รังสรรค์ศิลป์ ถิ่นอ่างทอง: เมืองแห่งวัฒนธรรม วิถีชีวิต และบทเพลง

Main Article Content

เชษฐพงศ์ รอตฤดี
สาริศา ประทีปช่วง
บำรุง พาทยกุล

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวัฒนธรรม วิถีชีวิต และดนตรีในจังหวัดอ่างทอง และ 2) เพื่อสร้างสรรค์บทเพลงร่วมสมัยชุด รังสรรค์ศิลป์ ถิ่นอ่างทอง ใช้ระเบียบวิธีวิจัยสร้างสรรค์ เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญ 2 กลุ่มหลัก ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีพื้นบ้าน และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านการประพันธ์คำร้อง ทำนอง รวมถึงการสร้างสรรค์ดนตรีสมัยใหม่ จำนวน 7 ท่าน นำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และตีความเชิงสุนทรียะ เพื่อหาจุดร่วมทางวัฒนธรรมและดนตรีร่วมสมัย ผลการวิจัยพบว่า 1) จังหวัดอ่างทองมีความโดดเด่นในฐานะ
เมืองแห่งวัฒนธรรมพื้นบ้านภาคกลาง สะท้อนผ่านวิถีชีวิตเกษตรกรรมที่เรียบง่ายเปี่ยมไปด้วยสุนทรียภาพทางศิลปะ วัฒนธรรมดนตรีมีความผูกพันกับการการละเล่นในวาระต่าง ๆ มีลักษณะเฉพาะ คือ การขับร้องที่เน้นการใช้ปฏิภาณไหวพริบประกอบการตบมือเป็นจังหวะพื้นฐาน มีการใช้ ฉิ่ง กรับ และโทน เป็นเครื่องดนตรีหลักที่ช่วยสร้างความสนุกสนาน เป็นเอกลักษณ์ที่มีการสืบทอดมาอย่างยาวนาน และ 2) การสร้างสรรค์บทเพลงชุด รังสรรค์ศิลป์ ถิ่นอ่างทอง สร้างขึ้นจากการนำข้อมูลที่ได้มาสังเคราะห์ผ่านกระบวนการประพันธ์ หยิบยกโครงสร้างบทกลอนและทำนองเพลงพื้นบ้านมาบูรณาการกับทฤษฎีดนตรีสากลและระบบบันไดเสียงทางดนตรีไทย ถ่ายทอดอารมณ์ความรู้สึกที่สะท้อนถึงประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่าของจังหวัดอ่างทอง เรียบเรียงขึ้นสำหรับวงดนตรีร่วมสมัยที่มีการผสมผสานเครื่องดนตรีไทย เครื่องดนตรีสากล และเครื่องดนตรีอิเล็กทรอนิกซ์ เพื่อสร้างมิติเสียงที่แปลกใหม่ ในการสร้างสรรค์ทางดุริยางคศิลป์ แต่ยังคงกลิ่นอายความภาคภูมิใจในรากเหง้าเดิม รวมทั้งเป็นการอนุรักษ์และพัฒนาศิลปะพื้นบ้านให้ดำรงอยู่ สร้างความภาคภูมิใจให้แก่ชาวจังหวัดอ่างทองอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รอตฤดี เ., ประทีปช่วง ส., & พาทยกุล บ. (2026). รังสรรค์ศิลป์ ถิ่นอ่างทอง: เมืองแห่งวัฒนธรรม วิถีชีวิต และบทเพลง. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(4), 77–90. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/293314
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรฤต นิลวานิช. (2563). การสร้างสรรค์บทเพลงเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจากอัตลักษณ์ของการแสดงพื้นบ้านที่ปรากฏในเขตพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 7(2), 182-199.

กฤษฎา ดาวเรือง และประณต มีสอน. (2562). “นาคาเริงวารี” บทเพลงร่วมสมัยประพันธ์จาก เพลงพิณโบราณของครูทองใส ทับถนน. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 8(1), 173-186.

