มาตรการส่งเสริมเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้สำหรับคนพิการในประเทศไทย ตามแนวทางของ WCAG เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเข้าถึงข้อมูลและบริการดิจิทัลอย่างเสมอภาคเป็นสิทธิมนุษยชนพื้นฐานที่ทุกคนพึงได้รับ โดยเฉพาะคนพิการที่เผชิญอุปสรรคจากการออกแบบเว็บไซต์ที่ไม่สามารถเข้าถึง ซึ่งสะท้อนถึงความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล องค์การอนามัยโลกชี้ว่าความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลเป็นปัจจัยกำหนดทางสังคมต่อสุขภาพประการหนึ่งที่นำไปสู่ความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพด้วย ข้อมูลจากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ระบุว่า ประเทศไทยมีคนพิการ จำนวน 2,280,409 คน คิดเป็นร้อยละ 3.45 ของประชากรทั้งหมดที่ประสบปัญหาการเข้าถึงบริการสุขภาพ หรือบริการสาธารณะ บทความนี้นำเสนอมาตรการส่งเสริมเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้สำหรับคนพิการในประเทศไทยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะสั้น เร่งสร้างความตระหนักรู้ในภาคเอกชนและนักพัฒนาเทคโนโลยีผ่านกิจกรรมประชาสัมพันธ์ เสวนา การอบรม การพัฒนาหลักสูตร การมอบรางวัลต้นแบบการพัฒนาเว็บไซต์ที่เข้าถึงได้ และส่งเสริมให้เกิดกระบวนการประเมินเว็บไซต์ตาม WCAG ระยะกลาง จัดทำมาตรฐานระดับประเทศ ผลักดันกฎหมายที่กำหนดให้เว็บไซต์ต้องดำเนินการตามเกณฑ์ WCAG กำหนดกลไกกำกับดูแล การประเมินเว็บไซต์โดยภาครัฐ ซึ่งในปี พ.ศ. 2565 มีเว็บไซต์ที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน จำนวน 242 หน่วยงานจาก 411 หน่วยงาน มาตรการสนับสนุนและจูงใจผู้ประกอบการเพื่อช่วยให้คนพิการเข้าถึงเทคโนโลยีและเนื้อหาดิจิทัล ระยะยาว พัฒนาทักษะดิจิทัลแก่คนพิการ ทั้งการเพิ่มทักษะ และการฝึกทักษะใหม่ เพื่อส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน รวมถึงให้คนพิการมีส่วนร่วมในการออกแบบบริการดิจิทัล และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับเทคโนโลยีช่วยเหลือคนพิการ เพื่อให้แนวคิดไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง กลายเป็นความจริงที่จับต้องได้ การลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลต้องบูรณาการระหว่างนโยบาย เทคโนโลยี และสิทธิมนุษยชน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2568). สถานการณ์คนพิการในประเทศไทย. เรียกใช้เมื่อ 9 สิงหาคม 2568 จาก https://dep.go.th/images/uploads/files/08082568.pdf
โครงการบริการศูนย์ข้อมูลเพื่อประชาชน. (2565). กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เชิญชวนหน่วยงานรัฐพัฒนาเว็บไซต์ให้ผู้พิการเข้าถึงได้. เรียกใช้เมื่อ 12 พฤษภาคม 2567 จาก https://www.gcc.go.th/2022/12/19/กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศ-81
ปรีดี ปลื้มสำราญกิจ. (2554). ความสามารถในการเข้าถึงได้ทางเว็บ Web Accessibility. วารสารบรรณศาสตร์ มศว, 4(2), 95-106.
พระราชบัญญัติส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม พ.ศ. 2546. (2546). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 120 ตอนที่ 100 ก หน้า 1-8 (24 กันยายน 2546).
มูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย. (2567). การวิจัยเพื่อพัฒนาแนวทางการขับเคลื่อนงานเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงข้อมูลและระบบสื่อเพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะ. ใน รายงานการวิจัย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).
ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (2561 - 2580). (2561). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนที่ 82 ก หน้า 1-71 (13 ตุลาคม 2561).
สภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย. (2568). แนวทางการพัฒนาเว็บที่ทุกคนเข้าถึงได้ TWCAG 2025. เรียกใช้เมื่อ 1 สิงหาคม 2568 จาก https://shorturl.asia/WaPQg
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (พ.ศ. 2561 - 2580). เรียกใช้เมื่อ 12 พฤษภาคม 2567 จาก https://shorturl. asia/UW9is
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน). (2566). GISTDA ได้รับรางวัลหน่วยงานที่พัฒนาเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ ตามมาตรฐาน Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) จากสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.). เรียกใช้เมื่อ 24 มิถุนายน 2568 จาก https://www.gistda.or.th/news_view.php?n_id=6973&lang=TH
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2564). มาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐ. เรียกใช้เมื่อ 12 พฤษภาคม 2567 จาก https://shorturl.asia/qL81w
Department of Justice. (2023). Nondiscrimination on the Basis of Disability; Accessibility of Web Information and Services of State and Local Government Entities. Retrieved October 1, 2025, from https://www.federalregister.gov/d/2023-15823
European Commission. (2025). Web accessibility. Retrieved October 1, 2025, from https://shorturl.asia/aCjV4
Government Digital Service. (2024). Guidance Understanding accessibility requirements for public sector bodies. Retrieved October 1, 2025, from https://shorturl.asia/CIYBf
International Organization for Standardization. (2012). ISO/IEC 40500:2012: Information technology-W3C Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.0. ISO. Retrieved June 24, 2025, from https://www.iso.org/standard/58625.html
Japanese Standards Association. (2016). JIS X 8341-3:2016 Guidelines for older persons and persons with disabilities-Information and communications equipment, software and services-Part 3: Web content. Tokyo: Japanese Standards Association.
UNFPA Thailand. (2021). Youth and COVID-19: Youth with Disabilities. Retrieved June 24, 2025, from https://shorturl.asia/3fpgz
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. Retrieved June 24, 2025, from https://sdgs.un.org/2030agenda
World Health Organization. (2008). Closing the generation gap: achieving health equity through action on the social determinants of health. In Research Report. World Health Organization.
World Wide Web Consortium (W3C). (2024). Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2. Retrieved June 24, 2025, from https://www.w3.org/TR/WCAG22/
