การวิเคราะห์จำแนกความตั้งใจของนักท่องเที่ยวไทยในการท่องเที่ยวเชิงอาหาร: บทบาทของแรงจูงใจ บุคลิกภาพ และรูปแบบการดำเนินชีวิต
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่สามารถจำแนกความตั้งใจท่องเที่ยวเชิงอาหารในประเทศไทยของนักท่องเที่ยวไทย การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากร คือ นักท่องเที่ยวไทยที่เคยท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมหรือท่องเที่ยวเชิงอาหาร และใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล จำนวน 1,800 คน ใช้วิธีการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจงใน 17 จังหวัด สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์จำแนกกลุ่ม ผลการวิจัยพบว่า โดยรวม ปัจจัยแรงจูงใจ ( = 3.88, S.D.=.543) มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดตามด้วยรูปแบบการดำเนินชีวิต (
= 3.85, S.D. = .608) กลุ่มนักท่องเที่ยวไทยที่ตั้งใจมาท่องเที่ยวเชิงอาหาร มีแรงจูงใจในการเดินทางท่องเที่ยว บุคลิกภาพ และรูปแบบการดำเนินชีวิต สูงกว่ากลุ่มนักท่องเที่ยวไทยที่ไม่ได้ตั้งใจมาท่องเที่ยว สำหรับการวิเคราะห์จำแนกกลุ่ม พบว่า การจำแนกกลุ่มนักท่องเที่ยวไทยที่ตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจมาเที่ยวเชิงอาหาร ขึ้นอยู่กับ ปัจจัยแรงจูงใจด้านวัฒนธรรม ด้านความแปลกใหม่และความตื่นเต้น ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและอื่น ๆ โดยสามารถจำแนกกลุ่มได้ถูกต้องร้อยละ 78.28 โดยกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มีความตั้งใจเที่ยวเชิงอาหารสามารถคาดประมาณได้ถูกต้องร้อยละ 82.60 และกลุ่มนักท่องเที่ยวที่ไม่มีความตั้งใจสามารถคาดประมาณได้ถูกต้องร้อยละ 72.50 และสามารถอธิบายความแปรปรวนของความตั้งใจได้ร้อยละ 60.30 มีค่าเฉลี่ยคะแนนจำแนกกลุ่มนักท่องเที่ยวที่ตั้งใจและไม่ตั้งใจท่องเที่ยวเชิงอาหาร เท่ากับ .652 และ -.879 และข้อเสนอแนะให้ผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพัฒนากลยุทธ์การตลาดที่แตกต่างกันสำหรับนักท่องเที่ยวทั้งสองกลุ่ม โดยกลุ่มที่ตั้งใจเที่ยวเชิงอาหารควรเน้นการสื่อสารด้านวัฒนธรรม สุขภาพ และกิจกรรมเชิงประสบการณ์ ส่วนกลุ่มที่ไม่ได้ตั้งใจควรสร้างสิ่งกระตุ้น ณ จุดท่องเที่ยวผ่านกิจกรรมอาหารและสื่อดิจิทัล
Article Details
เอกสารอ้างอิง
โชติกา นาคประสูติ และคณะ. (2568). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการท่องเที่ยวเชิงอาหารในแหล่งท่องเที่ยวไทยทรงดำ. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 7(2), 14-30.
ปวิธ ตันสกุล. (2563). แนวทางการส่งเสริมอาหารพื้นถิ่นเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอาหาร กรณีศึกษาชุมชนขนาบนาก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช. WMS Journal of Management, 9(1), 81-92.
พุทธชาด ลุนคา. (2569). แนวโน้มธุรกิจ/อุตสาหกรรม ปี 2569-2571: ธุรกิจโรงแรม. เรียกใช้เมื่อ 28 มกราคม 2569 จาก https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry-
สันฐิตา ร้อยอำแพง และคณะ. (2566). พฤติกรรมการท่องเที่ยวเชิงอาหารของนักท่องเที่ยวชาวไทย: กรณีศึกษากลุ่มชาติพันธุ์ไทยวน จังหวัดสระบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 9(2), 281-297.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2567). Soft Power กับการท่องเที่ยวไทย. เรียกใช้เมื่อ 15 มกราคม 2569 จาก https://prt.parliament.go.th/server/api/core/bitstreams/d87c5913-7eb5-408a-b1cf-d62acb5b90ba/content
Bangkok Post. (2025). Thailand’s top travel trends for 2026: Domestic travel, wellness and AI lead the way, Agoda survey finds. Retrieved January 15, 2026, from ttps://www.bangkokpost.com/business/general/3152190/thailands-top-travel-trends-for-2026
Blackwell, R. D. et al. (2006). Consumer behavior. (10th ed.). Mason, OH: Thomson/South-Western.
Bosnjak, M. et al. (2020). The theory of planned behavior: Selected recent advances and applications. Europe’s Journal of Psychology, 16(3), 3107. https://doi.org/10.5964/ejop.v16i3.3107.
Future Market Insights. (2025). Thailand’s Culinary Tourism Market Poised for Remarkable Growth and Global Recognition (2024-2034). Retrieved February 21, 2026, from https://www.openpr.com/news/3917350/thailand-s-culinary-tourism-market-poised-for-remarkable
Hair, J. F. et al. (1998). Multivariate data analysis. (5th ed.). America: Prentice-Hall International.
Kiatkawsin K. & Han, H. (2017). An alternative interpretation of attitude and extension of the value-attitude-behavior hierarchy: The destination attributes of Chiang Mai, Thailand. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 22(5), 481-500.
Kim, Y. G. & Eves, A. (2012). Construction and validation of a scale to measure tourist motivation to consume local food. Tourism Management, 33(6), 1458-1467.
Research and Markets. (2022). Global culinary tourism market (2022 to 2027): Industry trends, share, size, growth, opportunity and forecasts. Retrieved January 6, 2026, from https://finance.yahoo.com/news/global-culinary-tourism-market-2022-132800867.html
Srisangkaew, K. et al. (2025). The influence of local food on tourist experience and travel behavior in Chiang Mai, Thailand: Insights for sustainable gastronomy tourism. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 14(1), 27-57.
Suntikul, W. et al. (2020). Investigating the tourism experience of Thai cooking classes: An application of Larsen’s three-stage model. Tourism Analysis, 25(1), 107-122.
World Tourism Organization. (2019). Guidelines for strengthening gastronomic tourism. Madrid, Spain: UNWTO.