การพัฒนาตัวแบบเชิงปัจจัยของการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์ตัวแบบเชิงปัจจัยที่สำคัญที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของไทย และ 2) พัฒนาและเสนอแนะตัวแบบเชิงปัจจัยสำหรับการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของไทย การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) จำนวน 25 คน ซึ่งเป็นผู้ที่มีศักยภาพและความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านจากการเป็นตัวแทนในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมประเภทศิลปะการแสดงประจำถิ่นใน 5 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ ตรัง อยุธยา และอุบลราชธานี เครื่องมือการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interviews) และการสนทนากลุ่มย่อย (Focus Group Discussions) การวิเคราะห์ข้อมูลแบบพรรณนา (Descriptive Writing) และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงลึก (In-depth Content Analysis) ผลการศึกษาพบว่า ตัวแบบเชิงปัจจัยสำคัญ ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของไทย 1) ผู้นำ (Leadership) 2) การตระหนัก (Awareness) 3) การมีส่วนร่วม (Participation) 4) ความไว้เนื้อเชื่อใจ (Trust) 5) การประสานและความร่วมมือ (Coordination and Cooperation) และ 6) การสนับสนุนของรัฐ (Support of government) ปัจจัยทั้ง 6 ประการนี้ มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนและนำไปสู่การพัฒนาในด้าน การอนุรักษ์และสืบสาน มรดกทางวัฒนธรรม การสร้างสรรค์เศรษฐกิจในชุมชน, และการสร้างความเข้มแข็งในชุมชน ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมและสร้างความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ ภายใต้การสนับสนุนการดำเนินงานของรัฐ ข้อเสนอแนะ คือ ควรจัดทำหลักสูตรฝึกอบรมเฉพาะทาง การสร้างแพลตฟอร์มการมีส่วนร่วมทางดิจิทัล” (Digital Participation Platform) ของชุมชนและ “บูรณาการข้อมูลทางวัฒนธรรม” (Integration of Cultural Data) ระหว่างหน่วยงานและชุมชน