กลุ่มลายลูกแก้ว: กระบวนการเชิงสหวิทยาการอย่างมีส่วนร่วม จากฐานทรัพยากรทางวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุกลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฐานทรัพยากรทางวัฒนธรรมของพื้นที่อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง สู่การออกแบบกระบวนการเชิงสหวิทยาการอย่างมีส่วนร่วม เพื่อสร้างกระทบเชิงบวกต่อคุณภาพชีวิตในมิติสังคมและเศรษฐกิจของผู้สูงอายุกลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง เป็นงานวิจัยเชิงพื้นที่โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ผลการวิจัยพบว่า 1) โนรา มีสถานะได้เปรียบอย่างโดดเด่น (Unfair Advantage) จากตำนานกำเนิดแรกที่วัดเขียนบางแก้ว การประกาศให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ พ.ศ. 2564 กับทั้งมีบทบาทที่กินอาณาบริเวณไปถึงพื้นที่ทางจิตวิญญาณ โนราจึงถูกใช้เป็นทุนทางวัฒนธรรม (Cultural Capital) ในฐานะฐานคิดหลักเพื่อการออกแบบกระบวนการเชิงสหวิทยาการ 2) การปรับโครงสร้างการดำเนินงานของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลควนขนุน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง โดยจัดตั้งกลุ่มลายลูกแก้วขึ้นเป็นลูกข่าย ดำเนินการจำเพาะในการผลิตสินค้าทางวัฒนธรรมจากลูกปัดโนรา บริหารจัดการองค์กรตามห่วงโซ่คุณค่าด้วยการบูรณาการความร่วมมือกับภาคีองค์กรทางวิชาชีพและวิชาการ
ต้นน้ำ ผ่านการการศึกษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม และจัดทำบัญชีต้นทุนวัตถุดิบในรูปแบบธนาคารลูกปัด กลางน้ำ ออกแบบกระบวนการจัดการสินค้ารายตัว การออกแบบผลิตภัณฑ์ต้นแบบ การจัดทำข้อมูลสินค้า บัญชีรายรับ - รายจ่าย ปลายน้ำ ดำเนินการจัดหาตลาดสินค้าทางวัฒนธรรม และ 3) กระบวนการเชิงสหวิทยาการจากฐานทรัพยากรทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วม ส่งผลกระทบเชิงบวกให้ผู้สูงอายุในกลุ่มเป้าหมายเปลี่ยนสถานภาพทางสังคมจากกลุ่มเปราะบางผู้มีรายได้น้อยเป็นครูภูมิปัญญาสร้างรายได้ต่อหัวต่อครัวเรือนขั้นต่ำเพิ่มขึ้น ตั้งแต่
50 - 100 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับก่อนดำเนินการ