รูปแบบการพัฒนาคุณธรรมและพฤติกรรมการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน ด้วยขบวนการสื่อสร้างสรรค์เชิงพุทธ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องรูปแบบการพัฒนาคุณธรรมและพฤติกรรมการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนด้วยขบวนการสื่อสร้างสรรค์เชิงพุทธ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบจากองค์กรต้นแบบและพัฒนาเป็นโมเดลที่ทันสมัยสำหรับเยาวชนยุคดิจิทัล โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพจากกลุ่มตัวอย่างนักเรียนและผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อให้ได้แนวทางที่นำไปปฏิบัติจริงได้ในสถานศึกษาและชุมชน ข้อค้นพบเชิงนวัตกรรมที่สำคัญ คือ การเปลี่ยนกระบวนทัศน์การเรียนรู้ จากการสอนศีลธรรมแบบบรรยายไปสู่การสร้างประสบการณ์ผ่านสื่อสมัยใหม่
ที่เยาวชนคุ้นเคย อาทิ วิดีโอสั้น ละครสะท้อนสังคม และแอปพลิเคชัน กลไกหลักเริ่มจากการสร้าง หลักศรัทธา เพื่อดึงดูดความสนใจและเปิดใจเยาวชน ก่อนพัฒนาไปสู่ หลักการปฏิบัติ ผ่านกิจกรรมกลุ่มที่เน้นการลงมือทำ โดยเปลี่ยนบทบาทเยาวชนจากผู้รับสารมาเป็น ผู้ผลิตสื่อ ทำให้ได้ฝึกฝนทักษะการคิด วางแผน และการทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างเป็นระบบ และกระบวนการนี้ได้บูรณาการคุณธรรม 6 ด้าน คือ ความมีระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์สุจริต ความเสียสละ ความอดทน และความใฝ่เรียนรู้ เข้ากับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ผลลัพธ์เชิงประจักษ์ยืนยันว่ารูปแบบนี้ช่วยให้เยาวชนเกิดความละอายเกรงกลัวต่อบาป (หิริโอตตัปปะ) มีความรับผิดชอบและมีจิตสาธารณะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยปัจจัยความสำเร็จที่ทำให้นวัตกรรมนี้ยั่งยืน คือ การนำแนวคิด “บวร” (บ้าน วัด โรงเรียน) มาใช้เป็นฐานรากในการขับเคลื่อน โดยความร่วมมือระหว่างสถาบันหลักเหล่านี้ช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการขัดเกลาพฤติกรรม ทำให้เยาวชนมี เกราะคุ้มกันทางปัญญา ที่แข็งแกร่ง สามารถคัดกรองข้อมูลข่าวสารและดำเนินชีวิตตามหลักพุทธธรรมท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ได้อย่างเหมาะสมและทรงคุณค่า
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จิณห์จุฑา ศุภมงคล. (2567). รูปแบบการพัฒนาเยาวชนจิตอาสาด้วยสื่อสร้างสรรค์ตามแนวพุทธจิตวิทยา. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 20(2), 62-77.
จิราภรณ์ สำเภาทอง และคณะ. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมและแรงจูงใจในการใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์กับสัมพันธภาพในกลุ่มเพื่อนและครอบครัวของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตอำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารเกษมบัณฑิต, 19(15), 15-28.
ณัฏฐวดี พูลสวัสดิ์ และคณะ. (2566). ผลของกิจกรรมแนะแนวตามหลักภาวิต 4 เพื่อพัฒนาความเสียสละเพื่อส่วนรวมของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนไทยนิยมสงเคราะห์. วารสารการวัดผลการศึกษา, 40(107), 13-26.
ตฤณห์ โพธิ์รักษา. (2565). อิทธิพลของสื่อที่มีผลต่อพฤติกรรมความรุนแรงของเด็กและเยาวชน. วารสารรัฐศาสตร์รอบรู้และสหวิทยาการ, 5(2), 97-116.
ธีรนันท์ ขันตี. (2568). การพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อของเด็กและเยาวชนด้วยกระบวนการสื่อสารสร้างสรรค์. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 5(1), 238-253.
วรกฤต เถื่อนช้าง. (2561). การพัฒนาคุณธรรมและพฤติกรรมการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชนด้วยขบวนการสื่อสร้างสรรค์เชิงพุทธ. ใน รายงานการวิจัย. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ศูนย์คุณธรรม องค์กรมหาชน. (2569). จริยธรรมในสังคมไทย - ปัญหา แนวทางแก้ไข และการจัดการในยุคปัจจุบัน. เรียกใช้เมื่อ 14 มีนาคม 2569 จาก https://mdc.moralcenter.or.th/moral-dataset-analysis/data9
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561). คู่มือการเสริมสร้างวินัยนักเรียนในสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานด้านความรับผิดชอบและการตรงต่อเวลา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
อำนาจ สังข์ทอง. (2568). การศึกษา คือ การพัฒนาคน. เรียกใช้เมื่อ 13 มีนาคม 2569 จาก https://www.goto know.org/posts/341156
Cronbach, L. J. (1978). Essentials of psychological testing. (3rd ed.). New York: Harper & Row.
