การศึกษาและพัฒนาโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมคุณภาพในสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพโดยใช้เทคนิควิจัยผสมผสานวิธีการ

Main Article Content

ปาริชาต คุณาธรรมรักษ์
ธีระภาพ เพชรมาลัยกุล
กิตติคุณ รุ่งเรือง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาโมเดลความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมคุณภาพในสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพ และ 2) ตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนของ โมเดลความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ เป็นงานวิจัยแบบผสมผสานวิธีการ แบ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณนา เพื่อระบุวัฒนธรรมคุณภาพ องค์ประกอบและปัจจัยที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมคุณภาพ และการวิจัยเชิงปริมาณ เพื่อหาความสัมพันธ์ของตัวแปรในโมเดลความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ บุคลากรสายวิชาการและบุคลากรสายสนับสนุนในสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพ จำนวน 373 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง (SEM) ผลการวิจัยพบว่า 1) การวิเคราะห์โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมคุณภาพในสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพ ตัวแปรแฝงที่มีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อวัฒนธรรมคุณภาพ ได้แก่ การมีส่วนร่วมผูกพันและค่านิยมที่ฝังรากลึก โดยการมีส่วนร่วมผูกพันทำหน้าที่เป็นตัวแปรส่งผ่านที่สำคัญระหว่างผู้นำที่มุ่งเน้นคุณภาพกับวัฒนธรรมคุณภาพ และ 2) โมเดลที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์และให้ข้อค้นพบว่า ผู้นำที่มุ่งเน้นคุณภาพเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญในการขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมผูกพัน โดยมีค่านิยมและความเชื่อที่ฝังรากลึกเป็นรากฐานและเป็นผลลัพธ์ที่ถูกเสริมแรงอย่างต่อเนื่อง องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์เพื่อเป็นแนวทางในการวางนโยบาย ส่งเสริม และพัฒนาวัฒนธรรมคุณภาพในสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพให้ยั่งยืนต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คุณาธรรมรักษ์ ป., เพชรมาลัยกุล ธ., & รุ่งเรือง ก. (2026). การศึกษาและพัฒนาโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อวัฒนธรรมคุณภาพในสถาบันการศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพโดยใช้เทคนิควิจัยผสมผสานวิธีการ. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(1), 45–58. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/290955
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Bendermacher, G. W. G. (2017). Unravelling quality culture in higher education: A realist review. Higher education, 73(1), 39-60.

Bendermacher, G. W. G. et al. (2019). Unravelling quality culture in higher education: A realist review. Higher Education, 78(6), 1049-1072.

_______________. (2021). Advancing quality culture in health professions education: experiences and perspectives of educational leaders. Advances in health sciences education: theory and practice, 26(2), 467-487.

Do, T. D. & Dang, H. T. T. (2021). Factors affecting quality culture: A case study of public universities in Ho Chi Minh City. Academy of Strategic Management Journal, 20(1), 1-11.

Ehlers, U. D. (2009). Understanding quality culture. Quality Assurance in Education, 17(4), 343-363.

Hair, J. F. et al. (2010). Multivariate data analysis. (7th ed.). New Jersey: Pearson Education.

Harvey, L. E. E. & Stensaker, B. (2008). Quality Culture: understandings, boundaries, and linkages. European Journal of Education, 43(4), 427-442.

Hildesheim, C. & Sonntag, K. (2020). The Quality Culture Inventory: a comprehensive approach towards measuring quality culture in higher education. Studies in Higher Education, 45(4), 892-908.

Ho, S. K. M. (2010). Integrated lean TQM model for global sustainability and competitiveness. The TQM Journal, 22(2), 143-158.

Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. (4th ed.). New York: Guilford Press.

Sattler, S. & Sonntag, K. (2018). Quality culture in higher education: From theory to practice. Quality in Higher Education, 24(2), 138-155.

Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership. (4th ed.). San Francisco: Jossey-Bass.

Sun, H. (2011). A systems research on quality management under the MBNQA framework. Total Quality Management & Business Excellence, 22(11), 1195-1211.

Verschueren, J. et al. (2023). Quality culture in higher education: A systematic literature review. Higher Education Research & Development, 42(4), 856-869.

Yong Xiang, J. et al. (2010). An empirical investigation of the China Quality Award causal model. Asian Journal on Quality, 11(1), 49-68.