การยกระดับชุมชนปลอดขยะตามพุทธวิธีในการพัฒนาเมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในเขตเทศบาลนครขอนแก่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาชุมชนปลอดขยะในการพัฒนาเมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืน โดยใช้ชุมชนเป็นฐานในเขตเทศบาลนครขอนแก่น 2) พัฒนาการยกระดับชุมชนปลอดขยะตามพุทธวิธีในการพัฒนาเมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืน โดยใช้ชุมชนเป็นฐานในเขตเทศบาลนครขอนแก่น และ 3) ถ่ายทอดการยกระดับชุมชนปลอดขยะตามพุทธวิธีในการพัฒนาเมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืน โดยใช้ชุมชนเป็นฐานในเขตเทศบาลนครขอนแก่น เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากประชาชน 398 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีความตรงของเนื้อหาระหว่าง 0.80 - 1.00 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.875 และข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 30 คน ประกอบด้วย ผู้นำท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และประชาชน ในพื้นที่เขตเทศบาลนครขอนแก่น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้การทดลอง One Group Pretest-Posttest Design โดยใช้สถิติ t-test (Dependent Samples) และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) ประชาชนมีความพร้อมสูงในการพัฒนาชุมชนปลอดขยะ โดยร้อยละ 89.2 มีความรู้ด้านการจัดการขยะ ร้อยละ 91.5 เห็นด้วยกับแนวคิดชุมชนปลอดขยะ และร้อยละ 95.0 ยินดีมีส่วนร่วม 2) รูปแบบการยกระดับชุมชนตามพุทธวิธี ประกอบด้วย การประยุกต์หลักสาราณียธรรม 6 และอปริหานิยธรรม 7 บูรณาการกับหลักการ 3Rs และเทคโนโลยีสมัยใหม่ และ 3) ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า ค่าเฉลี่ยความคิดเห็นเพิ่มขึ้นจาก 3.85 เป็น 4.63 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ข้อเสนอแนะ คือ เสริมระบบจัดการขยะครบวงจร บูรณาการเทคโนโลยี สร้างผู้นำชุมชน และขยายเครือข่ายความร่วมมือ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2560). คู่มือชุมชนปลอดขยะ. กรุงเทพมหานคร: กองส่งเสริมและเผยแพร่ กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
เกศี จันทราประภาวัฒน์ และคณะ. (2566). พุทธบูรณาการส่งเสริมประสิทธิผลการจัดการขยะของเทศบาลนครลำปาง. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(1), 59-73.
ชัยณรงค์ ขาวเงิน. (2564). การจัดการปัญหาขยะโดยคนในชุมชนตามแนวพุทธจิตวิทยา. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 9(3), 1240-1250.
เชาวลิต อยู่เกิด และคณะ. (2564). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการแบบยั่งยืน: กรณีศึกษารูปแบบการจัดการขยะชุมชนตลาดสดแฮปปี้แลนด์ใหม่ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 4(2), 713-726.
พระรวีโรจน์ จนฺทปญฺโญ (ศิริโสดา). (2566). พระพุทธศาสนากับการแก้ไขปัญหาขยะในตำบลคลองใหม่ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เชิงพุทธบูรณาการ. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 6(11), 83-194.
พระศักดิ์ชัย จิรสีโล (วังแง่). (2564). พัฒนาจิตสำนึกในการจัดการขยะมูลฝอยของตำบลสันสลี อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาสังคม. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย). (2565). บทเรียนการจัดการขยะในเมืองขอนแก่น. เรียกใช้เมื่อ 22 ธันวาคม 2566 จาก http://sathai.org/?p=2738
ระพีพัฒน์ วงษ์ภักดี และคณะ. (2563). การบริหารจัดการขยะมูลฝอยของชุมชนบ้านสวัสดี ตำบลกลันทา อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารปัญญา, 27(1), 59-68.
รุ่งเรือง งาหอม และสุพรรณษา จิราภานุสรน์. (2559). การมีส่วนรวมของชุมชนในการจัดการขยะของชุมชนบุลำดวนใต้ อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ “ราชมงคลสุรินทร์วิชาการ ครั้งที่ 8” “วิจัยเพื่อประเทศไทย 4.0” (หน้า 107-113). สุรินทร์: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์.
ศิริวรรณ พันธุ์ยางน้อย และจตุรงค์ บุณยรัตนสุนทร. (2562). แนวทางการส่งเสริมชุมชนปลอดขยะบ้านหัวช้าง ตำบลยางน้อย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสังคมภิวัฒน์, 10(2), 76-85.
สันชัย พรมสิทธิ์. (2562). การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ขนาดใหญ่ กลาง เล็ก ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 9(1), 67-81.
อรชร ไกรจักร์ และคณะ. (2566). พัฒนาฐานข้อมูลในรูปแบบดิจิทัลเพื่อการจัดการสู่ชุมชมปลอดขยะวิถีพุทธภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์, 11(3), 1126-1142.