จำรัส อยู่สุข. (14 ก.ค. 2567). แนวคิดเกี่ยวกับเพลงพื้นบ้านภาคกลาง. (เชษฐพงศ์ รอตฤดี, ผู้สัมภาษณ์)

เฉลิมชัย ภิรมย์รักษ์. (2565). การแสดงพื้นบ้านภาคกลางในจังหวัดอ่างทอง. วารสารทีทัศน์วัฒนธรรม สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 21(2), 98-122.

ชำนาญ แก้วสว่าง. (12 ม.ค. 2569). การสืบทอดบทเพลงพื้นบ้านภาคกลาง. (เชษฐพงศ์ รอตฤดี, ผู้สัมภาษณ์)

ชำนาญ แก้วสว่าง และคณะ. (2566). ภูมิศิลป์เพลงพื้นบ้านภาคกลาง. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 15(2), 18-33.

ฐิระพล น้อยนิตย์. (10 ก.ย. 2568). การกำหนดแนวคิดในการประพันธ์บทร้อง. (เชษฐพงศ์ รอตฤดี, ผู้สัมภาษณ์)

ปิยวัชร์ สุทธิวนิช. (11 พ.ย. 2568). แนวทางในการประพันธ์บทร้อง. (เชษฐพงศ์ รอตฤดี, ผู้สัมภาษณ์)

ภัทร์ศยาพรรณ เกตุสิงห์. (2562). การพัฒนาชุดการสอน เรื่อง การแต่งกลอนสุภาพของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนอุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ภิญโญ ภู่เทศ. (2556). การวิเคราะห์องค์ประกอบทางดนตรีเพลงพื้นบ้านในจังหวัดนครสวรรค์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 19(1), 15-30.

วรวีร์ เผือกประพันธ์ และคณะ. (2568). การแสดงเพลงทรงเครื่องของจำรัส อยู่สุข. Journal of Social Science for Local Development Rajabhat Mahasarakham University, 9(3), 144-159.

วานิช โปตะวานิช. (2564). ดุริยางคนิพนธ์ “รัตนโกสินทร์ (ร.ศ. 146 - 237)”. วารสารดนตรีรังสิต มหาวิทยาลัยรังสิต, 16(2), 146-158.

วิศว ศะศิสมิต และคณะ. (2554). ประวัติศาสตร์จังหวัดอ่างทอง จัดพิมพ์เฉลิมพระเกียรติพระบามสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554. อ่างทอง. เรียกใช้เมื่อ 4 กันยายน 2567 จาก https://share.google/XQrsCSTcDpzBeBg2F

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดอ่างทอง. (2568). ลิเกอ่างทอง-กลองเอกราช ต่อยอดมรดกภูมิปัญญา ยกระดับสู่เมืองแห่งการเรียนรู้ของ UNESCO. เรียกใช้เมื่อ 18 สิงหาคม 2568 จาก http://angthong.go.th/2564/news/detail/3015

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดอ่างทอง. (2568). ประวัติความเป็นมาการละเล่นรำโทน. เรียกใช้เมื่อ 7 มิถุนายน 2568 จาก https://angthong.m-culture.go.th/th/thai-folk-dance/100657

สุขสันติ แวงวรรณ. (2562). การสืบทอดและการถ่ายทอดมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่นด้านศิลปะการแสดงพื้นบ้าน: ละครรำจังหวัดอ่างทอง. ใน รายงานการวิจัย. สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม.

สุวรรณา ธุวโชติ และคณะ. (2549). การพัฒนาขบวนการสหกรณ์ในพื้นที่จังหวัดอ่างทอง. ใน รายงานการวิจัย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

โอฬาร รัตนภักดี. (2552). ลักษณะของเพลงพื้นบ้านในเพลงร้องเล่นสมัยใหม่. วิทยาสารเกษตรศาสตร์ (สาขาสังคมศาสตร์), 30(1), 10-25.