). เอกสารการสอน ชุดวิชา สุขภาพอนามัยส่วนบุคคล และชุมชน. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2551). การสำรวจสภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชนไทย โดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551 - 2552. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2558). รายงานประจำปี 2558 ของกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ.

สุชาดา วงศ์สืบชาติ. (2558). พฤติกรรมการดูแล สุขภาพของพระสงฆ์ในกรุงเทพมหานคร: กรณีศึกษาวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฏิ์ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม และวัดปากน้ำภาษีเจริญ. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุวิมล พลวรรณ. (2552). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของพระสงฆ์ที่อาพาธด้วยโรคเรื้อรังในจังหวัดสระบุรี. ใน วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโรคติดเชื้อและวิทยาการระบาดทางการสาธารณสุข. มหาวิทยาลัยมหิดล.