การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวัดความฉลาดทางดิจิทัลและรูปแบบความสัมพันธ์ เชิงสาเหตุของพฤติกรรมการปรับตัวในชีวิตดิจิทัลของนักเรียนมัธยมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ตรวจสอบคุณภาพแบบวัดและโมเดลการวัดตัวแปร และ 2) สร้างรูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของพฤติกรรมการปรับตัวในชีวิตดิจิทัลของกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 4 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเพชรบูรณ์ จำนวน 400 คน โดยใช้การสุ่มแบบสองขั้นตอน เก็บข้อมูลด้วยแบบวัดมาตราส่วนประมาณค่า 6 ระดับเพื่อวัดความฉลาดทางดิจิทัล และพฤติกรรมการปรับตัวในชีวิตดิจิทัล ซึ่งแบบวัดฉบับทดลองใช้มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาด้วย IOC เท่ากับ 0.67 ถึง 1.00 และค่าสหสัมพันธ์ระหว่างข้อกับคะแนนรวมอยู่ระหว่าง 0.40 ถึง 0.86 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และสมการโครงสร้าง ผลวิจัยพบว่า 1) ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบ สามารถยืนยันว่าโมเดลการวัดของตัวแปรมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยแบบวัดความฉลาดทางดิจิทัลมี 29 ข้อ มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาคเท่ากับ 0.97 และค่าน้ำหนักองค์ประกอบอยู่ระหว่าง 0.31 ถึง 0.85 และแบบวัดพฤติกรรมการปรับตัวในชีวิตดิจิทัลมี 19 ข้อ มีสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาคเท่ากับ 0.93 และค่าน้ำหนักองค์ประกอบอยู่ระหว่าง 0.59 ถึง 0.78 และ 2) ปัจจัยความฉลาดทางดิจิทัลมีขนาดอิทธิพลเท่ากับ 0.77 ต่อพฤติกรรมการปรับตัวในชีวิตดิจิทัล และสามารถทำนายได้ถึงร้อยละ 67.00 ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าความฉลาดทางดิจิทัลเป็นฐานรากสำคัญในการส่งเสริมทักษะการปรับตัวในชีวิตดิจิทัลของนักเรียน ดังนั้น สถานศึกษาและหน่วยงานทางการศึกษาควรนำรูปแบบการวัดนี้ไปประยุกต์ใช้ในการประเมินและจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรดิจิทัล เพื่อยกระดับศักยภาพของนักเรียนสามารถใช้ชีวิตในสังคมดิจิทัลได้อย่างสร้างสรรค์และปลอดภัยในระยะยาว
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2564). รายงานประจำปีกรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2564. กรุงเทพมหานคร: ละม่อม.
กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. (2559). แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร.
ชวนีย์ พงศาพิชณ์. (2552). ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมเผชิญปัญหาและความสุขในชีวิตของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. วารสารวิชาการศิลปะศาสตร์ประยุกต์, 2(1), 21-27.
ณัชชารีย์ ธนัสจิรพัฒน์ และจิระสุข สุขสวัสดิ์. (2564). ผลการใช้ชุดกิจกรรมแนะแนวเพื่อพัฒนาความฉลาด ทางดิจิทัลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนเทศบาลเขาท่าพระ จังหวัดชัยนาท. วารสารวิชาการศิลปะศาสตร์ประยุกต์, 14(1), 1-10.
ธีรวัฒน์ รูปเหลี่ยม. (2560). การพัฒนาโปรแกรมเพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางดิจิทัลของนักเรียนระดับประถมศึกษา. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่อสารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
บุษบา สุธีธร. (2564). ผลกระทบของสื่อสังคมที่มีต่อวัยรุ่น. วารสารการประชาสัมพันธ์และการโฆษณา, 14(1), 34-48.
สรานนท์ อินทนนท์. (2563). ความฉลาดทางดิจิทัล (DQ Digital Intelligence). (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิส่งเสริมสื่อเด็กและเยวชน (สสย.).
สำนักงานกองทุนสนับสนุนและเสริมสร้างสุขภาพ (สสส.) และมูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย. (2560). แบบวัดความฉลาดทางดิจิทัล 8 ทักษะ ภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพครู ศึกษานิเทศก์ และแกนนำ เด็กและเยาวชนในการใช้สื่อดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการ สร้างเสริมสุขภาพ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2563). สรุปผลที่สำคัญ การใช้ไอซีทีของเด็กและเยาวชน พ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
อมราพร สุรการ. (2555). การศึกษาองค์ประกอบและตัวแปรเชิงสาเหตุของการปรับตัวของนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฏีบัณฑิต สาขาการวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อังศินันท์ อินทรกำแหง. (2551). การสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวกับความเครียดและการเผชิญความเครียดของคนไทย. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 14(1), 135-150.
Baker, R. W. & Siryk, B. (1984). Measuring adjustment to college. Journal of Counseling Psychology, 31(2), 179-189.
Farmer, L. S. & Safer, M. A. (2010). Asking “who,” “where,” and “when” improves the accuracy of eyewitness identifications from photo arrays. Journal of Applied Social Psychology, 40(11), 2825-2841.
Hair, J. F. et al. (2010). Multivariate data analysis: A global perspective. (7th ed.). Upper Saddle River. New Jersey: Perason Education.
Hamilton, V. & David, M. (1977). Human stress and cognition. New York: John Wiler&Sons Ltd.
Lazarus, R. S. (1969). Patterns of adjustment and human effectiveness. New York: McGraw-Hill.
Wolfers, L. & Utz, S. (2022). Social media use, stress, and coping. Current Opinion in Psychology, 45, 101305. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101305.
