การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ตามแนวคิดการจัดการความรู้แบบการเรียนรู้เชิงรุก คู่ภูมิปัญญาท้องถิ่น สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

Main Article Content

สุดารัตน์ ขวัญแก้ว
ฉัตรชัย แก้วดี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 4 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบและแนวทางการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ตามแนวคิดการจัดการความรู้แบบการเรียนเชิงรุกคู่ภูมิปัญญาท้องถิ่นสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ตามแนวคิดดังกล่าว 3) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะที่เกี่ยวข้องระหว่างนักเรียนกลุ่มทดลองกับนักเรียนกลุ่มควบคุม และ 4) เพื่อประเมินความพึงพอใจของนักเรียนและครูผู้สอนที่มีต่อรูปแบบ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนชะอวดวิทยาคาร ภาคเรียนที่ 2/2567 จำนวน 60 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและควบคุมกลุ่มละ 30 คน เครื่องมือวิจัยมีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ตั้งแต่ 0.50 ขึ้นไป ได้แก่
1) แผนการจัดการเรียนรู้ SECI-Active 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ 3) แบบประเมินทักษะ และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า E1/E2 t-test for Independent Samples และ ANCOVA ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบรูปแบบมี 5 ส่วน ได้แก่ แนวคิดการเรียนเชิงรุก การจัดการความรู้ (SECI) ภูมิปัญญาท้องถิ่น ทฤษฎีการสร้างความรู้ และทฤษฎีระบบ 2) รูปแบบมีประสิทธิภาพ 84.50/83.25 สูงกว่าเกณฑ์ 3) ผล ANCOVA พบว่า กลุ่มทดลองมีผลสัมฤทธิ์หลังเรียนสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 (F = 98.84, p<.001) มีขนาดอิทธิพลสูงมาก (d = 2.61) และมีคะแนนทักษะทั้งสามด้านสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 และ 4) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด (equation  = 4.68, S.D. = 0.46) ชี้ให้เห็นว่ากิจกรรมเน้นปฏิบัติจริงและภูมิปัญญาท้องถิ่นช่วยให้บทเรียนน่าสนใจ องค์ความรู้ใหม่ช่วยพัฒนาทุนทางปัญญาและวัฒนธรรมจริยธรรมได้อย่างกลมกลืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ขวัญแก้ว ส., & แก้วดี ฉ. (2026). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ตามแนวคิดการจัดการความรู้แบบการเรียนรู้เชิงรุก คู่ภูมิปัญญาท้องถิ่น สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(1), 239–252. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/290743
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

คณัสนันท์ ประเสริฐสังข์ และคณะ. (2564). รูปแบบการเรียนการสอนโดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 27(2), 114-126.

เบญจรัตน์ เปรมปรีสุข และอุบลวรรณ ส่งเสริม. (2567). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้แนวคิดการคิดเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมความสามารถในการสร้างนวัตกรรมและความเป็นนวัตกรของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารวิจัยและนวัตกรรมการอาชีวศึกษา, 8(4), 1-13.

พิมพ์ปวีณ์ สุวรรณโณ และคณะ. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดคอนสตรัคติวิสต์ร่วมกับการจัดการความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมความสามารถในการสร้างองค์ความรู้ของนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 14(3), 220-231.

โรงเรียนชะอวดวิทยาคาร. (2566). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR) ประจำปีการศึกษา 2566. เรียกใช้เมื่อ 15 กรกฎาคม 2566 จาก https://www.chauatwit.ac.th/pdf/2566_sar.pdf

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.

Ausubel, D. P. (1968). Educational psychology: A cognitive view. New York: Holt, Rinehart and Winston.

Bennett, N. & Lemoine, G. J. (2014). What VUCA Really Means for You. Harvard Business Review, 92(1), 27-31.

Bonwell, C. C. & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). Washington: The George Washington University.

Kurniawati, L. A. & Malasari, S. (2022). Local wisdom in designing ESP for community-based tourism practitioners: A study of needs analysis. SAGA: Journal of English Language Teaching and

Applied Linguistics, 3(2), 147-162.

Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. New York: Oxford University Press.

Susilowati, S. M. E. & Sari, D. A. P. (2020). The role of local wisdom in developing students’ moral values through place-based education. Universal Journal of Educational Research, 8(11), 6214-6222 .

Theobald, E. J. et al. (2020). Active learning narrows achievement gaps for underrepresented students in science, technology, engineering, and math. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(12), 6476-6483.

Wagiran, W. et al. (2023). Integrating local wisdom into project-based learning to enhance students’ 21st-century competencies. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 11(2), 241-257.