วัฒนธรรมความปลอดภัยและประสิทธิผลของระบบการจัดการความปลอดภัยของ สายการบินต้นทุนต่ำในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องวัฒนธรรมความปลอดภัยและประสิทธิผลของระบบการจัดการความปลอดภัยของสายการบินต้นทุนต่ำในประเทศไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวัฒนธรรมความปลอดภัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลระบบการจัดการความปลอดภัย วิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลของระบบการจัดการความปลอดภัย การวิจัยเป็นแบบเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ช่างอากาศยานสายการบินต้นทุนต่ำ 3 แห่ง ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง ได้แก่ นกแอร์ ไทยแอร์เอเชีย และไทยไลออนแอร์ จำนวน 252 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามมาตรส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า ระดับวัฒนธรรมความปลอดภัยโดยรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยมาก และประสิทธิผลของระบบการจัดการความปลอดภัยอยู่ในระดับสูง ปัจจัยทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ วัฒนธรรมการสื่อข้อมูล วัฒนธรรมการเรียนรู้ วัฒนธรรมการรายงาน วัฒนธรรมแห่งความยุติธรรม และวัฒนธรรมแห่งความยืดหยุ่น มีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลของระบบการจัดการความปลอดภัยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยอธิบายความแปรปรวนของประสิทธิผลได้ร้อยละ 62.30 เมื่อพิจารณาอิทธิพลรายด้าน พบว่า วัฒนธรรมแห่งความยืดหยุ่นมีอิทธิพลสูงสุด รองลงมา คือ วัฒนธรรมแห่งความยุติธรรม วัฒนธรรมการรายงาน และวัฒนธรรมการสื่อข้อมูล ขณะที่วัฒนธรรมการเรียนรู้มีอิทธิพลในทิศทางเชิงลบ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการส่งเสริมความยืดหยุ่นในการปฏิบัติงาน การบริหารอย่างเป็นธรรม การสนับสนุนการรายงานโดยไม่ลงโทษ และการสื่อสารข้อมูลด้านความปลอดภัยอย่างทั่วถึง เป็นปัจจัยสำคัญในการเสริมสร้างประสิทธิผลของระบบการจัดการความปลอดภัยในสายการบินต้นทุนต่ำ และสามารถเป็นแนวทางพัฒนาวัฒนธรรมความปลอดภัยในอุตสาหกรรมการบินไทย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2561). แผนแม่บทขับเคลื่อนการพัฒนากำลังคนด้านช่างอากาศยาน พ.ศ. 2562 - 2568. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16, 297-334. https://doi.org/10.1007/BF02310555.
Dekker, S. (2012). Just culture: Balancing safety and accountability. Farnham, UK: Ashgate Publishing.
Deming, W. E. (2018). Out of the Crisis, reissue. Cambridge, MA: MIT press.
European Union Aviation Safety Agency. (2024). Easy access rules - Continuing airworthiness (Line & Base Maintenance Scope). Retrieved February 18, 2026, from https://www.easa.europa.eu
Faul, F. et al. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41, 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149.
Hollnagel, E. (2014). Human factors/ergonomics as a systems discipline?“The human use of human beings” revisited. Applied ergonomics, 45(1), 40-44.
International Air Transport Association. (2022). Aviation value chain analysis: Insights and trends. Retrieved February 18, 2026, from https://www.iata.org
International Civil Aviation Organization. (2018). Safety management manual (SMM). (4th ed.). Montreal: ICAO.
International Civil Aviation Organization. (2021). Safety management manual (SMM) (Doc 9859). (4th ed.). Montreal: ICAO.
McKinsey & Company. (2025). The state of aviation: 2025 industry outlook. Retrieved January 24, 2026, from https://www.mckinsey.com
Reason, J. (1997). Managing the risks of organizational accidents. Aldershot: Ashgate.
Reason, J. (2008). The human contribution: Unsafe acts, accidents and heroic recoveries. Aldershot: Ashgate.
Weick, K. E. & Sutcliffe, K. M. (2007). Managing the unexpected: Resilient performance in an age of uncertainty. (2nd ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Wiegmann, D. A. et al. (2004). A synthesis of safety culture and safety climate research. Champaign: University of Illinois Aviation Research Lab.
Żyluk, A. (2025). Monitoring and improving aircraft maintenance processes: Integration of IT support systems in aircraft maintenance operations. Applied Sciences, 15(1), 1-15.
