โมเดลการแก้ไขความขัดแย้งด้านที่ดินอย่างยั่งยืนพื้นที่แถบเทือกเขาบรรทัด จังหวัดตรัง

Main Article Content

วิวัฒน์ ฤทธิมา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์ความขัดแย้งด้านที่ดิน และ 2) เสนอโมเดลการแก้ไขความขัดแย้งด้านที่ดินอย่างยั่งยืนพื้นที่แถบเทือกเขาบรรทัดจังหวัดตรัง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากข้อมูลเอกสารที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 216 คน ซึ่งประกอบด้วย นักวิชาการหรือปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 10 คน เจ้าหน้าที่ของรัฐและเจ้าหน้าที่ป่าไม้ จำนวน 40 คน ผู้นำท้องถิ่นและผู้นำท้องที่ จำนวน71 คน ตลอดจนประชาชนและผู้แทนจากองค์กรชุมชน จำนวน 88 คน การสัมภาษณ์ไม่เป็นทางการบุคคล
ที่เกี่ยวข้องกับปัญหาความขัดแย้งด้านที่ดิน การจัดประชุมแบบมีส่วนร่วม จำนวน 23 ครั้ง และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม ดำเนินการจำแนกจัดระบบข้อมูลและวิเคราะห์เชิงเนื้อหาสรุปเป็นภาพรวม ผลการศึกษาพบว่า 1) ความขัดแย้งด้านที่ดินพื้นที่แถบเทือกเขาบรรทัด จังหวัดตรังเป็นความขัดแย้งระหว่างภาครัฐกับภาคประชาชนและองค์กรชุมชนจากการโต้แย้งสิทธิ์ความเป็นพลเมืองของประชาชนและองค์กรชุมชนกับอำนาจรัฐตามกฎหมายของภาครัฐ การแก้ไขความขัดแย้งด้านที่ดินและการบริหารจัดการที่ดินอย่างยั่งยืนจะต้องก่อให้เกิดดุลยภาพ
แห่งการสมประโยชน์ของทั้ง 2 ฝ่าย พร้อมทั้งพัฒนาแนวทางแก้ไขที่นำไปปรับใช้ในระดับพื้นที่และเชิงนโยบาย และ 2) โมเดลที่เหมาะสมและก่อให้เกิดความยั่งยืนในการแก้ไขความขัดแย้งด้านที่ดินพื้นที่แถบเทือกเขาบรรทัด จังหวัดตรัง จะต้องดำเนินการจัดทำแนวเขตของที่ดินทำกินและอยู่อาศัยของประชาชนกับแนวเขตพื้นที่ป่าอนุรักษ์แบบมีส่วนร่วมโดยใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ กำหนดพื้นที่ผ่อนปรนพิเศษอย่างมีส่วนร่วม และรับรองเอกสารสิทธิ์ในที่ดินทำกินให้กับประชาชนในพื้นที่โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนจะนำไปสู่การจัดการและแก้ไขปัญหาได้อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฤทธิมา ว. (2025). โมเดลการแก้ไขความขัดแย้งด้านที่ดินอย่างยั่งยืนพื้นที่แถบเทือกเขาบรรทัด จังหวัดตรัง. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(11), 71–82. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/289853
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมป่าไม้. (2564). รายงานสถานการณ์การบุกรุกพื้นที่ป่าอนุรักษ์ในภาคใต้ตอนล่าง. กรุงเทพมหานคร: กรมป่าไม้.

ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์. (2563). การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้านที่ดินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: สถาบันพระปกเกล้า.

ประสาน เกื้อทาน. (2562). การบริหารจัดการที่ดินอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น. วารสารการบริหารท้องถิ่นไทย, 15(1), 33-47.

เพ็ญพรรณ จันทร์ทอง. (2565). การจัดการความขัดแย้งระหว่างรัฐกับชุมชนในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ภาคใต้ตอนล่าง. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ร่วมสมัย, 7(2), 45-60.

วิไลวรรณ สายทอง. (2564). สิทธิชุมชนกับการจัดการทรัพยากรที่ดิน: บทเรียนจากพื้นที่ภาคใต้. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 9(2), 88-102.

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2566). แนวทางการจัดการที่ดินและทรัพยากร ธรรมชาติอย่างยั่งยืนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.

Chung, K. H. & Megginson, L. C. (1981). Organizational Behavior: Developing Managerial Skills. New York: Harper & Row.

DuBrin, A. J. (1984). Foundations of organization behavior: An applied perspective. New Jersey: Prentice-Hall.

Forest Act. (1939). As announced by the Speaker of the House of Representatives. Bangkok: House of Representatives.

Land Reform Committee. (2011). Land: Problems, causes and guidelines for fair allocation. Bangkok: Land Reform Committee.

National Parks Act. (1961). Government Gazette. Bangkok: The Government Gazette.

Rittima, W. & Sareemasae, I. (2019). Policy Recommendation of Sustainable Arable Land Solutions in Forest conservation Area at Lower South 7 Provinces. Research report. Bangkok: National Research Council of Thailand.

Rittima, W. & Sareemasae, I. (2024). Arable Land Soluions in Forest Conservation Area at Lower South 7 Provinces. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(11), 879-892.

Rittima, W. (2016). Sustainable Land Conflicts Management in Banthat Mountain Range Trang Province Area. (Doctoral Dissertation). Chonburi: Burapha University.

Rittima, W. (2017). Land Conflicts of Banthat Mountain Range Trang Province. Journal of Southern Technology, 10(2), 147-156.

Rittima, W. et al. (2020). Sustainable of Arable land Management in Conservation forest at Banthat range Phatthalung Province area. Research report. Songkhla: Thaksin University.

The land code Act. (1954). Government Gazette. Bangkok: The Government Gazette.

Wildlife Preservation and Protection Act. (1960). Government Gazette. Bangkok: The Government Gazette.