องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มุ่งหมายเพื่อศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน วิธีการดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอนหลัก ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 การสังเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน โดยผู้วิจัยได้รวบรวมและศึกษาข้อมูลจากเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จำนวน 10 แหล่ง เพื่อนำมาสังเคราะห์และคัดเลือกเฉพาะองค์ประกอบที่ปรากฏซ้ำและมีค่าความถี่ตั้งแต่ร้อยละ 50 ขึ้นไป เพื่อกำหนดเป็นองค์ประกอบเบื้องต้น ขั้นตอนที่ 2 ผู้วิจัยสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ จำนวน 5 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และนำผลที่ได้มาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงและพัฒนาองค์ประกอบให้ครอบคลุมยิ่งขึ้น ขั้นตอนที่ 3 การประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน โดยผู้วิจัยนำองค์ประกอบที่ผ่านการสังเคราะห์และปรับปรุงไปให้ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ประเมินความเหมาะสม เพื่อยืนยังความถูกต้องและความครบถ้วนขององค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสังเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ข้อมูลที่รวบรวมได้ถูกวิเคราะห์ด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนที่ได้จากการสังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารและการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การมีวิสัยทัศน์ 2) การมีจินตนาการ 3) การมีความยืดหยุ่น 4) การมีความคิดสร้างสรรค์ และ 5) การทำงานเป็นทีม ผลการประเมินความเหมาะสมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า โดยภาพรวมองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนมีความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิตติกร ธรรมกิจวัฒน์. (2562). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาเอกชน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏ บุรีรัมย์, 11(2), 1-18.
จินตนา ดีดวงพันธ์. (2565). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 20(91), 74-87.
ชุติมา สีรอด. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 9(3), 105-120.
ฐาปนีย์ กาญจนสกุล. (2564). บทบาทภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในการส่งเสริมนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้. วารสารวิจัยและนวัตกรรมการศึกษา, 5(1), 120-134.
ธีระนันต์ โมธรรม. (2566). กลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำแบบยั่งยืนของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการบริหารและพัตนาการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ธีระพงษ์ นุ่นสะพาน. (2564). การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารในสถานศึกษาที่ได้รับรางวัลพระราชทาน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 17(1), 3-16.
บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
พิมพ์ศนิตา จึงสุทธิวงษ์. (2563). โปรแกรมการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักวิชาการศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
วรัญญา ยินดี. (2565). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคนิวนอร์มัล. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 5(4), 245-259.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
อภิวัฒน์ เลิศสงคราม. (2567). การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหาร. วารสาร มจร.หริภุญชัยปริทรรศน์, 8(2), 265-280.
อรรถชัย แนวเงินดี. (2564). รูปแบบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ในศตวรรษที่ 21. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร วิทยาเขตอีสาน, 2(1), 13-21.
Hirak, R. et al. (2012). Linking leader inclusiveness to work unit performance: The importanceof psychological safety and learning from failures. The Leadership Quarterly, 23(1), 107-117.
Johnson, D. W. & Johnson, R. T. (2005). Joining together: Group theory and group skills. (9th ed.). Boston, MA: Allyn & Bacon.
McLeod, S. & Dulsky, S. (2021). Resilience, reorientation, and reinvention: School leadershipduring the early months of the COVID-19 pandemic. Frontiers in Education, 6. https://doi.org/10.3389/feduc.2021.637075.
Northouse, P. G. (2019). Leadership: Theory and practice. (8th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publication.
Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice. (9th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publication.
Puccio, G. J. et al. (2011). Creative Leadership: Skills that Drive change. (2nd ed.). ThousandOaks, CA: Sage Publications.
Ritter, S. M. & Mostert, N. (2022). Creativity and leadership in education: How creativeleadership fosters innovation. Journal of Creative Behavior, 56(3), 745-760.
Ubben, G. C. et al. (2010). The principal: Creative leadership For excellence in schools. (6th ed.). Boston, MA: Allyn and Bacon.
Vygotsky, L. S. (2004). Imagination and creativity in childhood. Journal of Russian and East European Psychology, 42(1), 7-97.
Zacko-Smith, J. D. (2010). Creative Leadership: Welcome to the 21st Century. Academic Exchange Quarterly, 14(4), 8-9.
Zhou, J. & George, J. M. . (2001). When job dissatisfaction leads to creative: Encouraging theexpression of voice. Academy of Management Journal, 44(4), 682-696.