การจัดการความขัดแย้งในชุมชนด้วยการไกล่เกลี่ย ภายใต้กรอบความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอและอภิปรายแนวคิดเกี่ยวกับการจัดการความขัดแย้งในชุมชนโดยใช้กระบวนการไกล่เกลี่ยภายใต้กรอบความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ ซึ่งเป็นแนวทางที่ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของคู่กรณี การสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ และการฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและกลุ่มในชุมชน บทความอาศัยการทบทวนและสังเคราะห์เอกสารทางวิชาการทั้งในและต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดความขัดแย้ง การไกล่เกลี่ย และความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ เพื่ออธิบายหลักการ แนวคิดสำคัญ และกระบวนการดำเนินงาน ในการจัดการข้อพิพาทในบริบททางสังคมที่มีความหลากหลาย การอภิปรายในบทความชี้ให้เห็นว่าการไกล่เกลี่ยภายใต้กรอบความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์มีความแตกต่างจากกระบวนการยุติธรรมเชิงจารีตที่มุ่งเน้นการตัดสินชี้ขาดและการบังคับใช้กฎหมาย โดยให้ความสำคัญกับการสร้างความเข้าใจร่วมกัน การยอมรับความเสียหายที่เกิดขึ้น และการแสวงหาทางออกร่วมกันของผู้มีส่วนได้เสีย นอกจากนี้ บทความยังสะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดและความท้าทายของการนำแนวคิดดังกล่าวไปประยุกต์ใช้ในบริบทของชุมชน โดยเฉพาะประเด็นด้านความไม่สมดุลของอำนาจ ความแตกต่างทางสังคมและวัฒนธรรม รวมถึงความพร้อมของกลไกและผู้อำนวยกระบวนการในระดับพื้นที่ อีกทั้งยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสร้างความเข้าใจและการยอมรับแนวคิดความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ในระดับชุมชน เพื่อให้กระบวนการไกล่เกลี่ยสามารถดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นธรรม ผลการอภิปรายสรุปได้ว่าการไกล่เกลี่ยภายใต้กรอบความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์สามารถเป็นทางเลือกที่สำคัญในการลดความตึงเครียดของความขัดแย้ง ฟื้นฟูความสัมพันธ์ เสริมสร้างศักยภาพของชุมชน และสนับสนุนการอยู่ร่วมกันอย่างสันติและยั่งยืนในระยะยาว
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กอบกุล วิศิษฏ์สรศักดิ์. (2560). การจัดการความขัดแย้งในงานพัฒนาชุมชน. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(3), 1687-1700.
กิตติพงศ์ สุวรรณวงศ์ และคณะ. (2566). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการเสริมสร้างความสุขแท้ตามแนวมนุษยนิยมในสังคมปัจจุบัน. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 6(1), 315-326.
เกรียงศักดิ์ เตียเจริญวรรธน์ และพิพัฒน์ วิถี. (2565). การศึกษาประสิทธิภาพการจัดการความขัดแย้งเชิงสมานฉันท์ด้วยการไกล่เกลี่ยของสำนักงานเทศบาลตำบลเมืองที อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 13(1), 107-123.
คมสันต์ กำประทุม และกฤชวรรธน์ โล่วัชรินทร์. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท: กรณีศึกษา ศูนย์ยุติธรรมชุมชน ตำบลนาดี อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 21(3), 127-135.
นงลักษณ์ ยอดมงคล และคณะ. (2565). ยุติธรรมชุมชน: เปลี่ยนความขัดแย้งสู่การสร้างชุมชนเข้มแข็ง. วารสารรามคำแหง ฉบับนิติศาสตร์, 11(2), 175-203.
นันท์รพัช ไชยอัครพงศ์ และคณะ. (2568). การยกระดับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้วยยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล: การฝากอบรมและติดตามประเมินผล. วารสารวิชาการอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์, 11(2), 116-132.
นิธิตา สิริพงศ์ทักษิณ. (2561). ยุติธรรมเชิงสมานฉันท์: การจัดการความขัดแย้งเพื่อสร้างความยุติธรรมของชุมชนพรุควนเคร็ง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยและพัฒนาชุมชน (ด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 11(1), 167-176.
พระเมธี ผิวขาว. (2566). แนวคิดการสร้างองค์กรแห่งความสุข. วารสารธรรมสาส์น, 2(2), 60-74.
พีระยุทธ ศิลาพรหม. (2566). การบริหารการจัดการความขัดแย้งของผู้นําชุมชนในเขตพื้นที่จังหวัดบึงกาฬ. วารสารสิทธิ์ทรรศน์, 1(1), 47-58.
สมภพ ระงับทุกข์ และสุกิจ ชัยมุสิก. (2567). การบริหารจัดการความขัดแย้งในชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนหลากหลายวัฒนธรรม. วารสารกว๊านพะเยา, 1(5), 64-72.
อุสมาน หวังสนิ และคณะ. (2565). แนวทางการจัดการความขัดแย้งของชุมชน: บทเรียนจากกรณีการทำเหมืองหินเขาคูหา อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 10(1), 83-93.
Deutsch, M. et al. (2011). The Handbook of Conflict Resolution: Theory and practice. (2nd ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Fisher, R. et al. (2011). Getting to YES: Negotiating an agreement without giving In. (3rd ed.). New York: Penguin Books.
Lederach, J. P. (2003). The Little Book of Conflict Transformation. Intercourse: Good Books.
Moore, C. W. (2014). The Mediation process : practical strategies for resolving conflict. San Francisco: Jossey-Bass.
Rahim, M. A. (2002). TOWARD A THEORY OF MANAGING ORGANIZATIONAL CONFLICT. The International Journal of Conflict Management, 13(3), 206-235.
Rosenberg, M. B. (2015). Nonviolent COMMUNICATION: A language of life. (2rd ed.). Encinitas: Puddle Dancer Press.
Thomas, K. W. & Kilmann, R. H. (1976). Thomas-Kilmann conflict MODE instrument. New York: Xicom Inc.
