การบริหารจัดการสหกรณ์บริการเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ของประชาชนอย่างยั่งยืน

Main Article Content

ธรรมรัตน์ อรุณสินประเสริฐ
สุดารัตน์ สุดสมบูรณ์
ฐิติมา โห้ลำยอง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาท ศักยภาพ ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการส่งเสริมการบริหารจัดการสหกรณ์บริการในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน โดยอาศัยการวิเคราะห์แนวคิดที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ แนวคิดสหกรณ์และหลักการสหกรณ์สากล แนวคิดการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ แนวคิดธรรมาภิบาล และแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน เพื่ออธิบายความสำคัญของการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพต่อความเข้มแข็งของสหกรณ์และชุมชน ผลการวิเคราะห์พบว่า สหกรณ์บริการเป็นกลไกสำคัญของเศรษฐกิจฐานรากที่สามารถยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกในหลายมิติ ทั้งด้านสังคมที่ส่งเสริมความร่วมมือและการจัดสวัสดิการ ด้านเศรษฐกิจที่สนับสนุนการออม การเข้าถึงแหล่งทุน และการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ด้านการเมืองที่เชื่อมโยงนโยบายรัฐสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ และด้านเทคโนโลยีที่ควรได้รับการพัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน อย่างไรก็ตาม สหกรณ์บริการยังเผชิญปัญหาสำคัญ ได้แก่ ข้อจำกัดด้านธรรมาภิบาลและศักยภาพของคณะกรรมการ การขาดความเป็นมืออาชีพของฝ่ายจัดการ การมีส่วนร่วมของสมาชิกที่ยังไม่เข้มแข็ง ภาพลักษณ์องค์กรที่ได้รับผลกระทบจากกรณีทุจริต ตลอดจนข้อจำกัดด้านกฎหมาย การแข่งขันจากภาคเอกชน และการสนับสนุนจากภาครัฐที่ยังไม่เพียงพอ ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลต่อความมั่นคงและความยั่งยืนของสหกรณ์ในระยะยาว ดังนั้น แนวทางสำคัญ คือ การยกระดับระบบบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาล การพัฒนาศักยภาพบุคลากรและผู้นำองค์กร การส่งเสริมความรู้และการมีส่วนร่วมของสมาชิก การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และการสนับสนุนเชิงนโยบายอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สหกรณ์บริการสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืนในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อรุณสินประเสริฐ ธ., สุดสมบูรณ์ ส., & โห้ลำยอง ฐ. (2026). การบริหารจัดการสหกรณ์บริการเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต ของประชาชนอย่างยั่งยืน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(3), 34–46. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/292176
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2568). เชิดชู 7 สหกรณ์ “สหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2568”. เรียกใช้เมื่อ 4 มีนาคม 2569 จาก https://www.moac.go.th/news-preview-471291791620

คณะกรรมการพัฒนาการสหกรณ์แห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาการสหกรณ์ ฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพมหานคร: กลุ่มนโยบายและยุทธศาสตร์ กองแผนงาน กรมส่งเสริมสหกรณ์.

จิราธิวัฒน์ ศุภรัตนเสรี. (2560). ความพร้อมในการจัดตั้งสหกรณ์บริการประชาชน ของเทศบาลเมืองแสนสุข จังหวัดชลบุรี. วารสารการเมือง การบริหาร และกฎหมาย, 9(2), 431-467.

ชล บุนนาค. (2563). Effective governance: แนวคิดเกี่ยวกับหลักการบริหารจัดการเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. เรียกใช้เมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.sdgmove.com/2019/09/30/effective-governance/amp/?utm_source=chatgpt.com

ธานี ก่อบุญ. (2566). รูปแบบการพัฒนาบุคลากรของสหกรณ์ออมทรัพย์. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(12), 281-292.

พรเพ็ญ ขลิบนิล. (2569). การบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ New Public Management (NEW PM). เรียกใช้เมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://clinictech.ops.go.th/online/cmo/site_blog_show.asp?id=444&utm_source=chatgpt.com

มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. (2569). SDGs คืออะไร. เรียกใช้เมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://sdg.msu.ac.th/asdg-th.php?c=isdgth&utm_source=chatgpt.com

ศิริลักษณ์ นามวงศ์ และประเสริฐ จรรยาสุภาพ. (2560). บทบาทของสหกรณ์ไทย ในยุคเศรษฐกิจใหม่. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, 10(2), 143-183.

ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (2569). ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับ SDGs. เรียกใช้เมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.sdgmove.com/intro-to-sdgs/?utm_source=chatgpt.com

สำนักงานสหกรณ์จังหวัดสระบุรี. (2569). ประเภทของสหกรณ์. เรียกใช้เมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://saraburi.web.cpd.go.th/cooperative-knowledge/cooperative-type.html?utm_ source=chatgpt.com

สำนักนายทะเบียนและกฎหมาย. (2569). ประเภทสหกรณ์. เรียกใช้เมื่อ 4 มีนาคม 2569 จาก https://rlo.office.cpd.go.th/cooperative-knowledge/cooperative-type.html

สุภ์จิตรา ปิยะจันทร์. (2568). หลักธรรมาภิบาลสหกรณ์. เรียกใช้เมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.clt.or.th/news.php?nid=2334&utm_source=chatgpt.com

อภิญญา เชื้อช่างเขียน และลลิตา จันทรวงศ์ไพศาล หงุ่ยตระกูล. (2567). ระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกสหกรณ์การเกษตร กรณีศึกษา สหกรณ์การเกษตรบางปลาม้า จำกัด. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(1), 435-446.

California Center for Cooperative Development. (2026). What is a Co-op?. Retrieved February 14, 2026, from https://cccd.coop/co-op-info/what-co-op?utm_source=chatgpt.com

Clusa, N. (2024). How Cooperatives Serve Local Communities. Retrieved February 14, 2026, from https://ncbaclusa.coop/blog/how-cooperatives-serve-local-communities/?utm_source=chatgpt.com

International Cooperative Alliance. (2026). Cooperative identity, values & principles. Retrieved February 14, 2026, from https://ica.coop/en/cooperatives/cooperative-identity?utm_source=chatgpt.com