บทบาทผู้นำกับการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาตามวิถีวัฒนธรรมช่วงสถานการณ์ การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019

Main Article Content

พรปวีณ์ พุ่มเกิด
นิปาตีเมาะ หะยีหามะ

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทผู้นำกับการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาตามวิถีวัฒนธรรมช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 และ 2) ศึกษารูปแบบการสื่อสารเชิงรุกของผู้นำในการมีส่วนร่วมจัดการแก้ไขและป้องกันปัญหาการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ตามวิถีวัฒนธรรม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกรายบุคคลและสนทนากลุ่ม พื้นที่ศึกษา ได้แก่ จังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส สงขลาและสตูล กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้นำศาสนา ผู้นำชุมชน และผู้นำที่มีบทบาทเกี่ยวข้องในการแก้ปัญหาช่วงสถานการณ์โควิค-19 จำนวน 50 คน โดยเลือกแบบเจาะจง และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า บทบาทผู้นำกับการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาตามวิถีวัฒนธรรมช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 มีดังนี้ 1) ด้านการขับเคลื่อนและชี้นำให้ปฏิบัติตามมาตรการที่ประกาศ เช่น ชี้นำการปฏิบัติตน การปรับเปลี่ยนกิจกรรมบางศาสนพิธีให้เป็นไปตามมาตรการที่ประกาศโดยภาครัฐและองค์กรศาสนา 2) ด้านสังคมสงเคราะห์จิตอาสาร่วมกัน 3) ด้านการสร้างขวัญกำลังใจและให้ความรู้ และ 4) ด้านการทำงานร่วมมือกับหน่วยงานอื่น ๆ ส่วนการสื่อสารเชิงรุกของผู้นำในการมีส่วนร่วมจัดการแก้ไขและป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พบว่า ใช้รูปแบบช่องทาง การสื่อสารแบบพูดคุยโดยตรง บรรยายธรรม เสียงตามสาย และช่องทางโซเซียลมีเดีย สื่อออนไลน์ เนื่องจากมีความรวดเร็ว ทันต่อเหตุการณ์ ซึ่งทั้งบทบาทผู้นำและการสื่อสารเป็นกลไกที่สำคัญในการขับเคลื่อนจัดการสถานการณ์วิกฤติให้ผ่านพ้นไปด้วยดี

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พุ่มเกิด พ., & หะยีหามะ น. (2025). บทบาทผู้นำกับการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาตามวิถีวัฒนธรรมช่วงสถานการณ์ การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(10), 298–310. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/288910
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค. (2564). สถานการณ์ผู้ติดเชื้อ COVID-19 ภายในประเทศไทย รายสัปดาห์. เรียกใช้เมื่อ 15 สิงหาคม 2564 จาก https://ddc.moph.go.th/covid19-dashboard/

ณัฐวุฒิ สุริยะ และคณะ. (2565). ถอดบทเรียนการเตรียมความพร้อมของโรงพยาบาลเพื่อรองรับสถานการณ์ขั้นวิกฤติของโควิด-19: กรณีศึกษาโรงพยาบาลค่ายสรรพสิทธิประสงค์ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา, 5(2), 1-12.

ดรุณวรรณ ชาญพิพัฒนชัย. (2567). การสื่อสารทางการเมืองในภาวะวิกฤติการแพร่ระบาด ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19): ศึกษาเปรียบเทียบรัฐบาลไทยกับรัฐบาลสิงคโปร์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(5), 56-71.

พระครูสุนทรธรรมนิเทศก์. (22 ก.ค. 2564). ผู้นำศาสนากับการมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาสถานการณ์โควิด-19. (พรปวีณ์ พุ่มเกิด, ผู้สัมภาษณ์)

พระมหาไพจิตร อุตฺตมธมฺโม และพระมหาทศพร สุมุทุโก. (2563). ภาวะผู้นำเชิงพระพุทธในการแก้ไขปัญหาวิกฤตทางสังคม: กรณีศึกษาโรคระบาด. วารสารพุทธมัคค์, 5(1), 127-137.

วารี โศกเตี้ย และศิริ สุดสังข์. (2568). ภาวะผู้นำในภาวะวิกฤตกับการจัดการความท้าทายในสถานศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4. วารสารวิรุฬห์ศาสตร์ปริทัศน์, 1(2), 1-12.

สมชาย เทพแสง และพรรัชต์ ลังกะสูตร. (2567). ภาวะผู้นำแบบยืดหยุ่น: รูปแบบของผู้นำในสถานการณ์พลิกผัน. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร, 12(2), 157-173.

สราวุฒิ จบศรี. (2564). การสื่อสารในภาวะวิกฤติของกระทรวงสาธารณสุข ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19). วารสารนิเทศศาสตร์ มสธ, 11(1), 13-29.

สิทธิพันธ์ พูนเอียด และคณะ. (2568). บทบาทของผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการสื่อสาร ในการขับเคลื่อนองค์กรสู่การบริหารจัดการองค์กรที่ดี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(2), 296-310.

สุขุมา อรุณจิต. (2567). ความหยุ่นตัวและการปรับตัวในการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์ภายใต้สถานการณ์วิกฤติ. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม, 32(1), 1-27.

แสงอรุณ กนกพงศ์ชัย. (2566). สังคมพหุวัฒนธรรมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.

อินทุอร ประการแก้ว และคณะ. (2568). การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะการจัดการภาวะวิกฤติของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 8(3), 1-15.

อุไรวรรณ บุญส่ง และคณะ. (2564). การจัดการภาวะวิกฤติในสถานการณ์การแพร่ระบาดโรคติดเชื้อโควิด 19 ของผู้บริหารการพยาบาลระดับต้น โรงพยาบาลชุมชน 5 จังหวัดชายแดนใต้. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 27(2), 137-149.

Eisenbach, R. et al. (1999). Transformational Leadership in The Context of Organizational Change. Journal of Organizational Change Management, 12(2), 80-89.

Laeheem, K. & Madmarn, H. (2025). Confirmatory Factor Analysis of Multicultural Leadership in Southern Thailand. Social Sciences Journal, 12(3), 45-60.

Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (2000). Paradigmatic Controversies, Contradictions, and Emerging Confluences. In Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (Eds.), The Handbook of Qualitative Research (pp.163-188). Beverly Hills, California: Sage.

The Asia Foundation. (2023). Peacebuilding and Social Cohesion in Southern Thailand. Bangkok: The Asia Foundation.

Yukl, G. (1999). An Evaluation of Conceptual Weakness in Transformational and Charismatic Leadership. Upper Saddle River: Prentice Hall.