การตรวจสอบมาตรวัดการวิจัยการศึกษาภัยพิบัติในสถาบันอุดมศึกษาพื้นที่ อ่าวเป่ยปู่ไหว่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปริมาณนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อบูรณาการแนวคิดอัตลักษณ์ทางสังคม อัตลักษณ์ภูมิภาค การรับรู้ความเสี่ยง และความเชื่อในความสามารถของตนเอง เพื่อสร้างกรอบการวิเคราะห์สำหรับการศึกษาภัยพิบัติของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในพื้นที่อ่าวเป่ยปู่ไหว่ และพัฒนาเครื่องมือมาตรวัดที่มีคุณภาพ พื้นที่อ่าวเป่ยปู่ไหว่เป็นพื้นที่ชายฝั่งที่มีความเสี่ยงสูงจากพายุไต้ฝุ่นและน้ำท่วม การศึกษาภัยพิบัติในสถาบันอุดมศึกษาจึงมีความสำคัญต่อการเสริมสร้างความยืดหยุ่นของสังคม การวิจัยใช้วิธีสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ และกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามหลักการวิเคราะห์เชิงสถิติ เก็บข้อมูลจากนักศึกษาสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ 4 แห่งในพื้นที่อ่าวเป่ยปู่ไหว่ จำนวน 811 คน ด้วยแบบสอบถามออนไลน์ โดยมีอัตราการตอบกลับที่ใช้ได้ร้อยละ 95.4 เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย มาตรวัด 4 ชุด ได้แก่ อัตลักษณ์ภูมิภาค การรับรู้ความเสี่ยง ความเชื่อในความสามารถของตนเอง และการศึกษาภัยพิบัติ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์รายการ การวิเคราะห์ความเชื่อมั่น การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (EFA) และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) ผลการวิจัยพบว่า มาตรวัดทั้ง 4 ชุดมีความสอดคล้องภายในอยู่ในระดับดี ค่า Cronbach’s α อยู่ระหว่าง 0.790 - 0.918 การวิเคราะห์ EFA แสดงโครงสร้างองค์ประกอบที่ชัดเจนและสอดคล้องกับกรอบแนวคิด โดยมีค่า KMO สูงกว่า 0.90 และอธิบายความแปรปรวนสะสมร้อยละ 56.4 - 58.0 ขณะที่การวิเคราะห์ CFA แสดงดัชนีความสอดคล้องของแบบจำลองอยู่ในเกณฑ์ที่ดี การวิจัยนี้จึงให้เครื่องมือวัดที่มีคุณภาพสำหรับศึกษากลไกทางจิตสังคมของการศึกษาภัยพิบัติ และสนับสนุนการพัฒนาและประเมินการศึกษาภัยพิบัติในบริบทท้องถิ่นของพื้นที่อ่าวเป่ยปู่ไหว่และภูมิภาคที่คล้ายคลึงกัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215.
Hernández, B. et al. (2007). Place attachment and place identity in natives and non-natives. Journal of Environmental Psychology, 27(4), 310-319.
Johnson, V. et al. (2014). Implementing disaster preparedness education in schools: A multi-level evaluation of a nationwide program. International Journal of Disaster Risk Reduction, 9, 107-123. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2014.05.002.
Nunnally, J. C. & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory. (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
Proshansky, H. M. et al. (1983). Place-identity: Physical world socialization of the self. Journal of Environmental Psychology, 3(1), 57-83.
Ronan, K. R. & Johnston, D. M. (2019). Disaster risk reduction, education, and resilience. In Oxford Research Encyclopedia of Natural Hazard Science. Oxford: Oxford University Press.
Schwarzer, R. & Jerusalem, M. (1995). Generalized Self-Efficacy Scale. In Weinman, J. et al. (Eds.), Measures in health psychology: A user’s portfolio (pp. 35 - 37). Windsor: NFER-Nelson.
Shaw, R. (2011). Disaster education. Bingley, United Kingdom: Emerald Group Publishing.
Shaw, R. et al. (2007). Disaster education: An introduction. In Shaw, R. et al. (Eds.). In Disaster education (pp. 1 - 22). Bingley: Emerald Group Publishing.
Slovic, P. (1987). Perception of risk. Science, 236(4799), 280-285.
United Nations Office for Disaster Risk Reduction. (2015). Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015 - 2030. Geneva: United Nations Office for Disaster Risk Reduction.
Wang, X. (2022). Environmental risk perception and coping behaviors of urban residents in China. Shanghai: Shanghai Academy of Social Sciences Press.
Williams, D. R. & Vaske, J. J. (2003). The measurement of place attachment: Validity and generalizability of a psychometric approach. Forest Science, 49(6), 830-840.
