การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้บนฐานการรู้เรื่องภูมิศาสตร์เพื่อการพัฒนาทักษะความเป็นผู้นำชุมชนท้องถิ่นสำหรับนักศึกษาครูสังคมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้บนฐานการรู้เรื่องภูมิศาสตร์เพื่อเสริมทักษะความเป็นผู้นำชุมชนท้องถิ่นสำหรับนักศึกษาครูสังคมศึกษา และ 2) ศึกษาประสิทธิภาพของรูปแบบ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างจากวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ได้แก่ นักศึกษาครูสังคมศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนรายวิชาท้องถิ่นศึกษา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 40 คน การเรียนรู้ดำเนินการ เป็นเวลา 16 สัปดาห์ รวม 64 ชั่วโมง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ 1) รูปแบบการจัดการเรียนรู้บนฐานการรู้เรื่องภูมิศาสตร์ 2) แบบประเมินทักษะความเป็นผู้นำชุมชนท้องถิ่น 3) แบบประเมินความรู้ทางภูมิศาสตร์ 4) แบบประเมินแผนปฏิบัติการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น และ 5) แบบประเมินความพึงพอใจ ข้อมูลวิเคราะห์โดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบแบบกลุ่มสัมพันธ์ (Paired Sample t-test) และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้บนฐานการรู้เรื่องภูมิศาสตร์เพื่อการพัฒนาทักษะความเป็นผู้นำชุมชนท้องถิ่นของนักศึกษาครูสังคมศึกษา ประกอบด้วย หลักการและแนวคิด วัตถุประสงค์ กระบวนการเรียนการสอน 5 ขั้นตอน แนวทางการนำรูปแบบไปใช้ การวัดและประเมินผล และบทบาทของผู้สอนและผู้เรียนในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จากผู้ทรงคุณวุฒิ 10 คน พบว่า รูปแบบมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.87, S.D. = 0.18, IOC = 1.00) ด้านประสิทธิภาพ พบว่า 1) นักศึกษามีค่าเฉลี่ยของทักษะความเป็นผู้นำชุมชนท้องถิ่นหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญ 2) นักศึกษามีค่าเฉลี่ยความรู้ทางภูมิศาสตร์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญ 3) นักศึกษาสามารถจัดทำและนำแผนปฏิบัติการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นไปใช้จริงได้ และ 4) นักศึกษามีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.68, S.D. = 0.05)
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คุรุสภา. (2562). ข้อบังคับคุรุสภา ว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.
จักรี ศรีจารุเมธีญาณ และพระถนัด วฑฺฒโน. (2561). ภาวะผู้นำกับการพัฒนาชุมชน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 6(3), 527-538.
ณัฐนรี ศรีทอง. (2552). การเพิ่มศักยภาพภาวะความเป็นผู้นำในงานพัฒนาชุมชน. กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮ้าส์.
ทิศนา แขมมณี. (2556). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 17). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีรวุฒิ เชื้อพระชอง และคณะ. (2564). การจัดการเรียนรู้กระบวนการภูมิศาสตร์ เพื่อพัฒนาทักษะการคิดแบบองค์รวมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนสารภีพิทยาคม. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(1), 412-424.
บรรพต พิจิตรกำเนิด และคณะ. (2563). การจัดการเรียนรู้ด้วยการวิจัยและชุมชนเป็นฐานเพื่อความตระหนักรู้การวิจัยรับใช้สังคมในระดับอุดมศึกษา. RMUTI JOURNAL Humanities and Social Sciences, 7(1), 114-127.
อุมาพร อ่อนคำ. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เพื่อสร้างทักษะอาชีพในท้องถิ่นของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายโสธร. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(2), 50-65.
Asia Society. (2020). Educating for Global Competence: Preparing Our Youth to Engage the World. New York: Asia Society & OECD.
Bass, B. M. (1985). Leadership and Performance beyond Expectations. Free Press: Collier Macmillan.
Carter, R. E. S. (2016). Human Geography ‘Place’ and ‘Space’ Understandings: An Integrated Review of Insights Drawn from Literature to Inform Community Leadership Practice. Retrieved February 26, 2024, from https://www.researchgate.net/publication/311963371/
Dikmenli, Y. (2014). Geographic literacy perception scale (GLPS) validity and reliability study. Mevlana International Journal of Education (MIJE), 4(1), 1-15.
Edelson, D. C. (2012). Geo-Education: Preparation for 21st-Century Decisions. Retrieved February 26, 2024, from https://www.esri.com/news/arcnews/summer12articles/geo-education-preparation-for-21st-century-decisions.html
Friesen, S. & Scott, D. (2013). Inquiry-Based Learning: A Review of the Research Literature. Retrieved February 26, 2024, from https://galileo.org/publication/inquiry-based-learning-a-review-of-the-research-literature/
Fullan, M. (2021). The right drivers for whole system success. Victoria: Centre for Strategic Education.
Joyce, B. R. & Weil, M. (2015). Models of Teaching. Boston, MA: Pearson Education.
Ohio Department of Education. (2007). Partnership For 21st Century Skillscore Content Integration. Washington, DC: One Massachusetts Avenue.
Oigara, J. (2006). A multi-method study of background experiences influencing levels of geographic literacy. In Doctor of Philosophy Dissertation in Education. University of New York at Binghamton.
Rock, A. (2021). Bringing Geography to the Community: Community-based Learning and the Geography Classroom. GeoJournal, 87(2), 235-247.
Sugiyanto, S. et al. (2017). A preliminary study on developing geography literacy based on social studies learning model to improve teachers 21st century skills. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 145(1), 012062. https://doi.org/10.1088/1755-1315/145/1/012062.
