การวิจัยผลกระทบของบุคลิกภาพเชิงรุกต่อเจตนาการเป็นผู้ประกอบการของนักศึกษามหาวิทยาลัย: การศึกษาเชิงประจักษ์บนพื้นฐานทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน
Main Article Content
บทคัดย่อ
กิจกรรมการเป็นผู้ประกอบการเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมสมัยใหม่ โดยมีบทบาทสำคัญในการสร้างโอกาสการจ้างงานและการพัฒนาทุนมนุษย์ท่ามกลางบริบทการแข่งขันของตลาด แรงงานในปัจจุบัน งานวิจัยนี้อ้างอิงทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน (Theory of Planned Behavior: TPB) เพื่อศึกษากลไกอิทธิพลของบุคลิกภาพเชิงรุกต่อเจตนาการเป็นผู้ประกอบการ โดยเก็บข้อมูลเชิงประจักษ์จากนักศึกษาปริญญาตรี จำนวน 1,029 คน จากมหาวิทยาลัย 5 แห่ง ในมณฑลเหอเป่ย สาธารณรัฐประชาชนจีน และใช้การวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง (Structural Equation Modeling: SEM) เพื่อทดสอบสมมติฐานเชิงสถิติอย่างเป็นระบบ ผลการวิจัยพบว่า บุคลิกภาพเชิงรุกมีอิทธิพลเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ต่อความสามารถในการรับรู้ตนเองด้านการเป็นผู้ประกอบการ ทัศนคติต่อการเป็นผู้ประกอบการ บรรทัดฐานของสังคม และการรับรู้การควบคุมพฤติกรรม และตัวแปรทางจิตวิทยาทั้งสี่มีอิทธิพลเชิงบวกต่อเจตนาการเป็นผู้ประกอบการของนักศึกษา โดยตัวแปรทั้งหมดทำหน้าที่เป็นตัวแปรส่งผ่านบางส่วนระหว่างบุคลิกภาพเชิงรุกและเจตนาการเป็นผู้ประกอบการ ซึ่งการรับรู้การควบคุมพฤติกรรมมีอิทธิพลทางอ้อมสูงสุด คิดเป็นร้อยละ 13.03 ของอิทธิพลรวม นอกจากนี้ พื้นฐานครอบครัวผู้ประกอบการยังมีบทบาทเป็นตัวแปรปรับเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยยืนยันความเหมาะสมของทฤษฎีพฤติกรรมตามแผนในบริบทของนักศึกษามหาวิทยาลัยในประเทศจีน และขยายกรอบแนวคิดดังกล่าวโดยบูรณาการบุคลิกภาพเชิงรุกในฐานะปัจจัยลักษณะบุคคลที่มีบทบาทสำคัญต่อการก่อตัวของเจตนาการเป็นผู้ประกอบการ ทั้งนี้ ผลการศึกษายังให้แนวทางเชิงปฏิบัติแก่สถาบันอุดมศึกษาและผู้กำหนดนโยบายในการส่งเสริมการพัฒนาผู้ประกอบการรุ่นใหม่ในอนาคตอย่างเป็นระบบยิ่งขึ้นอย่างชัดเจน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
Ajzen, I. & Fishbein, M. (2000). Attitudes and the attitude-behavior relation: Reasoned and automatic processes. European Review of Social Psychology, 11(1), 1-33.
Bateman, T. S. & Crant, J. M. (1993). The proactive component of organizational behavior: A measure and correlates. Journal of Organizational Behavior, 14(2), 103-118.
Krueger, N. F et al. (2000). Competing models of entrepreneurial intentions. Journal of Business Venturing, 15(6),411-432.
Li, C. & Wu, J. (2020). Entrepreneurial intention among Chinese college students: The role of motivation and environment. Journal of Entrepreneurship Education, 23(4), 1-12.
Li, X. & Wang, Y. (2022). Influence of employment pressure on career decision-making of Chinese college students after COVID-19. Frontiers in Psychology, 13, 972345. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.972345.
Liñán, F. & Chen, Y. W. (2009). Development and cross-cultural application of a specific instrument to measure entrepreneurial intentions. Entrepreneurship Theory and Practice, 33(3), 593-617.
Romer, P. M. (1990). Endogenous technological change. Journal of Political Economy, 98(5), 71-102.
Wilson, F. et al. (2007). Gender, entrepreneurial self-efficacy, and entrepreneurial career intentions: Implications for entrepreneurship education. Entrepreneurship Theory and Practice, 31(3), 387-406.
Zhao, H. et al. (2005). The mediating role of self-efficacy in the development of entrepreneurial intentions. Journal of Applied Psychology, 90(6), 1265-1272.