กลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา 2) พัฒนากลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ 3) ตรวจสอบความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของกลยุทธ์ และ 4) จัดทำคู่มือการใช้กลยุทธ์ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี มี 4 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบ โดยการสังเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน โดยเลือกแบบเจาะจง และประเมินความเหมาะสมขององค์ประกอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิอีกกลุ่มหนึ่ง 5 คน ระยะที่ 2 การพัฒนากลยุทธ์ โดยการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิอีกกลุ่ม 7 คน โดยเลือกแบบเจาะจง ระยะที่ 3 การตรวจสอบความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของกลยุทธ์ โดยเก็บข้อมูลจากผู้บริหารโรงเรียน 387 คน โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างดำเนินการสุ่มหน่วยตัวอย่างเป็นลำดับขั้น และระยะที่ 4 การจัดทำคู่มือการใช้กลยุทธ์ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสังเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและค่าสถิติพื้นฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1.1) การมีวิสัยทัศน์ 1.2) การมีจินตนาการ 1.3) การมีความยืดหยุ่น 1.4) การมีความคิดสร้างสรรค์ และ 1.5) การทำงานเป็นทีม ทุกองค์ประกอบมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) กลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ ประกอบด้วย วิสัยทัศน์ 6 พันธกิจ 6 เป้าประสงค์ 7 กลยุทธ์ และ 19 ตัวชี้วัด 3) กลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ มีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด และ 4) คู่มือการใช้กลยุทธ์ มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิตติกร ธรรมกิจวัฒน์. (2562). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาเอกชน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 11(2), 1-18.
กุลธิดา ซุ่นอินทร์. (2568). การพัฒนาแนวทางการบริหารงานวิชาการเพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนโดยใช้วงจรคุณภาพ (PDCA) ของโรงเรียนวัดสันติคีรีรมย์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพทางการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(4), 37-56.
เฉลิมพล ดีสวัสด์ และธีระภาพ เพชรมาลัยกุล. (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นนวัตกรการศึกษาของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 4(5), 205-230.
เตือนใจ สุนุกุล. (2562). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
นครินศร์ จับจิตต์. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อองค์กรแห่งการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา. ใน วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.
นิสรา ใจซื่อ. (2564). แนวทางการพัฒนาองค์การแห่งการเรียนรู้เพื่อพร้อมรับความเปลี่ยนแปลง. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 4(4), 126-135.
พิมพ์ศนิตา จึงสุทธิวงษ์. (2563). โปรแกรมการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักวิชาการศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
วันทนี ปรือทอง. (2567). ภาวะผู้นำแบบผู้รับใช้ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการบริหารแบบมีส่วนร่วมของครูในสถานศึกษา สังกัดมูลนิธิคริสตจักรเซเว่นธ์เดย์แอ๊ดเวนตีสแห่งประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 18(1), 99-109.
สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2567). ค่าสถิติพื้นฐานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2567. กรุงเทพมหานคร: สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน).
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566 - 2570. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2566). รายงานสภาวะการศึกษาไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สุเทพ ไชยวุฒิ และคณะ. (2560). การพัฒนาคู่มือการบริหารจัดการงานวิชาการของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัย เชียงใหม่. พิฆเนศวร์สาร, 13(2), 129-147.
อรรถชัย แนวเงินดี. (2564). รูปแบบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ในศตวรรษที่ 21. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร. วิทยาเขตอีสาน, 2(1), 13-21.
Amabile, T. M. (2018). Creativity in context: Update to the social psychology of creativity. Boulder: Westview Press.
Leithwood, K. & Jantzi, D. (2019). Transformational school leadership for challenging times. New York: Routledge.
Leithwood, K. et al. (2020). Seven strong claims about successful school leadership. School Leadership & Management, 40, 5-25. https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1596077.
Puccio, G. J. et al. . (2011). Creative leadership: Skills that drive change. (2nd ed.). Thousand Oaks: Sage.
Robinson, K. (2015). Creative schools: The grassroots revolution that’s transforming. New York: Viking.
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2021). Education in a post-COVID world: Nine ideas for public action. Paris: United Nations Educational, Scientificand Cultural Organization.
