การใช้เทคโนโลยีทางการเกษตรที่เหมาะสมเพื่อเสริมสร้างสุขภาวะและการยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชน: กรณีศึกษา Veggie Table Tech กลุ่มแปลงใหญ่พืชผัก ตำบลบางเขา อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลกระทบของนวัตกรรม “Veggie Table Tech” ต่อสุขภาวะและคุณภาพชีวิตของเกษตรกร 2) วิเคราะห์ปัจจัยความสำเร็จของโครงการภายใต้กรอบแนวคิดเทคโนโลยีที่เหมาะสมและนวัตกรรมเพื่อสังคม และ 3) สังเคราะห์องค์ความรู้เพื่อพัฒนาเป็นโมเดลการขับเคลื่อนชุมชนอย่างยั่งยืนในพื้นที่เปราะบาง โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพกรณีศึกษากลุ่มแปลงใหญ่พืชผักตำบลบางเขา อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี วิเคราะห์เอกสารรายงานผลการดำเนินงานโครงการพัฒนาเทคโนโลยี Veggie Table Tech ประจำปี พ.ศ. 2568 รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพื่อทำความเข้าใจผลลัพธ์เชิงสุขภาวะ เศรษฐกิจ และสังคม ผลการวิจัยพบว่า นวัตกรรม Veggie Table Tech ส่งผลกระทบเชิงบวกต่อชุมชนใน 3 มิติ คือ มิติสุขภาวะ มิติเศรษฐกิจ และมิติสังคม มิติสุขภาวะ พบว่า สามารถลดความเสี่ยงด้านการยศาสตร์จากทำการเกษตร และช่วยลดการสัมผัสสารเคมีในการผลิตพืชผักได้อย่างมีนัยสำคัญ มิติเศรษฐกิจ เทคโนโลยีดังกล่าวสามารถลดภาระงานของเกษตรกรได้มากกว่าร้อยละ 50 เพิ่มผลิตภาพทางการเกษตรประมาณร้อยละ 20 - 30 และสร้างรายได้เสริมเฉลี่ยประมาณเดือนละ 3,000 บาทต่อครัวเรือน และมิติสังคม พบว่า การลดภาระแรงงานช่วยเพิ่มเวลาสำหรับครอบครัวและกิจกรรมทางสังคมของสมาชิก ช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งของความสัมพันธ์ทางสังคม ความสำเร็จของโครงการชี้ให้เห็นว่าเกิดจากการผสานกันระหว่าง “เทคโนโลยีที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง” ออกแบบให้สอดคล้องกับบริบททางสังคมและข้อจำกัดของผู้ใช้ และ “กระบวนการสร้างทุนทางสังคม” ที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วม การเรียนรู้ร่วมกัน และความเป็นเจ้าของ นำไปสู่การเป็น “โมเดลการขับเคลื่อนสุขภาวะชุมชนด้วยนวัตกรรมที่เหมาะสม (AICW Model)” ซึ่งอธิบายกลไกการเปลี่ยนผ่านจากบริบทปัญหาไปสู่ผลลัพธ์ด้านสุขภาวะ คุณภาพชีวิต และความมั่นคงของชุมชนอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกศสุุดา โภคานิิตย์์ และคณะ. (2567). นวัตกรรมการพัฒนาระบบและกลไกการจัดการเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากบนฐานทุนทางสังคม สู่การแก้ไขปัญหาความยากจนแบบเบ็ดเสร็จ และยั่งยืน กรณีศึกษาบ้านไทรงาม ตำบลนาเสียว อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ. วารสารพิชญทรรศน์, 19(2), 77-91.
โกศล สุขเกษม และคณะ. (2568). เกษตรกรยุคใหม่ สู่แนวทางเกษตรแม่นยำเพื่อความยั่งยืน. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(6), 372-386.
ณัฐพล โสตถิรัตน์วิโรจน์. (2561). รูปแบบการพัฒนาเกษตรกรรมไปสู่การจัดการเกษตรอย่างยั่งยืนของชุมชน. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 10(2), 210-224.
ยุทธนา กาเต็ม และคณะ. (2568). นวัตกรรมการขับเคลื่อนงานแก้ไขปัญหาความยากจนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม ที่สอดคล้องกับบริบทครัวเรือนเป้าหมายแบบบูรณาการ. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(1), 313-327.
วณิฎา ศิริวรสกุล และคณะ. (2564). รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรด้วยเกษตรแบบยั่งยืน. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(11), 54-66.
วีรศักดิ์ ปุกคำ และเอนก ใยอินทร์. (2564). เกษตรอัจฉริยะ: รูปแบบการจัดการเกษตรบนพื้นที่สูงของชุมชน จังหวัดเชียงราย. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 6(3), 149-162.
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. (2567). รายงานสถานการณ์สุขภาพของเกษตรกรไทย: ความท้าทายด้านโรคจากการประกอบอาชีพ. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2568). รายงานภาวะเศรษฐกิจสังคมของครัวเรือนเกษตร. กรุงเทพมหานคร: สำนักงาน สถิติแห่งชาติ.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2021). Promoting decent work for rural youth in the context of the 2030 Agenda for Sustainable Development. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Yin, R. K. (2018). Case Study Research and Applications: Design and Methods. (6th ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.
