การพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้า โดยใช้สุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธ สำหรับวัยรุ่น ในจังหวัดสระบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสถานการณ์การณ์ปัญหาและการป้องกันภาวะซึมเศร้า พัฒนาและทดลองใช้รูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้าฯ และประเมินรูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้าโดยใช้สุขภาวะ
องค์รวมวิถีพุทธ สำหรับวัยรุ่น ในจังหวัดสระบุรี เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ด้วยกระบวนการวิจัยและพัฒนากลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ วัยรุ่นที่มีภาวะปกติ อายุ 18 - 20 ปี จำนวน 300 คน เลือกแบบใช้สูตรคำนวณของแดเนียล ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ พระสงฆ์ จำนวน 5 รูป และกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จำนวน 15 คน รวม 20 ราย เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้า แบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันภาวะซึมเศร้า แบบสอบถามการเห็นคุณค่าในตนเอง แบบสอบถามสุขภาวะองค์รวมวิถีพุทธ และแบบสอบถามความพึงพอใจต่อรูปแบบฯ สถิติที่ใช้วิจัย ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและ t-test ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์ปัญหาและการป้องกันภาวะซึมเศร้า มีการพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้าฯ อยู่ในระดับปานกลาง การพัฒนารูปแบบและทดลองใช้รูปแบบฯ มี 5 กิจกรรม ดังนี้ 1) ซึมเศร้าภัยเงียบใกล้ตัวเรียนรู้ปัญหาพาเศร้าหมดหาย 2) คุณค่าอยู่ในตัวฉัน 3) รู้กาย รู้ใจ ห่างไกลภัยเศร้า 4) เผชิญโลกรับการเปลี่ยนแปลง และ 5) หยุดเป็นเย็นสบาย ผลการนำไปใช้ในวัยรุ่นกลุ่มทดลอง 35 คน หลังใช้รูปแบบ 6 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการป้องกันภาวะซึมเศร้ามากขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าก่อนใช้รูปแบบฯ และมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ (0.05) และผลการประเมินรูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้าฯ มีความพึงพอใจต่อการใช้รูปแบบในระดับมาก
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2562). คนไทยฆ่าตัวตายเฉลี่ย 6 คนต่อแสนประชากร. เรียกใช้เมื่อ 7 มีนาคม 2567 จาก https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30005
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2563). รายงานประจำปีกรมสุขภาพจิต พ.ศ. 2563. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
เกวลี ชัยสุวรรณรักษ์ และพลิศรา ธรรมโชติ. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นที่มีประสบการณ์ข่มเหงรักแกบนโลกไซเบอร์. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย, 65(2), 191-204.
ณิชาพัฒน์ คำดี. (2565). “หลักภาวนา 4 กับการส่งเสริมการปฏิบัติงานของบุคลากรยุคชีวิตวิถีใหม่”. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 5(2), 3-15.
ดวงใจ วัฒนสินธุ์. (2566). ภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น: แนวคิดพื้นฐานและการพยาบาล. เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์.
ริญญารัตน์ วรจินตนาลักษณ์ และคณะ. (2563). “การศึกษาสุขภาวะยุคไทยแลนด์ 4.0 ตามหลักภาวนา 4 ของนิสิตมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย”. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 10(4), 3-15.
ศรีสกุล เฉียบแหลม. (2562). การเยียวยาผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าด้วยธรรมะ: ธรรมชาติตามแนววิถีพุทธ. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 33(3), 4-12.
ศิรวัฒน์ ครองบุญ และอัญชลี เฑียรฆชาติ. (2562). การจัดการตนเองอย่างมีสุขภาวะองค์รวมแนวพุทธส่งเสริมองค์กรแห่งความสุข. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์, 7(2), 3-14.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2562). สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ. พุทธจักร, 59(11), 5-10.
สมรทิพย์ วิภาวณิช. (2567). บทบาทพยาบาลจิตเวชในการป้องกันภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 18(1), 2-11.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระบุรี. (2566). ศูนย์สุขภาพจิตที่ 2 รายงานประจำปี 2566. เรียกใช้เมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2567 จาก https://www.mhc2.go.th/newweb/files/docs/OperationResults2023.pdf
Daniel, W. (2010). Determination of sample size for estimating propositions.Biostatistics:A Foundation for analysis in the health science. New York: John Wiley & Sons.
Marcia, J. E. (2017). The relationship among quiet ego, authenticity, self-compassion and life satisfaction in adults. Current Psychology, 42(7), 5254-5264.
Young, S. N. (2011). Biologic effects of mindfulness meditation: growing insights into Neuro biologic aspects of the prevention of depression. Journal of Psychiatry and Neuroscience, 36(2), 75-77.