รูปแบบกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ทางการเงิน ของเยาวชนมุสลิมในจังหวัดปัตตานี
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความฉลาดรู้ทางการเงินเป็นทักษะที่จำเป็นสำหรับเยาวชนในศตวรรษที่ 21 โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้ของประเทศไทยที่มีบริบทสังคมและศาสนาอิสลามเป็นแกนกลางของการดำเนินชีวิต การบูรณาการหลักศาสนาอิสลามและการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชนจึงเป็นแนวทางสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างพฤติกรรมทางการเงินที่ดีในเยาวชน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาและทดลองรูปแบบกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานที่บูรณาการหลักศาสนาอิสลามในการส่งเสริมความฉลาดรู้ทางการเงินของเยาวชนมุสลิม และ 2) เพื่อประเมิน
ผลการพัฒนาความฉลาดรู้ทางการเงินในกลุ่มเยาวชนมุสลิม ผ่านการใช้กิจกรรมการเรียนรู้เฉพาะทาง การวิจัยใช้การวิเคราะห์ออกแบบและพัฒนากิจกรรม ทดลอง และประเมินผลกับเยาวชนมุสลิม จำนวนกลุ่มทดลองที่มีระดับความฉลาดรู้ทางการเงินต่ำ 31 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบประเมินความฉลาดรู้ทางการเงิน แบบประเมินความเหมาะสมของกิจกรรม และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานที่พัฒนาขึ้นและบูรณาการหลักศาสนาอิสลาม จำนวน 6 กิจกรรม ได้แก่ กิจกรรมเส้นทางเงินในชุมชน บันทึกฉันวันละบาท เงินยืมกับหนี้บุญ รู้สิทธิก่อนเสียเงิน แชร์ลูกโซ่สินเชื่อเถื่อน และกิจกรรมจากห้องเรียนสู่ตลาดนัดสายบุรี ส่งผลให้คะแนนความรู้ทางการเงินของเยาวชนเพิ่มขึ้น 2) เยาวชนมุสลิมมีความตระหนักรู้เรื่องการวางแผนการเงินและการออมตามหลักศาสนามากขึ้น ครอบครัวและผู้นำศาสนาให้การสนับสนุนและมีส่วนร่วมในการเรียนรู้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
มุทิตา ย่องไทยสง และอชิระ อุตมาน. (2567). การพัฒนาความฉลาดรู้ทางการเงินโดยใช้แนวคิดปรากฏการณ์เป็นฐานของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 11(3), 38-53
เมธาวี ขติยะสุนทร. (2555). วิเคราะห์เนื้อหาเกี่ยวกับสถานการณ์ภาคใต้ที่รายงานในข่าวหน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์รายวันประชานิยมของไทย. ใน สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสื่อสารศึกษา. มหาวิทยาลัย เชียงใหม่.
สถาบันคีนันแห่งเอเชีย. (2558). โครงการ “คนไทยก้าวไกล ใส่ใจการเงิน” 2558. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิซิตี้.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). แนวทางการพัฒนาความฉลาดรู้ทางการเงินในสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
อับดุลเลาะ เจ๊ะหลง. (2563). การพัฒนาความฉลาดรู้ทางการเงินของเยาวชนมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารวิชาการศาสนาและสังคม, 12(2), 101-115.
Abdullah, M. A. & Anderson, A. (2015). Islamic financial literacy among bankers in Kuala Lumpur. Journal of Emerging Economies and Islamic Research, 3(2), 1-16.
Borg, W. R. & Gall, M. D. (1983). Educational Research: An Introduction. (4th ed.). New York: Longman.
Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. New Jersey: Prentice Hall.
Laeheem, K. (2018). Problems in promoting Islamic ethics in adherence to the faith among Thai Muslim youths of Ban Kha Ling, Pattani province. Kasetsart Journal of Social Sciences, 39(3), 526-533.
Lusardi, A. (2019). Financial literacy and the need for financial education: Evidence and implications. Swiss Journal of Economics and Statistics, 155(1), 1-8.
Marzuki, A. et al. (2019). Islamic banking and finance: Current state of research. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 12(1), 1-29.
Netemeyer, R. G. et al. (2018). How am I doing? Perceived financial well-being, its potential antecedents, and its relation to overall well-being. Journal of Consumer Research, 45(1), 68-89.
OECD. (2021). G20/OECD report on financial consumer protection and financial inclusion in the context of COVID-19. Retrieved January 15, 2025, from https://doi.org/10.1787/9add0870-en
Sazana A. R. et al. (2018). Financial Literacy and Savings Behavior among Malaysian Youths: The Role of Financial Socialization Agents. Asian Journal of Economic Modelling, 6(3), 273-281.
Sohail, M. (2018). Islamic financial literacy: A conceptual framework. International Journal of Economics, Management and Accounting, 26(1), 207-224.
Umar, A. & Badri, M. (2020). Integrating Islamic Principles in Financial Literacy Education: A Framework for Muslim Youth. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 13(4), 697-712.
