องค์ความรู้ศาสตร์โนราสู่แนวทางการจัดการเรียนรู้สำหรับนิสิตครูศิลปศึกษาภาคใต้
Main Article Content
บทคัดย่อ
แม้โนราจะได้รับการยอมรับในฐานะมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่สำคัญ แต่การนำองค์ความรู้โนรามาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ศิลปศึกษาในระดับอุดมศึกษาอย่างเป็นระบบยังมีข้อจำกัด โดยเฉพาะการพัฒนาเป็นรูปแบบการเรียนรู้สำหรับนิสิตครูศิลปศึกษา การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ศาสตร์โนราที่นำมาประยุกต์ใช้จัดการเรียนรู้ศิลปศึกษา และพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงนวัตกรรมสำหรับนิสิตครูศิลปศึกษาภาคใต้ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม ได้แก่ ศิลปินแห่งชาติโนรา 1 คน ปราชญ์ภูมิปัญญาโนรา 8 คน และอาจารย์ผู้สอนหลักสูตรศิลปศึกษาจากสถาบันอุดมศึกษาภาคใต้ 5 แห่ง จำนวน 10 คน ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกตการแสดงโนรา ร่วมกับการสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา พบว่า องค์ความรู้สำคัญของศาสตร์โนราที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ 1) ลีลาท่ารำ 2) เครื่องแต่งกายและลวดลาย 3) ดนตรีและจังหวะ 4) ความเชื่อและพิธีกรรม และ 5) องค์ประกอบการแสดง เมื่อบูรณาการร่วมกับแนวคิด Constructionism, Experiential Learning, CRP Model, Art Integrated Learning, Design Thinking, MACRO Model และ Creative Pedagogy สามารถพัฒนาเป็นรูปแบบการจัดการเรียนรู้ SILP NORA 8 ขั้นตอน คือ ศึกษาสำรวจ บูรณาการความรู้ เรียนรู้เชิงออกแบบ ร่างต้นแบบและพัฒนา ส่งเสริมนวัตกรรมศิลป์ สังเกตและเปิดใจ สะท้อนคิดร่วมกัน และประเมินการสร้างสรรค์นวัตกรรมศิลป์ รูปแบบดังกล่าวช่วยยกระดับการจัดการเรียนรู้ศิลปศึกษาครอบคลุมทั้งมิติทางวัฒนธรรม ความคิดสร้างสรรค์ และนวัตกรรม โดยบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นภาคใต้ร่วมกับแนวคิดการเรียนรู้ร่วมสมัย ส่งเสริมให้ผู้เรียนตระหนักถึงความสัมพันธ์ระหว่างศิลปะ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมตามมาตรฐานการเรียนรู้ ศ 1.2 ของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงวัฒนธรรม. (2566). นโยบายการขับเคลื่อนเศรษฐกิจวัฒนธรรมและ Soft Power ของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงวัฒนธรรม.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking transforms organizations and inspires innovation. New York: HarperBusiness.
Burnaford, G. et al. (2001). Renaissance in the classroom: Arts integration and meaningful learning. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Craft, A. (2005). Creativity in schools: Tensions and dilemmas. London: Routledge.
Eisner, E. W. (2002). The arts and the creation of mind. New Haven: Yale University Press.
Gay, G. (2018). Culturally responsive teaching: Theory, research, and practice. (3rd ed.). New York: Teachers College Press.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs: Prentice Hall.
Papert, S. (1980). Mindstorms: Children, computers, and powerful ideas. New York: Basic Books.
UNESCO. (2021). Nora, dance drama in Southern Thailand. Paris: UNESCO Publishing.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge: Harvard University Press.