การสื่อสารสุขภาพ การรู้เท่าทันสื่อและพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ของประชาชนตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี

Main Article Content

กาญจนา สมพื้น
ณัฏฐวุฒิ ทรัพย์อุปถัมภ์
ชลกานดาร์ นาคทิม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ของบทความวิจัยนี้ เพื่อศึกษาระดับการสื่อสารสุขภาพ ระดับการรู้เท่าทันสื่อ ระดับพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประชาชน และวิเคราะห์ผลของการสื่อสารสุขภาพและการรู้เท่าทันสื่อต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประชาชน ตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงและความเชื่อมั่น เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างอายุ 30 - 69 ปี ในเขตตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี จำนวน 400 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วยการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) ข้อมูลทั่วไป กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 76.25 มีอายุ 60 - 69 ปี ร้อยละ 34.75 และสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 39.25 สถานภาพสมรส ร้อยละ 59.75 อาชีพค้าขาย/ธุรกิจส่วนตัว ร้อยละ 32.25 รายได้เฉลี่ยต่อเดือนอยู่ในช่วง 5,001 - 10,000 บาท ร้อยละ 27.50 โรคประจำตัวที่พบมากที่สุด คือ ไขมันในเลือดสูง ร้อยละ 16.56 การได้รับข้อมูลการป้องกันโรคจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขมากที่สุดร้อยละ 20.37 2) ระดับการสื่อสารสุขภาพและการรู้เท่าทันสื่ออยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.02 และ 3.96 ตามลำดับ 3) พฤติกรรมการป้องกันโรคอยู่ในระดับปฏิบัติบ่อยครั้ง มีค่าเฉลี่ย 3.77 และ 4) การวิเคราะห์ผลของการรู้เท่าทันสื่อ (β = .749, p < .001) มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประชาชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่การสื่อสารสุขภาพยังไม่พบอิทธิพลต่อพฤติกรรม ดังนั้น การรู้เท่าทันสื่อเป็นองค์ประกอบที่ส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันโรค NCDs จึงควรได้รับการพัฒนาไปพร้อมกับการสื่อสารสุขภาพในชุมชน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สมพื้น ก., ทรัพย์อุปถัมภ์ ณ., & นาคทิม ช. (2025). การสื่อสารสุขภาพ การรู้เท่าทันสื่อและพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ของประชาชนตำบลท่าช้าง อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(11), 174–190. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/289669
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกพงษ์ ม่วงศรี และคณะ. (2566). การสื่อสารสุขภาพทางสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อลดการบริโภคน้ำตาลในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ในกลุ่มสตรีวัยทำงาน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(6), 12-25.

กันยิกา ชอว์. (2566). การสื่อสารสุขภาพชุมชน กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดสุพรรณบุรี อุบลราชธานี และกาฬสินธุ์. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 15(2), 235-253.

กาญจนา สมพื้น และรัจน์ชีวาต์ แซ่ตั๋น. (2564). การสื่อสารสุขภาพ และการรู้เท่าทันสื่อเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตในกลุ่มสตรีผู้สูงอายุจังหวัดจันทบุรี. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 4(3), 89-100.

คัทลิยา วสุธาดา และคณะ. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้เกี่ยวกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรังกับพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประชาชนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 29(2), 47-59.

ทัศนา บุญทอง และคณะ. (2567). สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังของผู้ใหญ่และผู้สูงอายุในชุมชนเมืองเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสภาการพยาบาล, 39(2), 163-177.

ธนปนันท์ อัครวีรวัฒน์ และพรรณี บัญชรหัตถกิจ. (2565). การสื่อสารสุขภาพ เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพในชุมชน. วารสารสาธารณสุขแพร่เพื่อการพัฒนา, 2(1), 78-89.

นิยม ศิริ และวรยุทธ นาคอ้าย. (2565). รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(2), 271-281.

สำนักงานจังหวัดจันทบุรี. (2564). แผนพัฒนาจังหวัดจันทบุรี พ.ศ. 2566 - 2570. เรียกใช้เมื่อ 25 มีนาคม 2568 จาก https://www.chanthaburi.go.th/files/com_news_devpro/2022-12_b87deded14ae58a.pdf

สำนักงานเลขานุการการขับเคลื่อนแผนโรคไม่ติดต่อชาติ กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2560). แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อของประเทศไทย (พ.ศ. 2566 - 2570). เรียกใช้เมื่อ 15 มีนาคม 2568 จาก https://dmsic.moph.go.th/index/detail/9564.

อธิชา วุฒิรังษี. (2564). การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลของผู้สูงอายุ. วารสารสหศาสตร์, 21(1), 90-106.

อุไรวรรณ สาสังข์ และคณะ. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 15(1), 45-58.

World Health Organization. (2022). Noncommunicable diseases now “top killers globally” - UN health agency report.UN News. Retrieved April 21, 2025, from https://news.un.org/en/story/2022/09/1127211.

World Health Organization. (1986). Ottawa Charter for Health Promotion First International Conference on Health Promotion. Geneva: WHO. Retrieved April 23, 2025, from https://www.afro.who.int/publications/ottawa-charter-health-promotion-first-international-conference-health-promotion?utm_source=chatgpt.com.

Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis. (2nd ed.). New York: Harper & Row.