การพัฒนาศักยภาพชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมพื้นที่คุ้มครองวัฒนธรรมชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง จังหวัดอุทัยธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมพื้นที่คุ้มครองวัฒนธรรมชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง 2) ศึกษาแนวทางการเสริมสร้างศักยภาพชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมพื้นที่คุ้มครองวัฒนธรรมชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง และ 3) พัฒนาและยกระดับเศรษฐกิจฐานรากเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมพื้นที่คุ้มครองวัฒนธรรมชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารและสมาชิกองค์กรท้องถิ่น สภาวัฒนธรรมอำเภอและตำบล คณะครู ผู้นำท้องที่ กรรมการหมู่บ้านแกนนำชุมชน ปราชญ์ชุมชน กลุ่มอาชีพ กลุ่มเยาวชน และผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 25 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต การระดมความคิด การสนทนากลุ่ม วิเคราะห์เชิงเนื้อหาสรุปเป็นภาพรวม ผลการวิจัยพบว่า 1) ศักยภาพชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม ชุมชนกะเหรี่ยงอยู่ในเขตพื้นที่อนุรักษ์ตามนโยบายพื้นที่คุ้มครองวิถีกลุ่มชาติพันธุ์ ผู้นำทางจิตวิญญาณ ประเพณีและวัฒนธรรม ภาษา การแต่งกาย อาหาร และผลิตภัณฑ์ชุมชนเป็นเอกลักษณ์ 2) แนวทางการเสริมสร้างศักยภาพเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม มีระบบการจัดการทรัพยากร ความพร้อมในการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวและสิ่งอำนวยความสะดวก กิจกรรมเรียนรู้ใช้ชุมชนฐาน อบรมเชิงปฏิบัติการ พัฒนามัคคุเทศก์ กำหนดเส้นทางและโปรแกรม คู่มือการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม พัฒนากลไกการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์เน้นการมีส่วนร่วม การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ และร่วมมือกับองค์กรที่เกี่ยวข้อง และ 3) การพัฒนาและการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ชุมชนรองรับการท่องเที่ยว โดยสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ชุมชน ส่งเสริมอาชีพ รายได้ สร้างมูลค่าจากกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมของชุมชนที่เป็นเอกลักษณ์รูปแบบ สัญลักษณ์ และผลิตภัณฑ์ที่ทำด้วยมือของคนในชุมชน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกพร ศิริโรจน์. (2562). การนำเสนอแนวทางการส่งเสริมการเรียนรู้ของชุมชนเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ. (2566). คู่มือพระราชบัญญัติส่งเสริมและคุ้มครองกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2565. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงยุติธรรม.
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2567). รายงานสถานการณ์ท่องเที่ยวไทย ปี 2567. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2567). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ พ.ศ. 2566 - 2569. กรุงเทพมหานคร: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
ขวัญฤทัย เดชทองคำ. (2566). การพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยววิถีชุมชนเชิงสร้างสรรค์สู่ความยั่งยืน กรณีศึกษาชุมชนริมน้ำเจ้าพระยาบ้านเกาะเกิด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการอยุธยาศึกษา, 15(2), 65-79.
ธีรยุทธ ชัยประสิทธิ. (12 ก.พ. 2568). บทบาทเครือข่ายภาครัฐในการพัฒนาชุมชนกะเหรี่ยง. (วรภพ วงค์รอด, ผู้สัมภาษณ์)
ประคอง กรรณสูต. (2553). สถิติเพื่อการศึกษาทางพฤติกรรมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปิยชาติ ทัศนาลักษณ์. (7 ก.พ. 2568). ศักยภาพชุมชนบ้านภูเหม็น. (วรภพ วงค์รอด, ผู้สัมภาษณ์)
พนิตสุภา ธรรมประมวล และคณะ. (2561). การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรมลาวแง้ว ตำบลทองเอน อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี. กรุงเทพมหานคร: กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.
วรวิทย์ นพแก้ว และคณะ. (2564). แนวทางการจัดการเขตพื้นที่ทำกิน ที่อยู่อาศัยและการฟื้นฟูวิถีชีวิตวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงบ้านภูเหม็น ตำบลทองหลาง อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์กรมหาชน).
ศรัญญู จันทร์วงศ์. (2564). ปัจจัยการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในเส้นทางวัฒนธรรม กรณีศึกษาชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมย่าน เมืองเก่าริมแม่น้ำเพชรบุรี. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการวัฒนธรรม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2564). รายงานเชิงยุทธศาสตร์: การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติและการพัฒนาประเทศ. กรุงเทพมหานคร: สำนักคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม.
สำนักงานจังหวัดอุทัยธานี. (2565). แผนพัฒนาจังหวัดอุทัยธานี พ.ศ. 2565 - 2566. อุทัยธานี: สำนักงานจังหวัดอุทัยธานี.
อภิชาติ ศิริลักขณา. (12 ก.พ. 2568). ทุนวัฒนธรรมของชาติพันธ์กะเหรี่ยง. (วรภพ วงค์รอด, ผู้สัมภาษณ์)
อาทิตย์ บุดดาดวง และสุพรรณี ไชยอำพร. (2559). ความสามารถในการนำทุนทางสังคมออกมาใช้ของชุมชนบ้านบางไพร อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารสมาคมนักวิจัย, 17(1), 29-41.
